Volledig scherm
In de aanloop naar de Internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie (vandaag) organiseerde Comité 21 Maart zaterdag in Amsterdam de landelijke demonstratie Sta Op Tegen Racisme & Discriminatie. © ANP

'Steeds meer mensen melden discriminatie vanwege hun afkomst'

Steeds meer Nederlanders stappen naar het College voor de Rechten van de Mens (CvdRM) omdat ze zich gediscrimineerd voelen. Daarbij gaat het vooral om discriminatie vanwege afkomst, geslacht en handicap of chronische ziekte.  

Dat concludeert het Mensenrechtencollege na vergelijking van de jaarcijfers over 2016 met die van 2015 en 2014. Daaruit blijkt dat zich vorig jaar 3.143 mensen meldden met vragen over discriminatie, bijna duizend meer dan in 2015 (2.148) en ruim 1.300 meer dan in 2014 (1.786). De meeste vragen gingen over ongelijke behandeling vanwege ras (595 of 26%), gevolgd door handicap/chronische ziekte (579 of 25%) en geslacht (505 of 22%). Deze categorieën stonden ook in de twee voorgaande jaren in de top-3 van meest gestelde vragen, zij het in andere volgorde. 

Seksuele gerichtheid

In absolute aantallen vielen volgens het College vooral de vragen op over discriminatie op grond van seksuele gerichtheid: 63 in 2016, een verdubbeling vergeleken met 2015 (32) en fors meer dan in 2014 (26). 

Het  CvdRM kreeg vorig jaar ook meer verzoeken om te oordelen in een zaak over discriminatie: 463, een stijging van 41 vergeleken met 2015 maar evenveel als in 2014. De meeste verzoeken hadden betrekking op ongelijke behandeling vanwege handicap/chronische ziekte (90 of 20%), gevolgd door ras (89 of 19%) en geslacht (81 of 17%). De meeste verzoeken werden gedaan door natuurlijke personen (96%) met een gemiddelde leeftijd van 41 jaar, voor het merendeel mannen (54%) en gingen over discriminatie op de arbeidsmarkt (48%). Vrouwen vroegen vaker een uitspraak over discriminatie op basis van hun geslacht.

Vaker ongegrond 

Van die 463 verzoeken leidden 151 (34%) tot een uitspraak door het Mensenrechtencollege. Dat beoordeelde 131 verzoeken als kennelijk ongegrond, een stijging ten opzichte van 2015 (107) en 2014 (100). De meest voorkomende reden voor ongegrond verklaring was 'eenzijdig overheidshandelen', diensten waarover het College zich niet mag uitspreken omdat ze specifiek tot de taak van de overheid behoren. Zoals het verlenen van een paspoort of verblijfsvergunning of het verstrekken van subsidies of vergunningen. Van de verzoeken die wel gegrond waren, werd het merendeel gesloten (105), bijvoorbeeld omdat de klager niet reageerde op correspondentie van het CvdRM. De rest eindigde met een schikking (31) of intrekking (26). De percentages verschilden nauwelijks van die in 2015 en 2014. 

Volledig scherm
CvdRM-voorzitter Adriana van Dooijeweert kwam vorig jaar als nieuwkomer op de zevende plaats binnen in de Opzij Top 100 van meest invloedrijke vrouwen. © CvdRM

Hoewel de uitspraken van het CvdRM juridisch niet bindend zijn, worden ze vaak wel opgevolgd. Van de bedrijven waartegen het CvdRM vorig jaar een oordeel uitsprak, nam 73 procent individuele maatregelen (aanbieden van excuses of schadevergoeding). Veel vaker koos een bedrijf een structurele aanpak om discriminatie voortaan te voorkomen. 

Onbewust

Discriminatie is vaak helemaal niet zo bedoeld maar wordt wel door steeds meer mensen als zodanig ervaren, concludeert CvdRM-voorzitter Adriana van Dooijeweert. Mensen laten zich bij beslissingen volgens haar vaak onbewust leiden door stereotiepe beelden. ,,Discriminatie en racisme zijn beladen termen waarop vaak met schrik en verontwaardiging wordt gereageerd. Het staat in schril contrast met hoe wij Nederlanders onszelf zien: een modern, tolerant volk dat leven en laten leven hoog in het vaandel heeft staan. Zeggen waar het op staat, daar zijn we trots op. Een fout grapje moet ook kunnen, humor kleurt het leven."

  1. ‘Zeepaarden’ te water bij de Maasvlakte

    ‘Zeepaarden’ te water bij de Maasvlakte

    Wie denkt aan zeepaarden, heeft waarschijnlijk een klein, gracieus onderwaterdiertje in gedachten. Maar vanmiddag aan het strand bij de Tweede Maasvlakte gingen heuse trekpaarden getooid met sleepnetten het water in. Strandwandelaars van jong tot oud keken gebiologeerd toe hoe de edele dieren voor de vangst van garnalen, haringen en nog veel meer het woeste zilte zeewater betraden. Toneelschrijver Simon Weeda, die altijd gefascineerd is geweest door de relatie tussen mens, dier en natuur, wil de oude traditie, waarbij vissers en boeren de handen ineensloegen om een extra zakcentje te verdienen, nieuw leven inblazen.