Volledig scherm
© Mariska Hofman/DG

'Zwarte doos' wordt al gebruikt door politie in Oost-Nederland

ENSCHEDE – De politie in deze regio heeft bij onderzoeken naar vier zware verkeersongevallen al gebruik van de ‘zwarte doos’ in de auto’s gemaakt. In drie van die zaken waren dodelijke slachtoffers te betreuren. Bij de vierde gaat het om ernstig letsel.

In alle gevallen is er een vermoeden van strafbare feiten, gepleegd door een bestuurder. Om welke ongelukken het gaat wil de politie niet toelichten, omdat de onderzoeken nog lopen.

Uitlezen
Het uitlezen van de ‘zwarte doos’ – officieel Event Data Recorder (EDR) genoemd – is de nieuwste ontwikkeling in de analyse van verkeersongevallen door justitie. EDR geeft belangrijke antwoorden op de vraag wat er precies is gebeurd. Rotterdam draaide de afgelopen jaren proef. De politieregio Oost Nederland is nu één van de eersten die ook over deze techniek beschikt. Het eerste ongeval is met assistentie van Rotterdam bekeken, de andere drie zaken zijn zelfstandig opgepakt.

Betrouwbare informatie
„Het levert zeer interessante en betrouwbare informatie op”, zegt Fred Dingelhoff, ongevalanalyticus forensisch onderzoek van de politie in deze regio. Dingelhoff moet helpen om de oorzaak van zware verkeersongelukken te ontrafelen. Zijn bevindingen spelen een belangrijke rol in eventuele vervolging van bestuurders. Hij is één van de twee onderzoekers in Oost Nederland die de datarecorder kan uitlezen en interpreteren.

Verrassende inzichten
De onderzoeker mag inhoudelijk niet veel kwijt over zijn bevindingen in de vier zaken. Hij geeft wel aan dat de EDR soms verrassende inzichten geeft, in vergelijking met verklaringen van betrokkenen. „In één van de zaken verklaarde de automobilist dat hij 60, mogelijk 70 kilometer per uur had gereden. Hij mocht ter plekke maar 50 kilometer per uur. Volgens zijn eigen verklaring moet hij dus te hard hebben gereden. Maar uit de ‘zwarte doos’ bleek dat hij 50 reed. Dat neemt dus een stukje schuld weg.”

Vijf seconden
De datarecorder zit in alle moderne auto’s en slaat de laatste vijf seconden op voor het ongeluk. Het legt snelheid vast, de stand van het gaspedaal, de hoek van het stuur, de remkracht, of de gordels vast waren en of de airbags hebben gereageerd. Dingelhoff: „Het is een zeer interessante ontwikkeling. Meer dan 5 seconden zou mooier zijn. Maar alleen al die laatste seconden zeggen heel veel over het fatale moment en hoe de bestuurder heeft gereageerd. Dit heeft de toekomst.”

Problemen
Juist de vraag of er onverantwoordelijk hard is gereden speelt vaak een rol in een justitieonderzoek met doden of zwaar gewonden. De onderzoekers lopen nog wel tegen het probleem aan dat niet alle datarecorders door de politie zelf zijn uit te lezen. Dat is wel het geval bij Amerikaanse auto’s, de merken van General Motors, Volvo en diverse Japanse, met name Toyota. Veel Europese merken hebben de EDR zo afgeschermd, dat alleen de fabriek ze kan uitlezen. De politie doet dan daar een verzoek.