Volledig scherm
De Slag om Grolle. © Jan Ruland van den Brink

Eén minuut stilte bij de Slag om Grolle

GROENLO - Vlak voordat het strijdgewoel op het slagveld van Groenlo zondagmiddag losbarst is het één minuut stil. De stilte is voor alle slachtoffers die zijn gevallen in de strijd die dit weekend in de Achterhoekse vestingstad wordt nagespeeld. En ook voor alle slachtoffers die zijn gevallen bij de veldslagen die in heel Europa door re-enactors worden nagespeeld.

Het herdenken van de slachtoffers van historische veldslagen past bij de verdieping die voor deze Slag om Grolle wordt gezocht. Naspelen is leuk, maar het gaat ook om het historische verhaal dat wordt verteld. Dat is niet altijd hetzelfde verhaal, bleek zaterdag in de oude Calixtuskerk, waar met een congres dat historische verhaal werd geduid.

Marjolein Houwer, een van de organisatoren, meldde nog een vernieuwing: ,,Voor het eerst doet een groep van ons mee aan Spaanse kant, om te helpen de stad te verdedigen. Niet iedereen was blij met de opstand, niet iedereen wilde bevrijd worden.”

Perspectief van de winnaars

Het naspelen van de belegering (door Oranjegezinde protestantse troepen) van de vesting Grolle (in handen van het Spaanse en katholieke gezag) in 1627 gaat terug op de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648), het ontstaan van de Nederlandse Republiek. Het perspectief om dat verhaal te vertellen werd na afloop vooral verteld vanuit het perspectief van de winnaars, verduidelijkte Dolly Verhoeven hoogleraar Gelderse geschiedenis in Nijmegen.

Pas in de 19e eeuw verschoof die van Holland naar Gelderland: ,,Niet alleen Holland was belangrijk voor de nationale geschiedenis.” In de 20ste eeuw kwam er aandacht voor wat de bevolking moest ondergaan in die vrijheidsstrijd. Prof dr. Verhoeven: ,,De Spanjaarden waren niet de enige vijand, de bevolking werd van beide kanten aangevallen. De gruwelen van de oorlog bestonden uit plunderen en verkrachten, brandstichting, armoede, ziektes, een leeg platteland.”

Quote

De gruwelen van de oorlog bestonden uit plunderen en verkrach­ten, brandstich­ting, armoede, ziektes, een leeg platteland

Dolly Verhoeven, Hoogleraar Gelderse geschiedenis

Glocal

Het verhaal, ook dat van de 80-jarige oorlog en dus de belegering van Grol, verandert van kleur afhankelijk van wie het vertelt. De Nijmeegse hoogleraar bepleitte een volgende stap: het verhaal in Groenlo moet ‘glocal’ worden, een samentrekking van ‘global’ en ‘local’, je moet volgens Verhoeven zowel uitzoomen als inzoomen. ,,Zoom in op mensen, plaatsen, tragedies, acties, de variëteit in deelnemers. En zoom uit voor het grotere verhaal, kijk naar Gelderland, over de grens naar Münsterland en zelfs het Europese verband.”

Het doel is om een 400 jaar oud verhaal relevant te maken voor het 21ste eeuwse publiek. Dolly Verhoeven: ,,Dat helpt om na te denken over wie we zijn, word je ervan bewust dat elke regio zijn eigen geschiedenis heeft.”

Vestingsteden

Om uit te zoomen heeft Groenlo inmiddels een stap gezet: de gemeente Oost Gelre heeft zich aangesloten bij Efforts, het Europese samenwerkingsverband van vestingsteden. Deelname aan de jaarlijkse European Fortress Day (in april 2020) is de volgende.