Enige Apeldoornse voltijds PKN-koster Teun van Twist (63) staat bij vreugde en drama’s klaar in de Grote Kerk

Apeldoorner Teun van Twist (63) is al veertig jaar koster. Sinds 1997 werkt hij in de Grote Kerk van ‘koninklijk’ Apeldoorn. Twee herinneringen bezorgen hem nog altijd kippenvel: het huwelijk van prins Maurits en prinses Marilène en de aanslag op Koninginnedag.

Volledig scherm
Teun van Twist is al veertig jaar koster, vanaf 1997 doet hij ‘het huishouden’ van de Grote kerk aan de Loolaan. © Maarten Sprangh

Of het nu om een kerkdienst gaat of een activiteit in het naastgelegen gebouw Irene: ‘Koster Teun’ van de Grote Kerk is altijd aanwezig om de boel in goede banen te leiden. Hij is nog de enige koster die een fulltime dienstverband heeft binnen de protestantse kerk (PKN) in Apeldoorn. Hij heeft een eigen plek, vlak naast de kansel, achter een bedieningspaneel met monitor. Dat geeft hem controle over de verschillende ruimtes. Maar wat doet een koster nou precies, naast het bedienen van de knoppen? Die vraag wordt hem nog weleens gesteld. ,,Ik zeg dan: precies wat jij in het huishouden doet, maar dan op veel grotere schaal’’, vertelt hij lachend.

Maurits en Marilène

Eén keer heeft hij de regie uit handen moeten geven. Dat was tijdens het kerkelijk huwelijk van prins Maurits en prinses Marilène. De Grote Kerk was op 29 mei 1998 de locatie van de trouwceremonie. Van Twist was toen net een paar maanden aangesteld als koster. ,,Het moment dat ik te horen kreeg dat het huwelijk hier plaats zou vinden, bezorgt me nog steeds kippenvel. Er ging een enorme operatie aan vooraf, maar het was een geweldige dag. Langs de Loolaan stond het rijendik.’’

Zijn taak bestond die dag vooral uit het voorkomen dat mensen foto’s zouden maken tijdens de ceremonie. ,,Maar ja, wat doe je als prinses Juliana zelf diegene is die de regel overtreedt?’’, glimlacht hij. Juliana zorgde toen ook voor een historisch moment, door deel te nemen aan de communie. Dat is een rooms-katholiek gebruik, passend bij de achtergrond van Marilène. De koninklijke familie is echter van oorsprong protestants. Het statement van Juliana sloeg een brug tussen beide geloofsovertuigingen. ,,Een bijzonder moment’’, aldus Van Twist.

Koninklijke loge

De koninklijke loge wordt nog altijd gebruikt bij bijzondere gelegenheden. Prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven, beiden woonachtig in Apeldoorn, namen er in december plaats tijdens de kerstnachtdienst. Het contact met de koninklijke familie is toegankelijk, aldus de gastheer. ,,Prinses Beatrix droeg haar zoon eens op: ‘ga even aan de kant voor de koster, Alexander’.’’

Aanslag

Naast de vreugdevolle momenten, maakte Van Twist ook verdrietige momenten mee met de koninklijke familie. De aanslag op Koninginnedag in 2009, waarbij acht mensen om het leven kwamen, staat voor altijd in zijn geheugen gegrift. ,,Ik krijg weer kippenvel als ik eraan terugdenk, maar dan op een totaal andere manier. Prinses Beatrix had net de honderdjarigen ontmoet in de kerk, toen het koninklijke gezelschap op de bus stapte. Wat even daarna volgde, was totale hectiek. Tien dagen lang zijn we open geweest, zodat mensen kaarsjes konden branden voor de slachtoffers. Dit katholieke gebruik is sindsdien ook in onze kerk een gewoonte.’’

Dansvloer

Van Twist en zijn vrouw begonnen in 1979 als koster-beheerders van een gereformeerde kerk in Rozenburg, in het Rotterdamse havengebied. Gevolgd door een kerk in Almelo, waar de nadruk lag op zaalverhuur voor commerciële activiteiten. De wens om centraler te wonen, bracht het echtpaar eind jaren 90 naar Apeldoorn. Van Twist wordt nog steeds ondersteund door zijn vrouw bij de administratie. De exploitatie van de Grote Kerk wordt verzorgd door een aparte stichting. Steeds vaker is de landelijk bekende kerk het decor van grote concerten. Begin deze maand werd er nog een aflevering van Nederland Zingt opgenomen. Spraakmakend was het evenement ‘BorrelNood’ in november. Daarvoor werden een bar en dansvloer ingericht in de kerkzaal. ,,Daar lag wat mij betreft de grens, mede vanwege de opruimwerkzaamheden’’, aldus de koster.

Hij is ervan overtuigd dat de Grote Kerk zijn kerkelijke functie zal behouden, ondanks de leegloop van kerken. De kans is groot dat alle Apeldoornse leden van de PKN uiteindelijk naar de kerk aan de Loolaan gaan. Tegen die tijd zal er een andere koster zijn. Van Twist is van plan om binnen twee jaar met pensioen te gaan.

  1. Wat haalt een lagere snelheid op de snelweg  nou uit voor plaatsen die er dichtbij liggen?
    Vraag van de week

    Wat haalt een lagere snelheid op de snelweg nou uit voor plaatsen die er dichtbij liggen?

    De snelheid op delen van de A1 en A50 gaat omlaag naar 100 kilometer per uur, als het aan de politiek in Apeldoorn ligt. Ook sommige provinciale politici willen lagere limieten op snelwegen, D66 bepleit het landelijk. Dat is beter voor het milieu, veiliger, en gezonder voor de directe omgeving. Hoeveel precies? Dat is niet eenvoudig te zeggen - want afhankelijk van meerdere factoren.