Waarom het volk zwijgt bij een beschamend wetsvoorstel

De journalistiek kan onthullen wat ze wil, de burger van nu heeft zijn eigen agenda. Daar word je niet vrolijk van.

Het was feest, vorige week in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. De Tegels, de jaarlijkse prijzen in de Nederlandse journalistiek, werden uitgereikt en er waren weer pareltjes bij. Neem het onthullende verhaal in NRC over de mestboycot (hoe boeren, transporteurs, mestverwerkers en handelaren het systeem omzeilen met alle milieugevolgen van dien). Neem Bas Haan, de Nieuws­uur-reporter die met zijn onthullingen eerder de bewindslieden Opstelten, Teeven en Van der Steur ten val bracht, en nu ontdekte dat justitieambtenaren conclusies van het onafhankelijk Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum beïnvloedden – conclusies waarop het ministerie van Justitie en Veiligheid zijn drugsbeleid baseerde. Nog altijd lichten de main­stream­media tegels die zonder hen op hun plek zouden blijven liggen.

Twee werelden

Toch knaagt het aan alle kanten. Het lijkt alsof er twee werelden zijn ontstaan: de wereld van de journalist die doet wat jarenlang als een pijler van onze democratie werd gezien, en de wereld van de burger die draait om bingewatching en de meivakantie op Tenerife (even een weekje ontstressen...). De afgelopen weken regende het weer nieuwsfeiten die essentieel zijn voor de kwaliteit en de zuiverheid van onze samenleving maar dood sloegen op de rotsen van de onverschilligheid. Zo luidde de onderwijsinspectie de noodklok over de staat van ons onderwijs. Zo onthulde de NOS dat rijksambtenaren samenwerken met de onafhankelijke samenstellers van de milieueffectrapportage voor Schiphol; een rapportage die ze vervolgens zelf van commentaar voorzien aan de minister. De Kamer van Koophandel die gegevens van zzp’ers doorspeelt naar commerciële partijen en een VVD-Kamerlid dat in zijn tweede leven als pandjesbaas op grote schaal huizen illegaal had verhuurd maar niet uit de fractie wordt gestoten omdat de 76ste zetel voor de coalitie zo belangrijk is... Het maakt allemaal niet uit. Het laat het gros van onze burgerij koud.

Mensonterend

In zo’n wereld wordt een van de meest mensonterende wetsvoorstellen uit de parlementaire geschiedenis niet subiet afgeschoten. Staatssecretaris Van Ark vindt dat werkgevers minder dan het minimumloon moeten uitkeren aan werknemers met een beperking die de productienormen niet halen. De slachtoffers kunnen compensatie uit de bijstand krijgen, maar moeten zelf het bureaucratisch doolhof in. Ze bouwen evenmin pensioen op. Het levert volgens het CPB geen baan extra op. Achter het plan schuilt de gedachte dat hij of zij die als gevolg van zijn of haar handicap in onze prestatiemaatschappij niet geheel mee kan minderwaardig is en het zelf maar moet uitzoeken. Een volstrekt gebrek aan solidariteit met kwetsbare mensen - solidariteit, een term die wordt gekoppeld aan de linkse tijdgeest van de jaren 60/70, maar die elke christen met compassie en elke liberaal met een humaan waardigheidsgevoel zou moeten aanspreken.

Onlinepetitie

Zij die zich bekommeren om het lot van gehandicapten, hebben de onlinepetitie getekend. Zo’n 100.000. Het overgrote deel van ons volk lijkt pas in beweging te komen als Netflix een weekje op zwart gaat of als de houtkachel wordt verboden; dit geheel in lijn met de ouder die op hoge toon verhaal haalt als zijn prins of prinsesje een vmbo-advies krijgt, maar moeiteloos accepteert dat het niveau van het onderwijs zakt naar de grijze internationale middenmoot.

De kwalitatieve journalistiek zal misstanden aan het licht blijven brengen: om de staat van dit land te dienen. Maar het Malieveld blijft leeg, want collectief verzet – dat is zo de vorige eeuw.

André Vis is oud-hoofdredacteur van deze krant, heeft een broer met een verstandelijke beperking en is onder meer werkzaam in een instelling voor mensen met een beperking.

Volledig scherm
André Vis © Tubantia.nl