Volledig scherm
Het ondergrondse Sigint-complex aan de Noachweg op 12-12-2017, met op de achtergrond een graafmachine van de kabelleggers langs de Meeldijk. © Peter Zandee

'Koude oorlog' rond digitale snelweg bij Kamp Holterhoek bij Eibergen

EIBERGEN - De aanleg van het glasvezelnetwerk in het buitengebied van Berkelland lijkt rond het militaire complex Kamp Holterhoek problemen op te leveren. Kabels en leidingen rond het kamp staan niet of niet volledig op de Klic-kaarten waar gravers voor het snelle internet zich op orienteren.

Normaalgesproken oogt het ondergrondse complex aan de Noachweg verlaten. De installaties op de verschillende niveaus beneden het maaiveld zijn geautomatiseerd: gegevensverwerking door medewerkers van militaire inlichtingendienst MIVD dan wel samenwerkingspartner AIVD kan op afstand. Kamp Holterhoek, waar  experts op het gebied van de interceptie van hoogfrequent radioverkeer werkzaam zijn, ligt op nog geen kilometer afstand. Hier is de tegenwoordige 102 EOV-compagnie gelegerd. Waarbij EOV de afkorting is voor elektronische oorlogsvoering.  

Dat landmachtonderdeel hoort tegenwoordig bij de Nationale Sigint Organisatie (NSO), met inmiddels een Engelse naam: Joint Sigint Cyber Unit (JSCU). 

Eerder deze maand was het ondergrondse complex aan de Noachweg dagenlang  het toneel van technische werkzaamheden. Defensie wil niet reageren op de oorzaak en aard van de problemen, maar ze vallen samen met gegraaf in praktisch elke wegberm in de buurtschap, voor de aanleg van snel internet voor bewoners. De paar honderd meter wegberm aan de Noachweg ter hoogte van het antenneveld wordt onberoerd gelaten, maar langs de andere wegen is of wordt gegraven. Daarbij wreekt zich dat de militaire infrastructuur niet op civiel kaartmateriaal wordt aangegeven. 

Of Defensie nu tijdelijk wel of niet helemaal doof en blind voor de 'vangst' van hoogfrequente radiosignalen gemaakt is door de kabelleggerij, is niet zeker.  Het ministerie wil niet reageren op een verzoek om informatie.

Volledig scherm
Graafwerkzaamheden langs de Zwilbroekseweg nabij Kamp Holterhoek. © Peter Zandee

Niets

De kabelleggers geven aan op basis van de informatie op de kaart daar waar niets is aangegeven, de grond in te gaan. De nieuwe glasvezelkabel wordt op 3,5 tot 4 meter diepte gelegd. Volgens de technici ligt op die diepte absoluut niets. 

Defensie roerde zich echter in de jaren negentig van de vorige eeuw ook bij andere projecten waarbij zou worden gegraven. En buurtbewoners herinneren zich hoe destijds de gemeente Eibergen ontdekte dat bij de aanleg van riolering in het buitengebied tal van buren van de militaire basis geen belangstelling meer hadden omdat ze al waren aangesloten op het rioolstelsel van 'het kamp'.  

Die confrontatie tussen burgerlijke gemeente en Defensie heeft tot een bijzondere erfenis geleid: veel oudere kabels van antenne-installaties rond Kamp Holterhoek zijn sindsdien gemarkeerd met paaltjes  met het gemeentewapen van de voormalige gemeente Eibergen en het woord 'rioolpersleiding'. Zoals langs  een lang stuk onverharde, onbewoonde Voshaardijk waar de gebruikelijke 'kastjes' van het drukriool ontbreken. Hier markeren de gele paaltjes antennes en kabels op enkele velden uit de tijd van de Koude Oorlog.

Volledig scherm
Markering 'drukriolering' van de gemeente Eibergen bij militaire kabels en leidingen langs de Voshaardijk. © Peter Zandee

TReNT

Sinds de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst MIVD samen met de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD zich ook op internetverkeer richten, oriënteren de diensten zich verder op knooppunten van snelle datakabels.  Waar de rest van het buitengebied van Berkelland momenteel aangesloten wordt op een snel glasvezelnetwerk, lijkt Kamp Holterhoek  al langer een eigen aftakking te hebben van de datakabel TReNT die onder meer Enschede en Nijmegen verbindt. 

De locatie van de TReNT-kabel werd recent bekend, doordat  in Hupsel  tussen Eibergen en Groenlo op 3 november de kabel bij de bouwwerkzaamheden voor de nieuwe N18 werd stukgetrokken. Of toen ook Defensie langer dan een etmaal afgekapt is geweest van belangrijke netwerken 'buiten', is ook iets waarover het ministerie niets kwijt wil.

De gemeente Berkelland is betrokken bij het project om het buitengebied van glasvezelkabel te voorzien. Gemeentewoordvoerders geven desgevraagd aan niet te weten over eventuele problemen rond de militaire infrastructuur waartoe de kabelprojecten zouden hebben geleid.