Volledig scherm
Frans Timmermans (links) eerder deze week in gesprek met Jean-Claude Juncker, de man die hij wil opvolgen. © AP

Nagelbijten in Brussel: Wordt Timmermans de baas van Europa?

Het is nagelbijten in Brussel, ook voor Frans Timmermans. Wordt hij de nieuwe baas van Europa? Of anders de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken? Of misschien helemaal niets? Het grote puzzelen is in volle gang.

Dat was een raar bericht gisteren. Manfred Weber, de leider van de grootste fractie hier in Brussel (christendemocraten), zou van de sociaaldemocraten en de liberalen te horen hebben gekregen dat ze niet willen dat hij de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie wordt. En als zij niet op hem gaan stemmen, dan wordt hij het ook niet, zo simpel is het.

Frans Timmermans, de leider van de op één na grootste fractie (de sociaaldemocratische), liet zich er niet door van de wijs brengen. Hij had 1) het nieuws nog niet gehoord en 2) zijn enige ambitie was en is nog steeds om Jean-Claude Juncker op te volgen. Webers partij, de EVP, schoot onmiddellijk in de paniekstand. Er was niks van waar en áls het al waar was, dan zou het niets meer of minder zijn dan een constitutionele crisis.

De nek omdraaien

Want zo werkt het dan ook wel weer: als jullie onze Manfred niet willen, dan willen wij jullie Frans en jullie Margrethe (Vestager, van de liberalen) ook niet. En daarmee zou meteen hele systeem van de Spitzenkandidaten zijn opgeblazen. Daar het had parlement vijf jaar geleden nou net zo hard voor gevochten: dat de kandidaat van de grootste partij ook de nieuwe baas van Europa wordt. Het is geen geheim dat een deel van de Europese leiders, de Franse president Emmanuel Macron voorop, dit totaal niet ziet zitten. Maar dat het parlement nu op deze manier zelf zijn eigen zwaarbevochten machtsmiddel de nek omdraait, dat zou nieuws zijn.

Het lijkt dan ook geen nieuws te zijn, maar meer een flinke steen in de vijver. De belangen zijn groot, er is tijdsdruk, de gesprekken over de verdeling van topfuncties vlotten niet echt, dus waarom de boel niet wat oppoken?

Dealen

Het is ook een enorme puzzel. Er zijn op dit moment vijf posten te verdelen: voorzitter Europese Commissie, voorzitter Europese Raad, voorzitter Europees parlement, hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en president Europese Centrale Bank (ECB). En elk land wil wel iets. Maar dat gaat natuurlijk niet. Dus wordt er gedeald. Duitsland mikt bijvoorbeeld op de Europese Commissie of de ECB. Frankrijk wil ook de Commissie, maar in géén geval de Duitse kandidaat Weber. Nederland wil voor zichzelf ‘de best mogelijke post’. Enkele Oost-Europese lidstaten hebben besloten elkaars kandidaten te steunen, maar gaan er dwars voor liggen als Weber en/of Timmermans belangrijke posten krijgen. Spanje ziet daarentegen Timmermans juist wél zitten als voorzitter van Commissie.

Lees door onder de foto. 

Volledig scherm
Manfred Weber is niet bij iedereen even populair. © EPA

Kom daar maar eens uit. De bedoeling was dat er gisteren of afgelopen nacht witte rook zou komen. Dat is in elk geval waar Donald Tusk, de huidige voorzitter van de Europese Raad, al dagen op hamert. De kans daarop werd gisteren niet meer zo groot geacht. Zelfs de Duitse bondskanselier Angela Merkel zei gistermiddag dat een paar dagen vertraging echt geen ramp is. Maar voordat de maand juli aanbreekt, zou wel fijn zijn. Op 2 juli heeft het nieuwe parlement immers zijn eerste zitting.