Volledig scherm
Ursula van Eijk werd behandeld voor borstkanker in het Alexander Monro Ziekenhuis. © Shody Careman

Zorg met warmte: zelfstandige kliniek is populair

Hadden kleine medische klinieken eerst vooral een imago van schimmige dokters die tegen torenhoge bedragen sleutelden aan neuzen en borsten, nu laten patiënten er gerust een tumor verwijderen. Zoals bij Alexander Monro in Bilthoven.

Midden in de bossen. Witte muren, design meubilair, open haard, zacht vloerkleed, een café latte. Je waant je in een luxe wellnesscentrum. Alleen het mutsje op het kale hoofd van een patiënte verraadt dat het hier om ernstige zaken gaat: borstkanker.

Alexander Monro scoort een 9,5 op Zorgkaartnederland.nl. Jaarlijks komen zo’n 1.000 vrouwen hier, in plaats van een ‘gewoon’ ziekenhuis kiezen ze voor de kliniek die pas vier jaar bestaat. De zorgverzekeraar vergoedt de zorg die niet onderdoet voor de behandeling elders. Er zijn oncologen, radiologen, plastisch chirurgen. Ze werken samen met het UMC Utrecht als weefsel moet worden onderzocht of als het ingewikkelder wordt, bijvoorbeeld bij uitzaaiingen of als iemand ook nog een andere ziekte heeft als diabetes.

Korte lijntjes

Volledig scherm
De lobby van het Alexander Monro Ziekenhuis - Borstkankerziekenhuis ziet er heel anders uit dan een 'gewoon' ziekenhuis. © Shody Careman

,,We weten hier heel goed wat we wel en niet kunnen en richten ons puur daarop: dat zorgt voor korte wachttijden, korte lijntjes tussen specialisten, een vast aanspreekpunt voor patiënten”, zegt Yvonne Grob van Alexander Monro.

Ex-kankerpatiënte Ursula van Eijk (47) schiet vol als ze denkt aan de eerste keer dat ze de Bilthovense kliniek binnenliep, na talloze afspraken in een groot ziekenhuis elders en een mislukte reconstructie van haar linkerborst. ,,De warmte die je voelt als je hier komt. De rust, de arts die meteen komt kennismaken en haar hand op je schouder legt. Je partner die na de operatie naast je kan slapen op een comfortabel bed. De roze doek die je krijgt om je gehavende borsten te bedekken, de zachte sokken voor in de koude operatiekamer. Het lijken allemaal luxe dingetjes, maar ik weet nu hoe belangrijk ze zijn”.

Van Eijk reed er met liefde 100 kilometer naartoe. ,,Die reistijd is tien keer minder vermoeiend dan een overvol ziekenhuis, waar je eindeloos vaak naartoe moet, steeds weer voor een ander onderzoek.” In Bilthoven hebben de spreekkamers namen in plaats van nummers en allemaal een eigen sfeer. Trek je de rood-zwarte 'Frida' niet meer, omdat je daar een slechtnieuwsgesprek hebt gehad, dan mag je de volgende keer gerust naar Ellen, Amelia of Marie.

Nooit hoefde Van Eijk lang te wachten. ,,In het ziekenhuis moest ik drie weken wachten op mijn eerste chemokuur terwijl er meerdere tumoren in mijn borst groeiden. Het ergste was dat de uitslag van de PET-scan een uur langer duurde, omdat het spreekuur van de oncoloog uitliep. Ik wist niet waar ik het zoeken moest, had maar één ding in mijn hoofd: zie ik mijn zoon van acht nog opgroeien?”

In Bilthoven is ze altijd binnen een week aan de beurt, krijgt ze vrijwel meteen de uitslag van de scan en wordt áltijd netjes teruggebeld. ,,Zelfs als het niet is afgesproken. Zo belde de chirurg me na mijn reconstructie nog even, toen ze in de auto naar huis zat.”

Patiënt: hoe kleinschaliger hoe beter

Van alle ziekenhuizen geven patiënten zelfstandige klinieken het hoogste cijfer: gemiddeld een 8,8. Dat blijkt uit een analyse van 80.000 beoordelingen op Zorgkaartnederland.nl die vandaag naar buiten komt.

De entourage en de persoonlijke bejegening zorgen voor de hoge score, stelt de Patiëntenfederatie, initiatiefnemer van Zorgkaart Nederland. Woordvoerder Thom Meens: ,,Patiënten kunnen na verwijzing van de huisarts vaak dezelfde week nog bij een kliniek terecht en zijn dan snel klaar: van een MRI-scan tot een afspraak met de specialist.” De universitair medisch centra scoren relatief het slechtst met een 7,7.

De naam zelfstandige klinieken of behandelcentra is geïntroduceerd om het verschil te maken met privéklinieken waar (cosmetische) behandelingen plaatsvinden die niet worden vergoed en die in het verleden nogal eens negatief in het nieuws kwamen.

Bij de 150 klinieken (350 locaties) van branchevereniging Zelfstandige Klinieken Nederland (ZKN), gaat het bij 90 procent om zorg die wordt vergoed door verzekeraars en dus voor iedereen toegankelijk is, ongeacht het banksaldo. Zilveren Kruis zegt steeds vaker meerjarencontracten af te sluiten.

Elk jaar gaan er meer patiënten naar de kliniek voor verzekerde zorg, vertelt ZKN. In 2015 659.000 mensen tegenover 619.000 in 2013, populair zijn dermatologie (moedervlekken, spataderen, ernstige acne), orthopedie (knieën, enkels, polsen en hernia’s) en de behandeling van borstkanker. De klinieken richten zich op één specialisme en mensen die aan één ziekte lijden, zodat de academische en grote ziekenhuizen de complexe patiënten kunnen behandelen.

Gespecialiseerd
Ook de gespecialiseerde ziekenhuizen als de Sint Maartenskliniek (orthopedie) bij Nijmegen en het Amsterdamse Antonie van Leeuwenhoek (kanker) scoren goed met gemiddeld een 8,5, vanwege hun relatieve kleinschaligheid. Kleine streekziekenhuizen zitten daar niet ver achter met een 8,3. Die liggen vaak dichtbij huis en zijn overzichtelijk, zegt Meens. Patiënten straffen fusies meteen af: van de negen in 2015 gefuseerde ziekenhuizen daalde de waardering met 0,6 punt.

Van de 80.000 geanalyseerde beoordelingen op Zorgkaart Nederland zijn er bijna 40.000 voor de zelfstandige klinieken, vooral omdat zij hun patiënten daartoe aansporen, stelt Walter Kien van adviesbureau IG&H die het onderzoek uitvoerde. De UMC’s komen niet eens aan 2.000 beoordelingen. Dat maakt voor de onderzoeksresultaten niet uit, zegt Kien: ,,Dit zijn voldoende beoordelingen voor een representatief beeld."
  1. Afgeperste fruithandel bedreigd door drugscriminelen: ‘Eén van jullie medewerkers wordt geliquideerd’
    PREMIUM

    Afgeperste fruithan­del bedreigd door drugscrimi­ne­len: ‘Eén van jullie medewer­kers wordt geliqui­deerd’

    Uit wraak voor een onderschepte lading cocaïne zijn eigenaren van een groente en fruithandel in de Gelderse plaats Hedel afgeperst en bedreigd met de aankondiging dat ‘een willekeurige medewerker’ zou worden liquideerd als het vereiste bedrag niet op tafel zou komen. De twee verdachten van de criminele feiten blijven voorlopig vastzitten, oordeelde de rechter vandaag.