Volledig scherm
© wikimedia

Zetje in de rug voor de Nedersaksische taal

ENSCHEDE - Meer erkenning van het Nedersaksisch als streektaal komt niet uit Straatsburg maar uit Den Haag. De Stichting Streektaal-Organisatie in het Nedersaksisch Taalgebied (SONT) verwacht binnenkort samen met vier provincies een convenant af te sluiten met het ministerie van Binnenlandse Zaken.

“Dat betekent landelijke erkenning en dat onze regering zich voor het Nedersaksisch gaat inzetten”, zegt voorzitter Hans Gerritsen van SONT.

Zelfde status als Fries
Jarenlang heeft SONT zich samen met regionale overheden beijverd om een hogere Europese erkenning van de Nedersaksische streektalen te krijgen. Bij ‘promotie’ naar Deel III van het Europees handvest voor Minderheidstalen zouden het Twents en het Achterhoeks en de andere Nedersaksische streektalen dezelfde status krijgen als het Fries.

Al in 2007 is in Den Haag een verzoek ingediend om het Nedersaksisch bij de Raad voor Europa in Straatsburg voor te dragen, maar het ministerie van Binnenlandse Zaken weigerde medewerking. “Het verzoek werd vooral juridisch benaderd”, zegt Gerritsen. “Het Nedersaksisch voldeed aan alle bepalingen maar het Fries is voor Den Haag een schrikbeeld.

Kosten
De Europese erkenning van die taal is met veel regelgeving en extra kosten voor het rijk gepaard gegaan en dat willen ze niet nog een keer.” In 2013 werd in de Tweede Kamer een motie van CDA en PvdA om onderzoek te doen naar eventuele extra kosten en regelgeving verworpen.

Achter de schermen hebben de pleitbezorgers van het Nedersaksisch en de ambtelijke top op het ministerie elkaar nu toch gevonden. Gerritsen: “Het ministerie is nu ‘aan boord’ terwijl we eerst tegenover elkaar stonden. Dit is een enorme wending hoewel we er nog niet zijn. De tekst van het convenant moet nog bepaald worden maar deze overeenkomt heeft hoe dan ook invloed.” Als voorbeeld noemt Gerritsen de introductie van Nedersaksisch in het onderwijs. “Daar is landelijke regelgeving in het geding. Den Haag kan daar een stimulerende rol spelen.”

Erkenning en status
Dat het Nedersaksisch geen promotie maakt op de Europese lijst van minderheidstalen, ziet SONT niet als een aderlating. Bij opname in Deel III van het Europese handvest zou het Nedersaksisch niet op dezelfde manier ondersteund worden als het Fries. Er was een ‘light’-versie voorzien met weinig verplichtingen voor bijvoorbeeld het openbaar bestuur, rechtspraak en onderwijs. Gerritsen: “De strijd van de afgelopen jaren leidt af van waar het werkelijk om gaat. En dat is erkenning en status van het Nedersaksisch. Dat helpt bij het overdragen van de taal aan jongere generaties.”

Gerritsen verwacht dat het convenant met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor de zomer getekend gaat worden. Dat gebeurt dan door SONT, de provincies Gelderland, Overijssel, Drenthe, Groningen en de gemeenten Oost- en Weststellingwerf in Friesland waar Stellingswerfs wordt gesproken.