Volledig scherm
Door de droogte was de opbrengst van de mais in 2018 veel lager dan normaal, zoals bij deze boer in Drempt. © Jan Ruland van den Brink

De boeren gaan straks zaaien, maar grond in Achterhoek is nog steeds veel te droog

BORCULO - Boeren in het oosten van het land gaan een moeilijk voorjaar tegemoet. Met name in de hoger gelegen zandgronden van de Achterhoek is de grondwaterstand nog erg laag. De komende weken gaat het bijna niet regenen.

Waar de deskundigen aan het eind van de kurkdroge zomer van 2018 bang voor waren, wordt nu bewaarheid. Het heeft in de winter niet genoeg geregend om het enorme neerslagtekort, dat vorig jaar ontstaan is, aan te vullen. Daardoor beginnen de boeren het komende groeiseizoen al gelijk met een achterstand.

,,Eind maart, begin april, als veel landbouwgewassen gaan groeien, is het vooral belangrijk dat de bovenste laag van de bodem vochtig genoeg is’’, zegt Ryan Teuling, universitair hoofddocent hydrologie aan Wageningen Universiteit. ,,Dat wordt bepaald door de regen die kort daarvoor valt.’’ Wat dat betreft zijn de vooruitzichten niet gunstig. Voor de komende weken wordt droog en zonnig weer voorspeld. 

Zandige bodems

Als de planten groeien, gaan de wortels dieper, een halve meter tot een meter. ,,Dan wordt de grondwatersituatie op die diepte belangrijk. Die is ook niet goed’’, zegt Teuling. ,,Met name in de Achterhoek is de situatie problematisch. De bodem bestaat daar uit grof, zandig materiaal. Regen die valt, sijpelt daar snel doorheen, naar diepere lagen. Als ik boer was, zou ik niet gerust zijn op de situatie.’’

Volledig scherm
Vanwege de droogte mogen boeren in de Achterhoek nog geen oppervlaktewater gebruiken om hun land te besproeien. © Maarten Sprangh

Verbod op sproeien

In het gebied van het Waterschap Rivierenland (Achterhoek, Veluwezoom en een deel van Overijssel) en het Waterschap Rijn en IJSsel geldt nog steeds een verbod op sproeien met oppervlaktewater. ,,De situatie is zich aan het herstellen door de regen van de afgelopen weken’’, zegt woordvoerder Vanya Ginsel. ,,Op sommige plekken staat het grondwater nog een meter lager dan normaal rond deze tijd, op andere plekken is het al weer aangezuiverd. We bekijken het per week. Zo gauw het grondwater weer stabiel op peil is, trekken we het verbod in.’’ Als het verbod nog geldt als de boeren gaan zaaien, kan dat erg negatieve gevolgen hebben voor de groei van de gewassen. 

Fijnspar

Inmiddels wordt duidelijk dat de droogte van 2018 grote gevolgen heeft voor de fijnspar in Gelderland. Bijna de hele populatie van deze karakteristieke, hoge naaldboom heeft het loodje gelegd of is op sterven na dood.