Volledig scherm
© ANP

Willem Holleeder trekt verdedigingslinie op van charme

Joviaal, overtuigend en gewiekst. Op de eerste dag van zijn moordproces laat Willem Holleeder een messcherpe indruk achter. ‘Ik zou volgens mijn zus een beest zijn, maar het tegendeel is waar.’

Na alle zwijgende verdachten van tegenwoordig noemt rechter Frank Wieland het een ‘aangenaam fenomeen’ dat Willem Holleeder honderduit vertelt. In sneltreinvaart passeert zijn hele criminele carrière de revue, beginnend bij de Heinekenontvoering natuurlijk. Holleeder, licht voorover leunend, laat het lijken alsof hij in de kroeg wat spannende anekdotes vertelt. Hier zit een man die niets te verliezen heeft, maar met zijn charme terrein probeert te winnen.

Holleeder begint deze wedstrijd immers met minimaal drie doelpunten achterstand. Justitie heeft tientallen verklaringen dat Holleeder verantwoordelijk is voor zes onderwereldmoorden, waaronder die op Willem Endstra en zijn ‘bloedgabber’ Cor van Hout. Niet alleen twee kroongetuigen beweren dat Holleeder mensen op dodenlijsten plaatste, ook zijn eigen twee zussen verklaren dat Holleeder liquidaties vooraf aankondigde.

In de ochtend van het proces in de Amsterdamse beveiligde rechtbank waarschuwen officieren van justitie Sabine Tammes en Lars Stempher de rechters voor zijn jovialiteit. Het tweetal probeert elke associatie met een knuffelcrimineel de kop in te drukken. Holleeder is een ordinaire crimineel, een afperser en een moordenaar, zeggen ze.

Leugenaar

Bovendien noemen ze Holleeder een aperte leugenaar die in eerdere processen meineed pleegde, bijvoorbeeld over de verdeling van het Heineken-losgeld. Ook heeft Willem Holleeder gelogen over het contact met zus Astrid, de advocaat. Waar hij beweerde haar nauwelijks te hebben gesproken, blijkt uit technisch onderzoek naar zijn telefoons iets anders. Tussen mei 2004 en augustus 2005 zocht hij liefst 576 keer contact met zijn zus. Officier van Justitie Sabine Tammes: ,,Dat Holleeder geen contact had, is lariekoek. Daarom kijken wij met scepsis naar zijn verklaringen.”

Holleeder en zijn advocaten Robert Malewicz en Sander Janssen proberen juist twijfel te zaaien over de verklaringen van zussen Astrid en Sonja Holleeder die in 2013 naar justitie stapten met bewijs tegen hun broer. Met name zijn zus Astrid beticht Holleeder van spelletjes. ,,Ik ben volgens mijn familie een beest, maar het omgekeerde is waar. U zult zien dat het niet klopt wat Astrid beweert. Ik heb mijn familie op handen gedragen.”

Quote

Astrid heeft altijd gezegd: 'Wim, je moet Cor voor zijn, want hij wil je vermoorden'

Willem Holleeder

Met opmerkelijk gemak weet Holleeder ook andere aantijgingen van het Openbaar Ministerie een slag te draaien. Cor van Hout moest niet voor hém oppassen, het was andersom. Cor was volgens hem een beest, dat dronken op zijn zus Sonja kroop en haar sloeg. ,,Astrid heeft altijd gezegd: ‘Wim, je moet Cor voor zijn, want hij wil je vermoorden.’ Ik vond dat onzin.”

Holleeder heeft zelfs, zegt hij, Cor van Hout van een wisse dood gered door een miljoen te betalen aan diens belagers, Johnny Mieremet en Sam Klepper. Van Hout verpestte het vervolgens zelf door daar tegen te protesteren. Holleeder: ,,Cor wilde ze terugbetalen in lood.”

Verdedigingslijn

En zo ontvouwt op de eerste procesdag de verdedigingslijn zich. Misschien líjkt het zo dat al Holleeders vijanden één voor één omvielen, maar in werkelijkheid zat de onderwereld veel ingewikkelder in elkaar. Na de dood van misdaadkoning Klaas Bruinsma in 1991 viel het criminele landschap uiteen in allerlei kleine partijen die elkaar naar het leven stonden. Dus achter elke moord die aan Holleeder toegeschreven wordt, kan volgens de verdediging net zo goed een ander zitten.

In de onderwereld stelde Holleeder immers niet zo heel veel voor, bepleit zijn advocaat Sander Janssen. Holleeder en Van Hout waren weliswaar 'avonturiers die iets spectaculairs hadden gedaan door Heineken te ontvoeren', maar ze behoorden 'zeker niet tot de top'.

Holleeder ondergaat het woordenspel tussen OM en zijn advocaten gelaten. Hij concentreert zich op het samenspel met rechter Wieland, met wie het steeds beter klikt. Zoals wanneer Wieland een foutje maakt rond de dood van Rob Grifhorst, ook wel de vijfde Heinekenontvoerder genoemd.

Wieland: ,,Die is toch ook geliquideerd?”

Holleeder: ,,Nee, die is aan een ziekte gestorven.”

Wieland: ,,Oh, dat is dan een lichtpuntje.” Holleeder buldert van het lachen.

De komende maanden zal Holleeder alles uit de kast te trekken om te laten zien dat hij niet het monster is waar justitie hem voor houdt. De rechtbank trekt tot na de zomer uit om alle verklaringen tegen Holleeder en alle strafdossiers over de Amsterdamse onderwereld uit te pluizen. Pas na de zomer komt er zicht op een einde aan dit megaproces.