Syrisch jongetje (4) vertrok vanaf station van de waanzin

Deze foto van het zwaargewonde Syrische jongetje in een tas maakte indruk op u en ons. Veel lezers boden hulp aan. Het AD reist in het spoor van de vluchtelingenstroom vanaf Macedonië Europa in om hem te vinden.

Quote

Families worden gescheiden omdat het de een wel lukt om in de trein te komen en de ander niet. Dit zijn mensen net als wij. Alleen hebben wij kansen gehad op een goed leven. Zij nooit

Hulpverlener Hadis Alija
Volledig scherm
© epa

Gevgelija is een plek van niets, maar voor velen een bron van geluk. Het Macedonische dorpje op de grens met Griekenland heet in de volksmond het 'Las Vegas van de Balkan'. Op een paar vierkante kilometer staan vijf pompeuze casino's.

Waar de jetset van Macedonië en Griekenland elke dag zijn geluk beproeven achter de fruitmachine, is 3 kilometer verderop het aftandse treinstation de poort naar geluk van duizenden vluchtelingen uit Afghanistan, Syrië, Pakistan, Irak en Afrika.

Vorige week vertrok hier een Syrisch jongetje, dat in een reistas werd gedragen door zijn ouders. Met bloedkorsten op zijn gezicht, verminkte handen en voeten, en kalende plekken in het haar.

Hij zou Mohamed heten en is 4 jaar oud. Slachtoffer van een gifgasaanval in zijn thuisland. De mensonterende beelden van het jongetje in een 'Mini Mous'-shirt zijn wereldwijd iconisch.

Beter leven
Gevgelija was ook zijn tussenstation naar een beter leven. Zoals dagelijks duizenden vluchtelingen via de Balkanroute - Turkije, Griekenland, Macedonie, Servië, Hongarije, Oostenrijk - het veilige West-Europa hopen te bereiken.

De reis is gevaarlijk. Vluchtelingen worden onderweg uitgebuit, beroofd of mishandeld door smokkelaars, bendes en corrupte agenten, of zonder reden opgesloten in detentiecentra. Maar het is hun enige weg naar de vrijheid.

,,Het Turkse leger deed moeilijk bij de grens,'' vertelt Salaheddin Hasan (23) uit de Syrische stad Aleppo. ,,En we moesten 1000 dollar per persoon betalen voor de overtocht naar Griekenland. We zaten met 56 mensen in een bootje van 9 meter lang.''

De student vliegtuigbouwkunde heeft een litteken onder zijn rechteroog. 'Dankzij' de bommen van Assad die zijn school verwoestten. ,,Het is in Syrië niet meer veilig. Ik heb mijn huis verkocht om deze reis te betalen. Ik heb alleen wat kleren meegenomen en eet onderweg biscuitjes. Mijn ouders zijn achtergebleven. Het is gevaarlijk, maar we proberen het. We willen leven.''

Een veilige plek. Dat is alles wat de vluchtelingen willen. Zoals Lonengie Bokamba (43) uit Congo, die op een dekentje ligt tussen een paar tassen. ,,Ik ben gevlucht voor Joseph Kabilla. Hij heeft veel mensen gedood. Daarom wil ik naar Frankrijk.''

Gevgelija is weer een stap dichterbij hun droom. Dagelijks herbergt het kleine station ruim 1500 vluchtelingen. Ze liggen op het perron, in portieken en plantsoenen, waar ze niets anders kunnen dan slapen, zitten, liggen, ronddrentelen en selfies maken. Ouderen en moeders met baby's staren emotieloos voor zich uit. Kinderen rennen vrolijk rond of slapen op dekentjes op de harde grond. Ze hopen op een plek in een van de vijf treinen naar Tabanovce, het laatste station voor de grens met Servië.

De vrijwilligers van de Macedonische hulporganisatie Legis ondersteunen de vluchtelingen dagelijks met brood, water, energierepen en beleg.
De een ontfermt zich over moeders en kinderen. Ze deelt knuffels, luierdoekjes, snoepjes en potjes babyvoeding uit. Anderen verkleden zich als clown of Spiderman om de kinderen te vermaken.

Hadis Alija van Legis smeekt de wereld om hulp. De hulppakketten zijn bijna op. ,,We hebben contact met de UNHCR, omdat we dringend donaties nodig hebben. Het aantal vluchtelingen zal alleen maar toenemen.''

De stroom vluchtelingen, die vanaf de Griekse grens in de brandende zon langs het spoor komen aanlopen - een tocht van een uur -, is oneindig. Ze komen met tassen op het hoofd, op de rug, met kinderen in de armen, op de borst, of in een reiswieg.

Er zijn baby's wier prille leven slechts bestaat uit vluchten. Zoals Abolfazi - 20 dagen oud - uit Afghanistan. Geboren tijdens de reis in Turkije. Zonder goede medische zorg.

Volledig scherm
© epa
Volledig scherm
© EPA

Veilige plek
Of Reyyan - 1 maand en 2 dagen oud - die in een reiswieg door zijn vader wordt gedragen. Al 20 dagen op de vlucht. ,,Het leven van mijn kind is het belangrijkst.''

Zabih Uflaf (27) uit Afghanistan weet nog niet waar hij naartoe wil. ,,Naar een veilige plek. Welk land ons maar wil.''

Hij is met zijn ouders, twee broers en twee zussen aangekomen. Ze horen tot de Hazara, een etnische minderheid in Afghanistan. ,,We worden gediscrimineerd. Het is voor ons niet veilig vanwege de Taliban. Die hebben mijn broer gedood.''

Zijn vader (66) is slecht ter been. Met een wandelstok zit hij op het perron. Zijn moeder (62) zit ernaast. Ze heeft last van haar knie.
Opeens veert iedereen op. Er komt een trein aan! Ze hangen de tassen op de rug, verdringen zich op de rand van het perron en kijken hoopvol in de richting van de internationale trein uit het Griekse Thessaloniki (naar Belgrado).

De politie, die geregeld hardhandig optreedt met behulp van de wapenstok, drijft de vluchtelingen op afstand.

Op het perron staren honderden vluchtelingen naar de trein. In de trein staren passagiers vanuit een raampje terug. Amper 10 meter scheidt de vluchteling van de toerist.

Volledig scherm
© epa

Schoonvegen
De politie overlegt met hulporganisatie Legis. Soms wordt een wagon schoongeveegd om maximaal 150 vluchtelingen binnen te laten. Vandaag niet. Het zijn er te veel.

Even later komt weer een trein binnen. Een lege nu, speciaal voor de vluchtelingen. Zodra de trein stilstaat, volgt een mensonterende strijd om een plek in een van de drie wagons. Het recht van de sterkste geldt.
Jonge mannen klimmen als eerste pijlsnel door de raampjes naar binnen en hijsen hun medevluchters aan de broekband omhoog. Wie het niet redt, krijgt een duw onder de kont van de hulpverleners.

Gezinnen met kinderen zijn kansloos. Ze moeten hopen dat ze zich in de kluwen mensen door de smalle deurtjes kunnen wurmen.

Goed leven
,,Elke dag weer zie ik verschrikkelijke dingen,'' zegt hulpverlener Hadis Alija hoofdschuddend. ,,Families die gescheiden worden, omdat het de een wel lukt om in de trein te komen en de ander niet. Dit zijn mensen net als wij. Alleen hebben wij kansen gehad op een goed leven. Zij nooit.''

Baby Abolfazi wordt door zijn vader boven de menigte omhoog gehouden voor het deurgat. Een familielid in de trein pakt het kind aan.
Vlak daar achter loopt de Afghaan Zabih Uflaf. Wanhoop in zijn ogen. Hij probeert zijn broertjes, zusjes en ouders bij elkaar te houden, en drijft hen als een herder richting het deurtje.

Zijn schuifelende ouders worden bijna geplet. Maar wonderwel komen ze allemaal binnen. Als vee naar binnen gedreven en op elkaar gepropt, wacht een 4,5 uur durende reis naar de grens met Servië.

Uit de raampjes klinkt gejuich als de trein zich in beweging zet. Op weg naar het volgende station. Een klein stapje dichterbij het gedroomde geluk.

Volledig scherm
© AFP
Volledig scherm
© reuters