article
1.2357802
ZWOLLE - Daar zat ze, prominent op de eerste rij: Lucia de Berk zelf. Ee groeiend legertje van medestanders kreeg haar vorig jaar definitief vrij, nadat wetenschappers hadden aangetoond dat de bewijslast nooit kon kloppen, waarmee ze in 2004 voor de rest van haar leven de cel in was gegaan.
‘Cijferfouten Lucia de B. ook in dossier Overzier’
ZWOLLE - Daar zat ze, prominent op de eerste rij: Lucia de Berk zelf. Ee groeiend legertje van medestanders kreeg haar vorig jaar definitief vrij, nadat wetenschappers hadden aangetoond dat de bewijslast nooit kon kloppen, waarmee ze in 2004 voor de rest van haar leven de cel in was gegaan.
http://www.tubantia.nl/regio/cijferfouten-lucia-de-b-ook-in-dossier-overzier-1.2357802
2011-05-18T18:37:20+0000
http://www.tubantia.nl/polopoly_fs/1.6007228.1463003432!image/image-6007228.png
Zwolle
Regio
Home / Regio / ‘Cijferfouten Lucia de B. ook in dossier Overzier’

‘Cijferfouten Lucia de B. ook in dossier Overzier’

    ZWOLLE - Daar zat ze, prominent op de eerste rij: Lucia de Berk zelf. Ee groeiend legertje van medestanders kreeg haar vorig jaar definitief vrij, nadat wetenschappers hadden aangetoond dat de bewijslast nooit kon kloppen, waarmee ze in 2004 voor de rest van haar leven de cel in was gegaan.

    Zij is voorgoed vrij, maar welke lessen zijn ervan te leren, en hoe kun je andere Lucia de B.’s in het strafsysteem voorkomen? Dat was de inzet woensdag bij een minisymposium in het Overijsselse provinciehuis.

    Behalve Lucia de B. kreeg de zaak Haalboom er veel aandacht. Henk Haalboom zit 20 jaar uit na de veroordeling wegens moord op Pim Overzier. Is in zijn zaak in feite niet hetzelfde gaande? De Leidse professor statistiek, Peter Grunwald, gooide dat balletje er over op - die in de zaak Lucia ook veel cijferwerk ontrafelde. De Haagse verpleegkundige werd beticht van de dood van zeven patientjes in een kinderziekenhuis. Er stierven wel erg veel mensen tijdens haar dienst, was de aanname. De kans dat een verpleegkundige zo vaak bij de dood aanwezig was geweest als zij, had een statisticus berekend als kleiner dan één op de 342 miljoen, werd later uitgerekend. Dat leek de beschuldiging flink te onderstrepen.

    Maar Grunwald waarschuwt voor dit soort conclusies. Soms is het gewoonweg niet mogelijk om kansen te bepalen, zegt hij. Bij de vergelijking in de zaak Lucia de B. was niet duidelijk waarmee haar situatie dan werd vergeleken (waren er in die 342 miljoen gevallen dezelfde omstandigheden? Bovendien werd er nauwlijks rekening gehouden met het gegeven dat het om uiterst zieke patienten ging. „Not everything that counts can be counted”, haalde hij een citaat aan, dat aan Einstein wordt toegeschreven. Hij waarschuwde in de zaak Haalboom voor de ‘prosecutor’s fallacy’, de valkuil voor elke aanklager.

    Die ziet hij ook in de zaak Haalboom. „Pim Overzier was 37, hij werd 3 maanden na zijn dood in een bos bij Dronten gevonden. Hij was niet overleden door slaan, steken of schieten. Het openbaar ministerie zei: door gemis aan enige andere doodsoorzaak wordt verstikking erg aannemelijk”. Dat kleurt de zaak, vindt hij. Want je gaat dus uit van een misdaad, niet van een natuurlijke dood. In een berekening ligt dat anders. „Hoeveel mannen van 37 sterven er een natuurlijk dood? Niet veel, in de groep tussen 35 en 40 jarigen vijftig man per jaar, een kans van 1 op 10.000. Maar hoeveel mensen komen om door verstikking? Dat gaat in die groep om 1 per 2 jaar. De kans dat je spontaan dood neervat is ruim honderd keer zo groot”.

    Daar komt bij dat in Pim’s lichaam een gen is aangetroffen, dat duidt op 50 procent erfelijke kans op hartritme-aandoeningen”. Het is een redeneer-fout, twee dingen omwisselen, waardoor de uitkomst wordt beïnvloed. „Als iemand zegt: mijn broer Jan is professioneel basketballer, hoe groot is dan de kans dat hij langer is dan twee meter? Tamelijk groot. Maar als je zegt:mijn broer Jan is langer dan twee meter, hoe groot is dan de kans dat hij professioneel basketballer is?Die kans is tamelijk klein”. Een belangrijke aanbeveling op het symposium was om een onafhankelijk wetenschapper aan grote strafzaakdossiers toe te voegen, om dit soort redeneerfouten te ontdekken.