Volledig scherm
De Borculose Geja Wassink maakte schilderijen als therapie. „Ik hou niet van gepriegel. Ben meer van de grote gebaren”, zegt zij. foto Rikkert Harink

'Als 't maar even kan achter de ezel'

BORCULO - Vóór het gesprek heeft zij een paar uur moeten rusten. Na afloop gaat ze weer even op bed liggen. "Anders trek ik het niet," zegt Geja Wassink (42) uit Borculo. Zij heeft sinds eind 2000 de ziekte ME/CVS.

"Ik werd ziek, erg ziek. Kreeg hoge koorts. Raakte in drie weken tijd zo verzwakt, dat ik niet meer overeind kon komen en lopen. Het bleek een chronische ziekte te zijn. Eentje die de fysieke mogelijkheden drastisch beperkt."

Van het ene op het andere moment moest de Borculose stoppen met alle activiteiten die ook maar een beetje energie kosten. " Ik kon mijn werk als beeldend- en dramatisch therapeut van een algemeen ziekenhuis niet meer doen. Ook theater, zang en beeldhouwen kon ik wel vergeten. De sociale contacten werden ook steeds minder. Ik nam me direct voor om niet zielig te zijn. Geen zelfmedelijden. Dan laat je alleen maar een ander meelijden."

Met haar man Henk en dochtertje Sophie verhuisde zij in 2003 van Zwolle naar Borculo. "Een stad zoals Zwolle is te druk voor mij. Daar word ik te snel moe. Dat geldt ook voor mijn man. Hij heeft chronische hoofdpijn. In Borculo hebben we rust. Dat doet ons goed. Onze dochter van elf heeft het hier ook naar de zin. Zij is gek op paardrijden. Door de ziekte wijkt ons leven nogal af van een doorsneegezin. Een bezoek aan een pretpark zit er bijvoorbeeld niet in. Te zwaar. Dat geldt ook voor verre vakanties. Dankzij mooie fotoboeken reizen we in onze gedachten. We rusten veel. Zitten graag in de tuin. Genieten van de vogels en de planten. Luisteren naar muziek. Onze interesse gaat van pop tot klassiek. We kijken niet veel televisie. Te vermoeiend. Wel doen we spelletjes zoals Triviant. Maar ook dat wordt wel eens te zwaar. Ik rij wel auto. Alleen korte afstanden, zoals naar mijn ouders in Harfsen. Als ik daar aankom, moet ik eerst even gaan liggen."

Visite kunnen ze niet te lang hebben. "Zelf gaan we ook niet vaak op bezoek. Ook dat kost te veel energie. Lang vooruit plannen heeft voor ons geen zin, want je weet niet hoe je je over een week voelt. Ik scheurde een keer een spier in mijn been. Normaal krijg je zoiets door een val of zo. Maar ik kreeg de blessure door op de bank iets anders te gaan liggen. Ik slik medicijnen om mijn spieren te versterken, carnitine. Een natuurlijke stof. Die zit in vlees. Of mijn tekort aan die stof heeft te maken met het feit dat ik vroeger vegetariër was? Dat is niet aangetoond. We zijn overigens nog geen grote vleeseters. Natuurlijk probeer ik de spieren sterk te trainen. Bij een een instituut volg ik Cesartherapie. Wandelen doe ik ook graag. Maar langer dan tien minuten hou ik echt niet vol. Filosoferen is ook een geliefde bezigheid van Henk en mij. We hebben het dan onder meer over Nietzsche en het Boeddhisme. Daar putten we levenskracht uit. Depressief ben ik ook nog nooit geweest. Ik leef vooral in in het hier en nu. Pluk de dag. Een levensstijl die me rust geeft."

En dan is er de kunst nog. Daarmee kwam ze in aanraking tijdens haar studie voor beeld- en dramatherapeut aan de Hogeschool Middeloo in Amersfoort. De in Almen geboren Geja Wassink probeerde er tal van materialen uit.

"Ik vroeg me steeds af hoe je je gevoelens het beste kunt uitdrukken. Ik heb enkele jaren les gehad van een beeldhouwer en was actrice in een theater voor jeugd en volwassenen. Ik gaf dramales op scholen, deed de opleiding voor danstherapeut en maakte met scholieren een film over hun toekomstdromen. Als beeldend- en dramatherapeut was het mijn taak om mensen hun trauma's te laten verwerken. Door ze te laten schilderen, tekenen, maar ook dansen. Ik had er moeite mee dat het ziekenhuis zich te veel tot symptoombestrijding beperkte. De oorzaken van de psychische problemen werden hierdoor onvoldoende aangepakt."

Als het maar even kan, zit zij nu achter de ezel om te schilderen. "Dat is voor mij een uitlaatklep, een therapie. Als ik begin te schilderen, weet ik niet wat het gaat worden. Ik teken een vorm en laat de invulling ontstaan. Zonder na te denken. Ik hou van symboliek. Niet van dat gepriegel. Meer van grote gebaren. Op dit moment maak ik vooral cirkels. De aarde is rond, het hemelgewelf ook. Vogels maken hun nest rond, de zon komt op en gaat onder in een kringloop. De seizoenen volgen elkaar op en komen terug. Het leven van de mens volgt eveneens een kringloop. Van kindertijd naar kindertijd, zegt Black Elk (een vroegere Indiaanse medicijnman, red.). Een ochtend in de week nodig ik vriendinnen uit om te komen schilderen. Ik geef dan wat tips. Maar de sessies zijn vooral voor de gezelligheid. Dat ik nu een expositie in de bibliotheek van Borculo heb, doet me goed."

"Ik ben lid geworden van Kijk op Kunst Borculo, een club van kunstenaars. Al voel ik me niet zo zeer een kunstenaar. Ik maak schilderijen. En dat is het."

Hoewel ze volledig is afgekeurd, zou zij dolgraag willen werken. "Maar ik besef dat ik door mijn chronische ziekte lastig voor een inkomen kan zorgen. Ik zie wel mogelijkheden voor een eigen praktijk als beeldend- en dramatisch therapeut. Ik kan mensen die tegen blokkades aanlopen, helpen bij hun ontwikkeling. Ik denk dat er een flinke behoefte bestaat aan zo'n particuliere praktijk. De uitkeringsinstantie is positief over een proefproject. En wij overwegen ook schilderijen van mij te gaan verkopen, via internet. Ik wil zo bereiken dat ik niet meer afhankelijk ben van een uitkering."