article
1.6688631
Een goed gesprek begint met vertrouwen. Maar dat hebben we kapot geregeld. Wat rest is wantrouwen.
Opinie | Wantrouwen stimuleert verbittering samenleving
Een goed gesprek begint met vertrouwen. Maar dat hebben we kapot geregeld. Wat rest is wantrouwen.
http://www.tubantia.nl/extra/opinie/andr%C3%A9-vis/opinie-wantrouwen-stimuleert-verbittering-samenleving-1.6688631
2016-11-29T06:00:00+0000
http://www.tubantia.nl/polopoly_fs/1.6688633.1480352868!image/image-6688633.JPG
André Vis
André Vis
Home / Extra / Opinie / André Vis / Opinie | Wantrouwen stimuleert verbittering samenleving

Opinie | Wantrouwen stimuleert verbittering samenleving

Foto's
1
Reacties
Reageer
    • Afbeelding
      Fotograaf
    Een goed gesprek begint met vertrouwen. Maar dat hebben we kapot geregeld. Wat rest is wantrouwen.

    Even geen Trump, Wilders, boze burgers, Zwarte Piet, elite, mainstream media, HET volk. Even geen etiketten en symbolen. Tijd nu voor de kernvraag: vertrouwen we elkaar nog? Zeggen we: ik ga er van uit dat je deugt en dat je het goed bedoelt, ook al ben ik het niet met je eens? Of zeggen we bij voorbaat: jij behoort tot die groep en alles wat die groep doet en zegt, je deugt per definitie niet?

    Excessen
    Er is een tijd geweest dat we uitgingen van vertrouwen. Een regel werd niet vastgesteld om de mens te beknotten maar om excessen te bestrijden. Geleidelijk is vertrouwen omgeslagen in wantrouwen. Regel werd op regel gestapeld, regels moeten gecontroleerd worden, de opmars van de computer en het internet veroorzaakte een explosie in ons controlemechanisme en voordat we het wisten creëerden we één grote kafkaëske maatschappij.

    Zakkenvullers
    Het is verleidelijk om te wijzen naar ‘die zakkenvullers’ in Den Haag, ‘die graaiers’, die al het leed hebben veroorzaakt. Nee dus. Zij waren slechts de uitvoerders van de stem in de samenleving, de stem van het motto ‘Keihard aanpakken’. Hoezeer is immers niet gejaagd op de alleenstaande moeder die toevallig twee tandenborstels in haar badkamer had staan (‘Fraude! En dat van mijn belastingcenten’).

    Bureaucratie
    Hoezeer hebben we bij elk incident in de zorg niet gezegd: ‘Schande, er moet meer gecontroleerd worden’, maar vervolgens klagen we over de bureaucratie in de zorg. Hoezeer eisen we niet dat de prestaties van scholen moeten worden vastgelegd om vervolgens te klagen dat de leerkracht te weinig een ouderwetse meester is. En hoezeer demotiveren we niet de mantelzorger en de vrijwilliger als een werkloze die zich onbezoldigd inzet voor de samenleving. Die krijgt te horen dat hij die zinvolle arbeid moet stoppen, omdat het de kans op betaald werk zou verkleinen.

    Regelgekte
    We zijn boos en snappen al lang niet meer de regelgekte die is ontstaan en die leidt tot de excessen die wij juist wilden bestrijden. Onze roep om een keiharde aanpak heeft de ruimte voor creativiteit en individuele verantwoordelijkheid beperkt en een Sovjetachtig systeem van controle en straffen gestimuleerd. Het gevolg is fnuikend. Het vertrouwen in de medeburger is veranderd in wantrouwen en wat denkt u: leidt wantrouwen tot meer of minder regelgeving?

    Vicieuze cirkel
    Zo zijn we in een vicieuze cirkel beland en alleen als we die cirkel doorbreken, kunnen we een einde maken aan de verbitterde samenleving. De agent moet de vriend van de voetbalsupporter zijn en niet de man met de roe. De UWV-werknemer moet de ruimte krijgen om de werkloze te begrijpen en om diens maatschappelijke meerwaarde als vrijwilliger te honoreren in plaats van te bestraffen. En de burger moet begrijpen dat het soms mis kan gaan in de zorg, dat bureaucratie een schijnzekerheid biedt en niet schreeuwen om meer regels en meer controle bij elk incident dat zich voordoet.

    Sleutel
    Vertrouwen schenken, ruimte geven, verantwoordelijkheid nemen: dat is de sleutel. Wat doen we nu? We schenken wantrouwen, we perken bewegingsruimte van mensen in door alles te registreren en we gaan al te vaak verantwoordelijkheid uit de weg omdat dit regelmatig gepaard gaat met impopulariteit. Laten we teruggaan naar een wereld die uitgaat van vertrouwen tot het tegendeel is bewezen, een ontspanning die de verbitterde samenleving meer dan ooit nodig heeft.


    foto

    André Vis (1959)

    Oud-hoofdredacteur van De Twentsche Courant Tubantia
    Op zoek naar het maatschappelijk alternatief. Kijkt naar de wereld met een geëngageerde filosofische inslag.

    foto