Volledig scherm
© Robin Hilberink

Zo druk is het op de huisartsenposten in Twente

AchtergrondALMELO/ENSCHEDE - Huisartsenposten in Twente klagen dat er té veel mensen een beroep doen op de posten. Is dat wel zo? 

Op de Centrale Huisartsenpost Almelo (CHPA) is het zaterdagmorgen gelijk al druk. Zo'n 210.000 inwoners van Noord en Noordwest-Twente kunnen er een beroep op doen in geval van spoed buiten kantooruren. Voor als de eigen huisarts de praktijk gesloten heeft. De post wordt bemand door de inzet van 96 artsen, 40 triagistes (verpleegkundigen aan de telefoon), 10 chauffeurs, 7 verpleegkundig specialisten en 8 bureaumedewerkers. Vorig jaar verwerkten zij ruim 62.000 zorgvragen, bijna 1.500 meer dan het jaar ervoor.

"Ik denk dat veel mensen geen idee hebben wat er zich achter die balie allemaal afspeelt", zegt huisarts Willem Veerman. Hij loopt naar het hart van de CHPA, een ruimte achter de balie, waar de triagisten aan het werk zijn. Deze doktersassistentes met een speciale opleiding staan bellers te woord, geven advies en bepalen de urgentie. Wel of niet komen, dat is de vraag. "Sommige mensen weten precies wat ze moeten antwoorden om de dokter te kunnen zien", zegt triagiste Ans Prijsman. Ze doet het werk al vanaf het begin en verbaast zich over de grote toestroom. "Het is een tsunami die we, vrees ik, niet meer van ons af kunnen duwen.''

Binnen 2 minuten deskundige aan de lijn

Deze zaterdag is Veerman de regie-arts. Hij houdt het hele proces in de gaten. Drie van zijn collega's beoordelen en behandelen patiënten. Dan zijn er nog twee ambulances onderweg en behandelt een gespecialiseerde verpleegkundige patiënten. Op computerschermen is een aanhoudende stroom nieuwe patiënten te zien, met kort een omschrijving van de klacht. Van zere vingers tot ontregelde suiker, kortademigheid of een hoofdwond. Het zijn er honderden per dag. Een groot scherm aan de muur toont de snelheid van afhandeling. "Bellers moeten binnen twee minuten door een deskundige te woord zijn gestaan", zegt Veerman. "Dat legt een grote druk op ons."

Vorig jaar zat Almelo iets onder de landelijk norm en moesten alle zeilen worden bijgezet. "We hebben met hulp van Menzis extra personeel aangenomen. We bereiken echter de grens van wat je nog kunt doen.''

De grote vraag is een gevolg van meer complexe zorgvragen (vooral ouderen), meer psychische patiënten en consumentengedrag van de bevolking. Ook de bereikbaarheid van de eigen huisarts speelt een rol. Is die moeilijk bereikbaar, dan kiezen sommige patiënten voor de huisartsenpost.

Even binnenlopen? Het gebeurt

In Enschede komt bij de drukte nog een ander probleem. De zogeheten 'binnenlopers'. Dat zijn mensen die zonder te bellen naar de huisartsenpost komen. In Enschede is dat aantal het afgelopen jaar verdrievoudigd naar ruim 3.000. 

Quote

Mensen bellen zelfs vanuit Indonesië vanwege een insectenbeet

Jacqueline Noltes, directeur HDT-Oost (Enschede, Hengelo en Oldenzaal)

"Mensen willen niet wachten", zegt directeur Jacqueline Noltes van de HDT-Oost (Enschede, Hengelo, Oldenzaal), zoals de spoedpost heet. Behalve door de verhuizing van de post naar het ziekenhuis, komt dat ook door de 24 uurseconomie. "Mensen hebben tegenwoordig minder geduld. Je ziet het in alle geledingen van de maatschappij en dus hier ook. We zijn er voor urgente gevallen, maar mensen bellen wel heel makkelijk voor wissewasjes. In de vakantie wordt regelmatig vanuit het buitenland gebeld. Vanuit Indonesië of Zuid-Afrika. Gestoken door een insect, of ze willen even een adviesje. Mensen moet zich meer realiseren dat we een spoedpost zijn. We zijn niet de Albert Heijn die tot tien uur open is en waar je langs gaat als je overdag even geen tijd of zin had. En mensen shoppen met hun probleem. We worden gebeld door mensen in Winterswijk die daar drie uur moeten wachten. Of het bij ons sneller kan."

Huisartsen oneens met elkaar

Haar collega-directeur Janke Snel van de CHPA: "We hebben ons afgevraagd of we dit nog kunnen terugdraaien. Er zijn huisartsen die zeggen dat we het maar moeten accepteren, maar er zijn ook die vinden dat we onze patiënten meer moeten opvoeden. Er is een publiekcampagne geopperd. Dat gaan we dit jaar nog doen. Mensen moeten eerst kijken op moetiknaardedokter.nl of thuisarts.nl. Alleen als het echt urgent is, moeten ze ons bellen. Daarnaast nemen we meer personeel aan en gaan ook verpleegkundig specialisten een eigen spreekuur houden."

Veerman ziet ook een taak voor de dokters zelf. "Je kunt wel met de vinger naar de burger wijzen, maar we moeten ook naar onszelf kijken. Het systeem voor het uitvragen van het probleem, de triage, is heel defensief opgezet. We willen geen problemen missen. Maar daardoor komen er wel veel mensen doorheen. En dat geeft drukte. Daar wordt nu landelijk naar gekeken. Ook de bereikbaarheid van de huisartsen overdag, is een aandachtspunt. Maar ik snap de mensen ook wel. Het gedrag dat we hier zien, zie je ook bij de bank en de kapper. Mensen willen niet wachten."

Volledig scherm
Ambulances rijden af en aan, patiënten worden onderzocht en tientallen triagistes staan mensen telefonisch te woord. © Robin Hilberink
Volledig scherm
© Robin Hilberink

Almelo e.o.