Volledig scherm
© Carlo ter Ellen

Icoon in de Berflo Es

Iconische gebouwen zijn lastig om te maken. Meestal krijgen ze die status pas achteraf. Ontwerpers die zich ten doen stellen een iconisch gebouw te maken, hebben vaak megalomane trekjes. De Rijkskanselarij van Albert Speer in Berlijn, om maar iets te noemen, is daar een voorbeeld van: iconisch op de tekentafel, maar in de praktijk een wanstaltig gedrocht waarvan de dimensies zeker achteraf alleen maar op de lachspieren werken.

Tegenwoordig zijn ze weer in, die iconische gebouwen. Als middelpunt van wijken en steden, als bakens in steden op zoek naar hun identiteit. Meestal herken je ze ook als zodanig. Een tikkeltje ‘over the top’, show architectuur die de middelmaat moet overstijgen en het niveau van een wijk naar een ander, hoger niveau moet tillen.

Het mooiste voorbeeld van een misschien iets te nadrukkelijk iconisch gebouw bevindt zich in de Hengelose wijk Berflo Es. Ook de naam wijst daar al op: Berflo Mooi. Hier, tussen oude flats in de enigszins verloederde omgeving van het voormalige Veldwijk-stadion, is een appartementencomplex verrezen waarvan je onmiddellijk aanvoelt dat het als een toekomstig wijkicoon is ontworpen. Zowel qua hoogte als in vorm en kleur trekt het gelijk de aandacht. Het is de kroon op een proces van buurtverbetering en renovatie dat pas over enkele jaren voltooid zal worden.

En toch staat het er al, dit ontwerp van MAS Architectuur uit Hengelo. Voorlopig nog in het niets, maar straks is het de eye-catcher van een nieuw park met huizen en groen. Veertig appartementen komen er, ondergebracht in een soort apenrots met lichte stenen en gifgroene panelen die van veraf en dichtbij zeer doen aan de ogen. Groot is het contrast met de donkere stenen en grote ramen op de begane grond. Groot ook het verschil met de nogal zakelijke supermarkt waarmee de hoogbouw verbonden is en die als een platte doos aan het geheel is toegevoegd.

Qua duurzaamheid zit het wel goed in dit nieuwe centrum van de Berflo Es. Qua uitstraling ook. In de nabije toekomst verrijst er vermoedelijk in de onmiddellijke nabijheid nog een tweede toren, waardoor de iconische waarde van het gebouw ongetwijfeld nog verder zal worden versterkt. Voor het eerst beschikt de Berflo Es dan over een niet te missen visueel hart en een broodnodig middelpunt.

Of de iconische waarde ook iets zegt over de architectonische kwaliteit is echter een tweede. Berflo Mooi oogt goedkoop en is, in tegenstelling tot veel iconische gebouwen uit het verleden, zeker niet voor de eeuwigheid gebouwd. Pas over tien jaar zal duidelijk zijn of de Berflo Es echt beschikt over een icoon of over een gebouw dat tegen die tijd gewoon hopeloos verouderd is.

Volledig scherm
© Carlo ter Ellen
Volledig scherm
© Carlo ter Ellen
  1. Maaiveld | Groot in Klein Driene

    Maaiveld | Groot in Klein Driene

    Ooit was het een snel verouderende nieuwbouwwijk, nu een stukje stad dat al voorzichtig solliciteert naar de eeuwigheid. Dat het kan verkeren met de waardering van naoorlogse architectuur, bewijst de Hengelose wijk Klein Driene. Tien jaar geleden werd er nog gedacht aan sloop, maar inmiddels wordt er op grote schaal gerenoveerd. De architectuur van de Wederopbouw behoort anno 2016 tot het cultureel erfgoed, niet alleen in Hengelo maar in heel Nederland.