Volledig scherm
In Zwaagwesteinde (Fri) is een monument gemaakt ter nagedachtenis aan de in 1999 vermoorde Marianne Vaatstra en andere slachtoffers van geweld © ANP

Waarom moeder vermoorde Marianne Vaatstra nog steeds moet strijden

Marianne Vaatstra werd op 1 mei 1999 op 16-jarige leeftijd vermoord in het Friese Veenklooster. De dader zit al lang en breed achter slot en grendel, maar toch is de strijd voor de moeder van het meisje tot op de dag van vandaag nog steeds niet gestreden. Burgerspeurders laten haar en de zaak niet met rust. Onlangs werd de moeder gekort op haar uitkering door de niet aflatende inzet van publicist en activist Wim Dankbaar. Hoe is dat allemaal mogelijk?

Volledig scherm
Een foto van de vermoorde Marianne Vaatstra © ANP

De moord op Marianne Vaatstra in 1999 was lange tijd onopgelost. Tijdens de zoektocht naar de dader hield Maaike Vaatstra (nu Terpstra) een dagboek bij, waarin ze haar twijfels uitte over het politie-onderzoek. In 2013 kwam aan die twijfel definitief een einde met de veroordeling van de Friese veeboer Jasper S. Die bekende na overtuigend dna-onderzoek de moord en de verkrachting. 

Dat was echter niet voor iedereen het einde van het verhaal. Publicist Wim Dankbaar uit Overveen meent al jaren met grote stelligheid dat er in de moordzaak sprake is van een omvangrijk complot, waarbij overheid, pers en politiek de echte dader van de moord (een asielzoeker) de hand boven het hoofd wenst te houden. Op zijn eigen website en via boeken verkondigt hij deze boodschap. Opgeven komt niet voor in zijn woordenboek. Hij werd al eens veroordeeld tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf voor onterechte beschuldigingen in de moordzaak. Hij schreef er geen letter minder om.

Hoe komt de moeder van Marianne terecht in deze strijd?

Via een vriendin van de moeder kreeg Wim Dankbaar de beschikking over haar dagboek. Hij gaf vervolgens te kennen de persoonlijke observaties te willen gebruiken voor een eigen boek over de moord. Omdat de moeder daar geen toestemming voor gaf en zij het auteursrecht heeft op haar eigen teksten, stelde de rechter Dankbaar omvangrijke dwangsommen in het vooruitzicht. De publicist gebruikte het dagboek echter toch en moest daarom uiteindelijk een deel van de dwangsommen ook daadwerkelijk gaan betalen. 

Om deze betaling ook mogelijk te kunnen maken, legde de advocaat van de moeder beslag op 200.000 euro van Dankbaar. Later oordeelde een rechter echter dat een deel van dat geld weer terug moest in verband met verjaring. Omdat de advocaat van Maaike Terpstra hier bezwaar tegen maakte, besloot Dankbaar op zijn beurt beslag te laten leggen op de AOW-uitkering van de moeder. Door de werking van de beslagvrije voet pakte hij in februari maximaal 73 euro per maand af van haar uitkering. 

Is het einde in zicht voor de moeder van Marianne?

Waarschijnlijk niet. Wim Dankbaar is er de man niet naar om zijn strijd te staken. Hij is naar eigen zeggen al een deel van zijn vermogen kwijtgeraakt door zijn gevecht. Veroordelingen, celstraffen en hoge dwangsommen hebben hem er tot op heden niet van weerhouden om zijn onbewezen theorieën over de moord te blijven publiceren. Dankbaar vergaarde in het verleden een klein fortuin als internetondernemer en had de middelen om juridische procedures te voeren. Tijdens een van de vele rechtszaken beweerde hij echter dat er niet veel meer over is van zijn geld.

Wat staat er nog op stapel?

Dankbaar heeft eind vorig jaar een brief aan Maaike Terpstra geschreven, waarin hij dik 60 duizend euro eist voor de kosten die hij heeft moeten maken voor de bijstand van drie verschillende advocaten. Plus nog een bedrag aan smartengeld van 10 duizend euro. De kans dat hij dit geld zal krijgen is overigens buitengewoon klein, aangezien Dankbaar in het verleden al als de 'grotendeels in het ongelijk gestelde partij’ is veroordeeld in de proceskosten. De publicist heeft daarnaast meerdere tuchtklachten ingediend tegen de advocaat van de moeder. Tot op heden zijn deze klachten echter allemaal afgewezen. 

Heeft Dankbaar een punt met zijn publicaties?

Niet volgens het Openbaar Ministerie, de politie en de advocaat van Jasper S. En ook niet volgens misdaadjournalist Peter R. de Vries, die zich intensief inzette om de moord op te lossen. Ook verschillende rechters spraken zich al uit over het werk van Dankbaar. De publicist werd al veroordeeld tot drie maanden gevangenisstraf omdat hij een Duitse man onterecht in verband bracht met de moord. 

In een latere civiele procedure oordeelde een rechter vergelijkbaar en werd Dankbaar veroordeeld tot het rectificeren van zijn beweringen over de Duitser, wederom op straffe van dwangsommen. Wat de rechter betreft was het onderzoek van Dankbaar naar de moord onzorgvuldig. Het slachtoffer heeft dan ook recht op een schadevergoeding van 10.000 euro. 

Dankbaar stelde eerder dat officiële kluisverklaringen van getuigen zijn theorie ondersteunen, maar later bleek dat deze verklaringen nooit door een notaris zijn vastgelegd. Volgens uitgever Hans Mauritz heeft Dankbaar zelfs een verklaring van een getuige 'geredigeerd' om zo zaken 'kloppend te maken'.

Een detectivebureau dat enige tijd samenwerkte met Dankbaar en zijn uitgever Hans Mauritz is uiteindelijk tot de conclusie gekomen dat Jasper S. wel degelijk de dader is. Ook zeggen zij dat burgerspeurders betrouwbaar onderzoek naar eventuele alternatieve scenario’s stuk hebben gemaakt. 

Misdaadjournalist Peter R. de Vries noemde Wim Dankbaar eerder 'een complotdenker die in een waanwereld leeft' en Maaike Terpstra 'kapot probeert te maken'.