Volledig scherm
Marijke Hietkamp is praktijkondersteuner bij huisartsen, ze is er voor jeugd-ggz. © Frans Nikkels

Beltrum pioniert met praktijkondersteuners bij huisartsenparktijk

Ze duiken in veel huisartsenpraktijken op: praktijkondersteuners (poh’ers). Om controles te doen en voorlichting te geven aan chronisch zieken en ouderen, voor (lichte) psychische klachten en sinds kort ook specifiek voor jeugdproblematiek. Is de praktijkondersteuner het antwoord op de snel stijgende zorgkosten? 

Yildiz Huinink
Beltrum

Een huisarts die alleen een praktijk runt, bijgestaan door slechts een assistente; het is een zeldzaamheid geworden. Tegenwoordig maken praktijkondersteuners bijna overal deel uit van het team zorgverleners in een huisartsenpraktijk. Zo ook in Beltrum, waar gewerkt wordt met vier verschillende praktijkondersteuners: voor somatiek, voor ouderenzorg, voor ggz en sinds vorig jaar voor jeugd. 

Voorbeeld

De huisartsenpraktijk van dokter De Vette is daarmee ‘een voorbeeld van hoe dure medische zorg goedkoper kan’, gaf de Berkellandse wethouder Marijke van Haaren onlangs aan tijdens de commissie sociaal. De gemeente, die belast is met jeugdzorg, ziet graag dat het aantal poh’ers voor jeugdhulp wordt uitgebreid om zo te voorkomen dat problematiek escaleert waardoor zwaardere (en duurdere) middelen moeten worden ingezet.  

Quote

Wij zien maar een deel van wat er speelt. Het is nog zoeken naar de juiste weg

Carine Dam

Mooi om te horen dat Beltrum dient als voorbeeld, vindt Carine Dam, manager van de huisartsengroep van Groenlo en Beltrum. „Uiteraard willen we met z’n allen zorg betaalbaar houden en streven we ernaar om grote problemen voor te zijn door preventief in te grijpen. In die zin is de inzet van praktijkondersteuners zeker een oplossing. Maar...”, zegt Carine Dam met klem, „er moet niet te rooskleurig over gedacht worden. Want vergis je niet: aan de zorgkant maak je misschien minder kosten, maar aan de welzijnskant des te meer. Preventie kost ook geld. Schuldhulpverlening, opvoedkundige hulp of begeleiding aan eenzame ouderen: het vraagt hoe dan ook een investering. Onder de streep kom je netto wellicht lager uit, maar ik wil ervoor waken dat praktijkondersteuners de oplossing zijn voor alles én dat er nog meer op het bordje van de huisarts komt. Wij zien namelijk maar een deel van wat er speelt. Het is nog zoeken naar de juiste weg.”

Goedkoper

Volledig scherm
Marijke Hietkamp is praktijkondersteuner bij huisartsen, ze is er voor jeugd-ggz. © Frans Nikkels

Beltrum werkt sinds acht jaar met praktijkondersteuners, vertelt Carine. Het begon met de poh’er somatiek, ingezet voor chronisch zieken die kampen met de longaandoening copd, diabetes of hart- en vaatziekten. „Deze praktijkondersteuner voert periodieke controles en metingen uit, maar doet ook veel aan educatie. Allemaal zaken die een huisarts uiteraard ook kan, maar die tijd kosten en dus veel goedkoper zijn wanneer een poh’er het doet.”

Een poh’er voor geestelijke gezondheidszorg (ggz) volgde. „Ook hiervoor geldt dat er tijd nodig is om iemand met psychische klachten te beoordelen en helpen, tijd die een huisarts vaak niet heeft.” Een jaar of vier geleden kwam er poh-ouderenzorg bij. „De groep ouderen wordt alsmaar groter”, verklaart de manager. „Daarvan is een deel kwetsbaar, maar hoe kwetsbaar kun je als huisarts niet altijd zien. Achterhoekers hebben de neiging om nogal eens te wachten met hulp inschakelen. Daardoor komt het voor dat de dokter pas in beeld komt, wanneer het helemaal mis is en er een crisisopname geregeld moet worden. Denk aan een echtpaar, waarvan de vrouw dementie heeft en de man, die mantelzorger is, een been breekt. Dan heb je een acuut probleem. De praktijkondersteuner probeert deze groep beter in beeld te krijgen en voor te bereiden op de toekomst. Ook is er oog voor vereenzaming en praktische problemen zoals huisvesting.”

Quote

Je ziet nu dat dit zich als een olievlek door de regio verspreidt

Carine Dam

Olievlek

Als laatste kwam er vorig jaar september de praktijkondersteuner voor jeugd bij, dit in de vorm van een pilotproject. „Marijke Hietkamp, onze poh-ggz, heeft als sociaal psychiatrisch verpleegkundige ook een achtergrond in de jeugdzorg. We hadden dus de expertise al in huis. In overleg met de gemeente, die deze praktijkondersteuner financiert, is besloten te starten met een aantal uren in Beltrum en Groenlo. Je ziet nu dat er een olievlekwerking ontstaat in de regio. Overal zoeken gemeenten de samenwerking met huisartsen.” Zo start in Eibergen dit najaar een praktijkondersteuner voor de jeugd.    

De inzet van poh’ers heeft de huisarts zeker ontlast, concludeert ze. „Toch is het dubbel: je krijgt er ook werk voor terug. Een goede samenwerking valt of staat namelijk met communicatie, er is dus veel overleg. Het is wennen geweest voor alle partijen. Voor de huisarts, die eindverantwoordelijke blijft en een deel van zijn taken moet afstaan. Maar ook voor de patiënt die gehecht is aan zijn eigen vertrouwde dokter en het soms best lastig vindt dat dat niet meer de standaard is.”