Volledig scherm

Vier toekomstscenario’s voor gemeente Haaksbergen

HAAKSBERGEN - Haaksbergen moet zichzelf een spiegel voorhouden en zich afvragen of het zelfstandig kan blijven. Dat is de boodschap van bureau Necker van Naem in een stevig rapport over de toekomstbestendigheid van Haaksbergen.

De resultaten liegen er niet om. Haaksbergen is financieel broos en organisatorisch wankel. De gemeente kan zich geen financiële tegenvallers veroorloven en door de bezuiniging op eigen personeel (er verdwijnen zo'n veertig banen) staat de organisatie onder druk. Bovendien ontbreekt er volgens de onderzoekers een duidelijke toekomstvisie, een stip op de horizon. Bezuinigen lijkt op dit moment meer doel dan middel.

Bureau Necker van Naem schetst vier toekomstscenario's voor de gemeente. Maar aan alle scenario's kleven grote gevolgen.

Scenario 1: Stap voor stap

Met andere woorden: doorgaan op de ingeslagen weg. Stap voor stap bezuinigingen doorvoeren en geleidelijk de samenwerking zoeken met andere gemeenten. De meest aantrekkelijke optie, maar het kost tijd. En tijd heeft Haaksbergen niet, gezien de financiële situatie. Bovendien is zo'n proces alleen kansrijk als de samenwerking binnen de eigen organisatie soepeltjes verloopt. En dat is nu niet het geval.

Scenario 2: Hoge belasting

Als de gemeente zelfstandig wil blijven en het herstel stap voor stap wil blijven uitvoeren, is haast geboden. Dat vraagt om een investering in de organisatie. Bijvoorbeeld voor kwalitatief goed personeel. Dat geld is er nu niet. Met een verhoging van de belastingen wel. De ozb mag nog met maximaal 1,1 miljoen euro worden verhoogd. Dat is bijna 10 euro per maand per huishouden.

Na die belastingverhoging kan de gemeente ook een artikel 12-status aanvragen om extra geld vanuit het rijk te krijgen. De vraag is echter of deze situatie wel wenselijk is. De belastingen liggen al boven 110 procent van het landelijk gemiddelde. En hoger wil de gemeenteraad het eigenlijk niet hebben.

Scenario 3: Ambtelijke fusie

Bij een ambtelijke fusie in de meest verregaande vorm blijven alleen de gemeenteraad, college en een kleine ambtelijke staf over. De rest wordt gedeeld met andere gemeenten. De vraag is of er wel buurgemeenten zijn die een verregaande ambtelijke samenwerking zien zitten. Die gedijt namelijk het best als er vertrouwen is tussen de partners. Op dit moment wordt de afdeling Sociale Zaken, die onder meer gaat over uitkeringen, klaargestoomd voor de overgang naar Hengelo. Maar het verschil in kwaliteit is groot. Hengelo moet een 'kennisgat' overbruggen. Het gevoel dat bij andere gemeenten leeft als medewerkers van Haaksbergen worden opgeleid, wordt in het rapport omschreven als 'het geven van ontwikkelingshulp'.

Scenario 4: Herindeling

Volledig scherm

In twaalf jaar reorganiseren is het Haaksbergen niet gelukt om een toekomstbestendige gemeente te bouwen. De Haaksbergse cultuur en het wantrouwen in de samenwerking tussen bestuurders, politici en ambtenaren is diep ingesleten. Het is volgens Necker van Naem daarom maar de vraag of een duurzaam herstel mogelijk is. Een fusie met een andere gemeente maakt het volgens het bureau mogelijk om de focus meer op de maatschappelijke opgaven in Haaksbergen te richten.

Volledig scherm
Gemeentehuis Haaksbergen © Lars Smook

poll

Twentse gemeenten willen in 2050 energieneutraal zijn

Twentse gemeenten willen in 2050 energieneutraal zijn

  • Chapeau! Laten wij hier het goede voorbeeld geven (22%)
  • 2050 pas? Dat moet sneller kunnen (53%)
  • Volgens de president van Amerika is er toch geen klimaatprobleem? (25%)
108 stemmen