Predikant Henk kan niet zonder knuffel Dominee Beer in Diepenveen

videoAls vrolijke poppenspeler trekt predikant Henk Spit jong en oud naar de Diepenveense kerk, met handpop Dominee Beer als zijn trouwe side-kick. ,,De kerk en het vak van dominee saai? Er is toekomst, ga met de tijd mee, maak het ook leuk voor jong en oud.’’

Hij refereert in de gewone kerkdienst op de kansel aan onderwerpen uit De Wereld Draait Door, vormt voor kinderen geregeld een olijk predikantenduo met zijn handpop Dominee Beer en maakt dan van de kerk een soort speeltuin, met zandbak en tentjes.

Oude, stijve man

Henk Spit (57), predikant in Diepenveen, is zeker niet het type dat hem zelf aanvankelijk afschrikte om dominee te worden. ,,Toen ik theologie ging studeren, was mijn beeld van een predikant: een oude, stijve man. Rechtlijnige denkbeelden, op zondag een stevige boodschap vanaf kansel. Weinig vrolijkheid, nauwelijks bewogenheid bij mensen, conservatief. Toen ik stage liep, ontdekte ik dat het veel kleurrijker was. Ook dankzij mijn begeleidend predikant, die midden in het leven stond en aandacht had voor mensen.’’

Spit zette die lijn door in zijn ambtsperiodes in IJlst, Biddinghuizen en in Diepenveen. Uiteraard is er de serieuze toon in zijn preken, met aandacht voor Bijbelteksten. Zorgvuldig stelt Spit elke week de liturgie voor de eredienst samen, met liederen en gebeden. Maar is er vanaf de kansel ook oog voor een vrolijke noot en de actualiteit. 

Godenzonen

Spit: ,,Laatst op tv ging het over de Godenzonen. Dan vraag ik in de kerk waar mensen aan denken. ‘Ajax’, reageerde iemand meteen. Dan heb je meteen die interactie, heb je de aandacht, kun je de verbinding maken. Ook met het heden en het verhaal uit de Bijbel dat je in de preek belicht.’’

Sinds dit jaar maakt Spit op een aantal zondagen van de kerk een speelse plek voor kinderen tot ongeveer 6 jaar: ‘Kerk op Schoot’, met assistentie van Dominee Beer. Dat is zijn pratende handpop. Met een Jan Klaassen-achtige act voeren Spit en Beer de kinderen door een programma van liedjes en verhalen. Spit zet zelfs kampeer- en indianententjes en een zandbak (de woestijn) op in de kerk. ,,Er zijn meer kerken die Dominee Beer kennen, iedereen doet het op zijn eigen wijze.’’ 

Volledig scherm
Henk Spit en Dominee Beer trekken steeds meer kinderen naar de kerk in Diepenveen. © FOTO HISSINK

Beeldend en laagdrempelig

Spit maakt er een vlot en grappig optreden van. ,,Ik vind het ook leuk, dat scheelt. Grappig is dat kinderen makkelijker tegen Dominee Beer iets zeggen dan als ik iets vraag. Met die tentjes en de zandbak vertel je beeldend en laagdrempelig het verhaal van Abraham die op reis ging. Met educatieve elementen, met bijvoorbeeld de vraag hoe veel korrels zand er in een zandbak zitten.’’

Dominee Beer spreekt zich rond, waarbij onder kinderen in het dorp het verhaal al gaat van een dominee in een berenpak. Hijst Spit zich zo op de kansel? ,,Ha, zo gek wordt het niet.’’ Is ook niet nodig, dankzij Dominee Beer: ,,Voorheen had je hooguit tien kinderen op een kinderdienst, in deze opzet gaat dat richting dertig. Met ouders en grootouders zit het goed vol. We sluiten af met een lunch. Het trekt ook mensen naar de kerk die anders niet zouden komen. Je ontmoet elkaar.’’

Netwerkkerk

Het is een manier waarop de moderne kerk naar buiten moet treden, vindt Spit, die ook actief is op Instagram, Facebook en Twitter. ,,De klassieke kerk blijft belangrijk, maar je moet ook netwerkkerk zijn, midden in de samenleving staan. Zo stellen we zaterdag de kerk weer open voor de Winterfair. Met kraampjes rond de kerk, muziek, alles is in kerstsfeer. Vergelijkbaar is de Lentefair, waarbij we de pastorietuin openstellen. Geen kerkelijke activiteiten, maar je spreekt een breed publiek aan en zorgt voor binding in het dorp.’’

Doel is niet dat die mensen kerkdiensten gaan bezoeken en het monument financieel steunen. ,,Het is andersom, als kerk moeten we naar buiten treden. In deze tijd van individualisering kan een kerk zorgen voor betrokkenheid en saamhorigheid. Dat hoeft niet altijd over het geloof te gaan.”

De tuinman

In de gesprekken krijgt hij nog weleens de vraag of de kerk nog in gebruik is voor erediensten. ,,En of er nog een dominee is. Nou, ik dus. Kennelijk hebben ze bij een dominee een ander beeld. Ach, als ik buiten bij de pastoriewoning bezig ben, zien ze me ook voor de tuinman aan.’’

Landelijk neemt kerkbezoek af en dreigt een tekort aan protestante dominees; een hele generatie gaat over pakweg tien jaar met pensioen. ,,Er is te weinig aanwas. Het idee dat kerken krimpen, schrikt wellicht af. In Diepenveen kunnen we ons zelfs twee prediktanten veroorloven.” 

Rolmodellen

Pardon? ,,Dominee Beer en ik, haha.’’ Serieus: ,,Misschien ligt het aan het imago, zijn er te weinig rolmodellen. Studenten worden eerder predikant bij een ziekenhuis, in het leger of bij een instelling. Ik heb nooit spijt gehad. Je bent er voor mensen in nood, bij ziekte en rouw, maar maakt ook mooie momenten mee. Bij trouwerijen en altijd ga ik op kraambezoek. Als je met mensen begaan bent, is het echt geweldig werk.”