Schijthuis met klasse

Je ging erheen voor zon, water en de illusie van een badstrand, niet voor toiletbezoek. Nu, na de bouw van een twee toiletgebouwen, is het eerder omgekeerd: een sanitaire stop in het Hulsbeek is getransformeerd tot een bescheiden architectonisch feestje, leuk ter onderbreking van een wandeling in de omgeving van Oldenzaal.

Zeker nu, in de donkere periode van het jaar, is het er aangenaam toiletteren. Vroeger, in de nostalgische maar niet bijster uitnodigende houten wc-gebouwtjes, was dat niet mogelijk. Alleen in de zomer, bij hoge temperaturen en volle stranden, waren de deuren open. En dan nog: alleen als het strikt noodzakelijk was, zette je er een voet over de drempel.

Twee toiletgebouwen kent het Hulsbeek nu. Ze zijn vrijwel identiek, maar liggen op verschillende plekken. Architect John Velthuis uit Oldenzaal tekende het ontwerp. Met zijn creatieve oplossing voor het banaalste probleem ter wereld levert hij het bewijs dat er altijd iets bijzonders mogelijk is zolang je tenminste de moeite neemt om iets langer dan normaal over de dingen na te denken.

Zijn ontwerp heeft de allure van een klein paviljoen. Beide sanitaire bouwsels bestaan uit twee afzonderlijke en toch samenhangende delen. Als een slinger grijpen ze in elkaar: een sanitaire soixante-neuf van glas en steen, onder een zwevend dak van mos. Duurzaam uiteraard, maar ook met een vormgeving die past bij de plek, een recreatiegebied in het bos.

Tussen de bomen en het groen verschijnen ze met een opmerkelijke transparantie. Niet genoeg om de privacy te verstoren, wel met een aangename openheid. Door de glasstrook onder de dakrand lijken de daken te zweven. Een deel van de muren bestaat uit baksteen, een ander deel uit glas. Je kijkt ernaar binnen en kunt de wc-deuren zien, een extra stimulans voor twijfelaars om eventuele sanitaire schroom en drempelvrees te overwinnen en opgewekt naar binnen te stappen.
De vormgeving is, voor zover mogelijk, speels. Ronde, vloeiende wanden, een blauwe vloer en buitendouches die in de uitstekende houten balken van het dak zijn verwerkt.

Mooi is ook het punt waar de platte mosdaken van de twee toiletblokken elkaar raken: door de tussenliggende ruimte blijft de blik in de achterliggende ruimte vrij en hou je het contact met het omringende landschap.

Met de bouw van wat misschien wel de mooiste wc’s van Nederland zijn, is er aan het recreëren op het Hulsbeek een nieuwe dimensie toegevoegd: die van het goede, weloverwogen ontwerp en het strakke design, op topdagen hopelijk nog lang een teken van beschaving tussen het lauwe bier en de patat frites.

Herman Haverkate