Volledig scherm
© AFP

Trump kent maar een stand: de aanval

Wie is de grootste viespeuk, Donald Trump of Bill Clinton? Het leek even de centrale vraag te worden van het debat tussen de twee mensen die de leider van het machtigste land ter wereld willen worden. Trump hield zijn campagne overeind in een vuile confrontatie.

Quote

Bill Clinton heeft daadwerke­lijk vrouwen misbruikt

Donald Trump
Volledig scherm
© Photo News
Volledig scherm
© AFP

Als een kat in het nauw haalt Trump uit. Met om hem heen drie vrouwen die Bill Clinton van seksueel geweld beschuldigen geeft hij anderhalf uur voor de start van het tweede tv-debat een persconferentie. Een vierde vrouw werd op haar 12e verkracht door een man die dankzij advocaat Hillary Clinton vrijgesproken werd.

Trump gaat niet door het stof nu een elf jaar oude opname naar buiten is gekomen waarin hij uiterst vulgair pocht dat hij vrouwen ongewild bij hun kruis kan grijpen, een suggestie die zijn partij en zijn campagne in crisis heeft gestort. Prominente Republikeinen besluiten in het weekend in groten getale hun steun in te trekken. Het is genoeg geweest, Trump moet zijn kandidatuur alsnog afstaan, klinkt het zelfs.

Misbruik
Maar Trump kent maar één stand: de aanval.  Bill Clinton, zegt hij later op het debatpodium, was veel erger. Zijn eigen opmerkingen doet hij af als 'kleedkamerpraat'. ,,Bill Clinton heeft daadwerkelijk vrouwen misbruikt." De aantijgingen tegen Clinton zijn nooit bewezen, maar Trump aarzelt niet ze voor een kijkerspubliek van tientallen miljoenen mensen te brengen. ,,En Hillary viel deze vrouwen aan."

Quote

Het is maar goed dat iemand met het tempera­ment van Donald Trump niet over de wet gaat

Hillary Clinton

Dreigement
Het zorgt voor een ongekend gespannen, vijandige sfeer, zonder handdruk bij de start van het debat, met Trump die geagiteerd achter Clinton langs blijft ijsberen terwijl zij vragenstellers in het publiek persoonlijk antwoord geeft. Het ontaardt in een verontrustend dreigement van Trump. Als hij wint, verzekert hij, stelt hij een speciaal aanklager aan om Clintons e-mailaffaire te onderzoeken. ,,Het is maar goed dat iemand met het temperament van Donald Trump niet over de wet gaat," werpt zij tegen. ,,Omdat je dan in de gevangenis zou zitten," zo dreigt Trump met opsluiting van zijn politieke opponent.   

Zijn fanatieke fans houden van Trump om zulke aanklachten aan het adres van de Clintons. 'Sluit haar op!', is een gevleugeld spreekkoor geworden op zijn verkiezingsrally's. Maar veel gematigde Amerikanen zijn al doodmoe van de vuilspuiterij in de verkiezingscampagne van 2016. Om deze kiezers te overtuigen, zeker nadat Trumps seksistische kant nog eens is belicht in de onthulde opname, zal hij uit een ander vaatje moeten tappen.

Banenverlies
Trump bezweert de crisis rond zijn campagne door relatief gefocust de zwakke plekken van Clinton bloot te leggen. De kalme Clinton wint, oordelen kijkers volgens een peiling van CNN, maar 63 procent vindt dat Trump beter presteert dan ze hadden voorzien na zijn slechte eerste debat. Hij  heeft zich deze keer wél voorbereid en weet Clinton een paar keer effectief te raken. Hij brengt bijvoorbeeld in herinnering dat ze al 30 jaar meeloopt in de politiek, en dus iets had kunnen doen aan belastingontduiking of banenverlies. En hoe heeft ze zoveel geld verdiend terwijl ze de publieke zaak zou dienen?

Clinton is ondertussen minder scherp dan twee weken geleden. Haar verweer in reactie op een uitspraak in een speech die WikiLeaks onthulde is bijvoorbeeld niet sterk. Ze heeft gezegd dat ze soms zowel een publieke als een privémening heeft. Wat vindt ze echt? Ze verwijst in haar reactie naar de vroegere president Abraham Lincoln, en biedt Trump de kans handig terug te slaan. Lincoln werd 'Eerlijke Abe' genoemd. ,,Eerlijke Abe loog nooit, dat is een groot verschil," countert Trump.

Seksleven
Het is de vraag wat de bezorgde Republikeinse partijkopstukken gaan doen. Velen hadden Trump ernstig afgeraden het seksleven van Bill Clinton in de campagne te betrekken, maar zullen enigszins gerustgesteld zijn nu Trumps optreden relatief positief wordt ontvangen. De belangrijkste partijman, Trumps running mate Mike Pence, is niet gelukkig.

Trump valt hem openlijk af. Waar Pence vorige week opriep tot militaire actie tegen de Syrische president Assad, zegt Trump nu dat hij het daar niet mee eens is. En, nog verrassender: ,,We hebben elkaar niet gesproken." De conservatieve christen Pence was al laaiend over Trumps opmerkingen over vrouwelijke genitaliën. Tijdens het debat laait het gerucht dat hij zijn positie als running mate wil opgeven op.

Quote

Eerlijke Abe loog nooit, dat is een groot verschil

Donald Trump

Zwevende kiezers
Wellicht kan de sterke uitsmijter van de Republikeinse kandidaat Pence en zwevende kiezers overtuigen dat Trump toch voldoende volgens politieke fatsoensnormen kan opereren. Een van de vragenstellers in de zaal dwingt beide kandidaten om iets positiefs over de tegenstander te zeggen. Clinton prijst Trumps kinderen, Trump is gul naar Clinton zelf. ,,Ze geeft niet op, ze is een vechter, en dat is een goede eigenschap."