Volledig scherm
De NVWA controleert de koeien op gezondheid tijdens een inspectie. Jaarlijks worden 300 risicobedrijven onder verscherpt toezicht gesteld vanwege dierenverwaarlozing. © Paolo Laconi

Verwaarlozing vee? OM treedt hard op in Oost-Nederland

Het Openbaar Ministerie pakt veehouders uit Oost-Nederland die hun beesten structureel verwaarlozen keihard aan. Boerderijen worden eerder gesloten en veehouders verschijnen sneller voor de rechter.

Het gaat in eerste instantie om de tien tot vijftien meest schrijnende zaken in Noord- en Oost-Nederland. „Maar dat aantal zaken is groeiende”, reageert Frederique Hermie van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). 

De toezichthouder werkt sinds eind vorig jaar intensief samen met het OM in een proef. Dat leidt ertoe dat veehouders die bedrijfsmatig dieren verwaarlozen sneller voor de rechter worden gebracht. Het gaat daarbij om notoire overtreders die ondanks herhaaldelijke sancties hun leven niet beteren. Doel is problemen met dierenleed sneller te stoppen. 

„Voorheen werd bijvoorbeeld eerst zes keer een bestuurlijke maatregel opgelegd, voordat iemand strafrechtelijk werd vervolgd”, legt Marieke van der Molen van het OM uit. Het gaat dan om sancties als een bestuurlijke boete of dwangsom. „Nu gaan we sneller over tot strafrechtelijke vervolging”, aldus Van der Molen. 

Toename

De NVWA ziet het aantal meldingen van dierenverwaarlozing snel toenemen. In 2018 werden 2700 meldingen gedaan, in 2017 en 2016 waren dat er rond de 2100. Jaarlijks staan 300 bedrijven onder verscherpt toezicht vanwege dierenwelzijnsproblemen. De pilot rond de intensievere samenwerking tussen het OM en de NVWA begon in december en wordt eind van het jaar geëvalueerd. Bij succes wordt de proef landelijk ingevoerd.

Om misstanden op te sporen is de NVWA grotendeels afhankelijk van tips. Vaak komen die van slachthuizen en melkfabrieken, maar ook burgers geven tips. Het aantal meldingen neemt al jaren toe. In 2018 waren het er ruim 2700. De NVWA verzamelt na een tip extra informatie en lijkt er echt iets ernstigs aan de hand, dan gaat een dierenwelzijnsteam eropaf met inspecteurs en dierenartsen.

Een groeiende groep boeren staat het water aan de lippen en belandt in een situatie waarin ze niet goed meer voor hun vee kunnen zorgen. Belangenorganisatie LTO Noord krijgt jaarlijks zo’n 110 meldingen van boeren die hun beesten verwaarlozen. Meestal komt dat door financiële problemen, ziekte, ouderdom of het wegvallen van een gezinslid.