Lege tribunes bij afscheid Robert Mugabe

VIDEOAfrikaanse leiders, sommigen nog in functie, anderen al met pensioen, hebben afscheid genomen van Robert Mugabe. Het stadion in Harare waar zij hun warme woorden uitspraken was bij de herdenkingsplechtigheid voor nog geen kwart gevuld.

‘Visionair'

Zimbabwe had gisteren alles uit de kast gehaald voor een laatste saluut aan Robert Mugabe. Zijn lijkkist met daarop de nationale vlag werd omgegeven met veel militair eerbetoon. Muziek, toespraken en emotionele reacties galmden door het stadion van de hoofdstad. Afrikaanse leiders eerden de voormalige president als vrijheidsstrijder en belangrijk vertegenwoordiger van de Afrikaanse belangen. Mugabe, die leed aan kanker en een week geleden op 95-jarige leeftijd in Singapore overleed, leidde Zimbabwe in 1980 naar de onafhankelijkheid. Zijn opvolger Emmerson Mnangagwa, die Mugabe twee jaar geleden afzette omdat de president zijn vrouw Grace tot opvolger wilde benoemen, noemde hem in zijn rede ‘een visionair’. Hij voegde er, ook namens de regerende partij ZANU-PF, aan toe dat ‘ons moederland in tranen is’. Die laatste opmerking werd niet onderbouwd met een massale opkomst van de bevolking. Het stadion dat plaats biedt aan 60.000 mensen was voor driekwart leeg.

Volledig scherm
Met groot militair eerbetoon en gevolgd door familie en onder meer Afrikaanse leiders, krijgt de lijkkist met Robert Mugabe een plek in het stadion voor een herdenkingsplechtigheid. Foto AP © AP

Crisis

Veel Zimbabwanen bleven weg omdat zij Mugabe verantwoordelijk houden voor de ernstige economische crisis waarin hun land verkeert. De inflatie is enorm, net als de werkloosheid. Ook zijn veel inwoners de onderdrukking onder Mugabe’s bewind, vooral gedurende de laatste tien jaar, niet vergeten. ,,We zijn beter af nu hij is gestorven. Waarom zou ik naar die plechtigheid gaan? Ik heb niet eens brandstof om er te komen’’, zegt een Zimbabwaan tegenover het Franse persbureau AFP. ,,We willen niets meer over hem horen. Hij heeft al onze problemen veroorzaakt.’’

Volledig scherm
Grace Mugabe, vergezeld door Robert Mugabe Junior, neemt afscheid van haar man Robert Mugabe in het stadion van Harare. Foto Jekesai Njikizana/ AFP) © AFP

Boegeroep

Na de toespraken van onder meer Emmerson Mnangagwa en de Keniase president Uhuru Kenyatta en luid boegeroep voor het Zuidafrikaanse staatshoofd Cyril Ramaphosa – omdat hij onlangs laks optrad tegen geweld tegen Zimbabwanen in zijn land, sprak Walter Chidhakwa namens de familie Mugabe. Zijn stem brak toen hij inging op de laatste levensjaren van zijn oom. ,,Hij was verdrietige man’’, aldus Chidhakwa die daarmee de hoogspanning aanroerde tussen de familie Mugabe en de huidige machtshebbers van het land. Robert Mugabe heeft het nooit kunnen verkroppen dat hij onder huisarrest werd geplaatst en werd afgezet. Die gebeurtenis was een enorme klap voor de man die altijd zei dat ‘alleen God hem tot aftreden kon dwingen’.

Volledig scherm
Emmerson Mnangagwa, de huidige president van Zimbabwe, zwaait zijn voorganger Robert Mugabe in een afscheidsspeech uit als een ‘visionair om wie heel het land in tranen is'. Foto Tony Karumba/ AFP) © AFP

Ruzie

Ook voorafgaand aan de herdenkingsplechtigheid kregen de regering en de familie het opnieuw met elkaar hevig aan de stok. Zij konden het niet eens worden over zijn laatste rustplaats. De familie wilde hem begraven in zijn geboorteplaats Zvimba, ten noordwesten van Harare, president Mnangagwa wilde hem een plek geven op de erebegraafplaats voor helden van de onafhankelijkheid in Harare. De familie gaat nu akkoord omdat Robert Mugabe daar zal worden bijgelegd in een nieuwe tombe. Als die klaar, over ongeveer een maand, zal de oud-president daar in aanwezigheid van alleen de naaste familie worden begraven.

Volledig scherm
Militairen wonen de herdenkingsplechtigheid bij in het stadion van Harare. Zonder hun aanwezigheid, en die van hoogwaardigheidsbekleders, was het bij het afscheid van Robert Mugabe een kale bedoening geweest. Foto AP/Ben Curtis) © AP