Boeren die niet in de gaten hebben dat hun mestput is volgestort, rijden de drugsresten zo uit over het land
Volledig scherm
Boeren die niet in de gaten hebben dat hun mestput is volgestort, rijden de drugsresten zo uit over het land © Marc Bolsius

Drugsafval vergiftigt vee en land in boerendorpen: ‘Controleer rioolwater om labs op te sporen’

BORCULO - Door vaker rioolwater te controleren kan de politie gerichter drugslabs opsporen. Dat stelt Thomas ter Laak van wateronderzoeksinstituut KWR, dat al bijna tien jaar rioolwatervervuiling onderzoekt. Hij pleit ervoor om in alle gemeenten onderzoek te doen naar drugslozingen op het riool.

KWR onderzoekt het afvalwater nu voornamelijk rond Eindhoven, Amsterdam en Utrecht. Een onderzoek in alle Nederlandse gemeenten zou een totaalbeeld geven van het drugsgebruik in Nederland. 

Het brengt tegelijkertijd de gebieden met de hoogste drugsproductie in kaart. ,,Een lozing van drugsafval geeft een enorme piek van verontreiniging in het water. De meetgegevens bieden de politie een zoekgebied waar mogelijk drugslabs staan”, zegt Ter Laak.

Quote

De meetgege­vens bieden de politie een zoekgebied waar mogelijk drugslabs staan

Thomas ter Laak, Wateronderzoeksinstituur KWR

Voor het lozen van drugsafval is nu veel te weinig aandacht, stelt criminoloog Shanna Mehlbaum. ,,In boerendorpen worden vee en land vervuild. Op welke schaal weet niemand. Bij drugslabs wijzen we op ontploffingsgevaar, maar de milieuschade blijft onderbelicht. Nederland is wel hét synthetische drugslab van Europa.”

Volgens het Nederlands Forensisch Instituut komt 18 liter drugsafval vrij bij het maken van 1 liter drugs. Drugscriminelen moeten dus honderdduizenden liters chemicaliën lozen.

Bij het recent ontmantelde drugslab in Drempt zat de gierput tjokvol zulke giftige afvalstoffen. De boel is zo verontreinigd dat de methschuur moet worden afgebroken. Boeren die niet in de gaten hebben dat hun mestput is volgestort, rijden de drugsresten zo uit over het land.

KWR heeft vorig jaar bij Eindhoven voor het eerst een hoge concentratie methamfetamine (crystal meth) gemeten in het rioolwater. ,,Die duidelijke sporen wijzen erop dat de meth-productie is begonnen in Nederland. Dat hebben we nog niet eerder gezien”, zegt Ter Laak. Tot nu toe werden vooral resten van de productie van xtc en amfetamine (speed) gevonden.

Herstel rioolwaterzuivering kostte 80.000 euro

Door drugsafvalstoffen verandert de zuurgraad van het riool- of grondwater. Bij lozingen kan dit leiden tot aantasting van het betonnen rioolstelsel, giftige dampen en verstoring van het waterzuiveringsproces. Een paar jaar terug moest in Baarle-Nassau de waterzuiveringsinstallatie worden stilgelegd; de bacteriën die het rioolwater moeten zuiveren, waren afgestorven door drugsafvallozing uit een nabijgelegen amfetaminelab. Het herstel kostte 80.000 euro.

Criminoloog Mehlbaum, adviseur bij de aanpak van ondermijnende drugscriminaliteit in Noord-Holland, maakt zich ook zorgen over drinkwaterwingebieden. ,,Ook die worden niet bemonsterd.”

KWR heeft nog nergens in Oost-Nederland onderzoek gedaan: alleen het rioolwater van Ermelo en Apeldoorn is eens onderzocht. ,,En we hebben een keer gepraat met de burgemeester van Lochem, maar dat heeft niet tot onderzoek geleid”, zegt Ter Laak.