Volledig scherm
© anp

Vluchtelingen met psychische problemen niet altijd in beeld

In Duitsland hebben in een week tijd drie doorgedraaide asielzoekers dood en verderf gezaaid. Ook in Nederland kunnen vluchtelingen met psychische problemen onder de radar van de geestelijke gezondheidszorg blijven.

Ieder asielzoekerscentrum beschikt over een soort huisartsenpost met huisarts, praktijkondersteuner en een ggz-consulent. Nieuwe bewoners worden door de huisarts uitgenodigd voor een kennismaking. Wie daar geen gehoor aan geeft, wordt nog een keer uitgenodigd. Tot drie keer toe. Wie niet wil hoeft niet, maar op den duur is nagenoeg iedereen wel een keer voor een intake bij de huisarts geweest, denkt het Gezondheidscentrum Asielzoekers (GCA), de organisatie die de huisartsenposten op de azc's runt.

Niet alleen 'tikkende tijdbommen'
Maar er is natuurlijk een kans dat iemand met een psychische stoornis aan het oog van de gezondheidszorg ontsnapt. ,,Dat is niet te voorkomen in een samenleving als de onze. Ook in het leven buiten de azc's glippen er in de normale samenleving mensen door het net. Honderd procent dichttimmeren kan niet in een samenleving als de onze," zegt woordvoerder Jessica Winkelhorst van zorgverzekeraar Menzis die de GCA's runt in opdracht van het Centraal Orgaan Asielzoekers. Ze benadrukt dat er in de azc's niet alleen 'tikkende tijdbommen' rondlopen.

Quote

Zelfdoding onder asielzoe­kers is twee keer zo hoog is als onder de algemene bevolking.

Psychiater Kees Laban

13 tot 25 procent van de asielzoekers in Nederland kampt met een posttraumatisch stressstoornis (ptss) of een depressie, blijkt uit een rapportage van de Gezondheidsraad. Maar volgens psychiater Kees Laban zijn zij eerder een gevaar voor zichzelf dan voor hun omgeving. ,,Psychische problemen leiden maar zelden tot geweld, zoals we in Duitsland hebben gezien. Uit eerder onderzoek weten we wel dat zelfdoding onder asielzoekers twee keer zo hoog is als onder de algemene bevolking."

Uitzichtloosheid
Laban werkt in één van de vier ggz-instellingen in Nederland waar gespecialiseerde hulp is voor asielzoekers. Uit zijn onderzoek blijkt dat de onzekerheid van asielzoekers over hun verblijfstatus hen zieker maakt dan de trauma's die ze zijn ontvlucht. ,,Door de uitzichtloosheid is er geen mogelijkheid om een nieuw bestaan op te bouwen. De onzekerheid over hun status geeft ook een gevoel van uitsluiting: hier niet mogen zijn."

Quote

Door de uitzicht­loos­heid is er geen mogelijk­heid om een nieuw bestaan op te bouwen.

Psychiater Kees Laban