Volledig scherm

Jan Rothman (72) verloor vader en oma en zoekt nog altijd naar oorzaak crash 1945 in Hof Espelo

LONNEKER - Was een mislukte stunt de oorzaak van het vliegtuigongeval dat in 1945 het leven verwoestte van de familie Rothman? Het is een vraag die Jan Rothman al bijna zijn hele leven achtervolgt. De geboren Lonnekernaar vertelt zijn verhaal, hopend op antwoorden.

“Mijn naam is Jan Rothman, geboren op 17 juli 1943 aan de Weerseloseweg 271 in Lonneker. Dit is op Hof Espelo. Wij woonden bij mijn opa en oma in. Mijn opa was een keuterboertje en werkte bovendien in Enschede in de tuin van mijnheer Cromhoff en hij onderhield het bos voor hem. Cromhoff was eigenaar van ons boerderijtje en Hof Espelo.”

“In de oorlog waren hier veel Duitse militairen gelegerd. Maar ondanks het illegale slachten door opa werden wij zelden lastiggevallen, op die ene keer na dat een militair onze geit wou vorderen. Aan het eind van de oorlog kwamen hier Engelse, Amerikaanse en Canadese militairen. Op 23 juni 1945, vlak na de bevrijding - ik was toen 2 jaar - voltrok zich voor ons een catastrofe. Gek genoeg is het verhaal nergens in volle omvang terug te vinden.”

Stunts
“De hele familie is aan het hooien op de koeweide die midden op Hof Espelo ligt. Op dat moment stijgen twee vliegtuigen op vanaf vliegbasis Twenthe, waaronder een Canadees vliegtuig, om terug te gaan naar huis. Ze laten nog even wat stunts zien. Mijn tante kwam juist met koffie en brood op de weide, waardoor de familie aan de kant ging zitten, behalve mijn oma en vader. Die willen nog even een laatste stukje hooi omgooien. De twee vliegtuigen komen door hun gestunt met elkaar in aanraking, het ene ziet nog kans om op te trekken, maar het Canadese vliegtuig stort voor de ogen van de hele familie in de wei, precies waar mijn vader en oma aan het hooien zijn. Beiden zijn ter plekke overleden.”

De vader en oma van Jan Rothman.

Afschuwelijk
“Van mijn oma (50 jaar) wordt niet veel teruggevonden, van mijn vader (24 jaar) wel. Later worden er zo nu en dan nog stukjes stof in de wei gevonden van mijn oma’s kleding. Dat was natuurlijk afschuwelijk.”

“Mijn opa had zo’n geestelijke klap gekregen dat hij soms niet meer wist wat hij deed, regelmatig zei hij: ‘Gef mie n kootouw dan hang ik mie op.’ Mijn moeder (23 jaar) was veranderd in een apathische vrouw. Met steun van de vader van mijn moeder en haar zussen proberen ze het bos te onderhouden en het boerderijtje, dat was geen vetpot. Wel kreeg mijn moeder vanuit Canada een kleine financiële ondersteuning.”

Geen weet
“Zelf had ik op dat moment geen weet van wat er allemaal gebeurde. Ik speelde met de kinderen van de gezinnen die in de villa onderdak hadden gevonden. De families Beimers, Panders en Volmerink. Ik mocht bij Johan Volmerink op de motor zitten en ging veel met zijn dochter Truusje om. Verder struinde ik met opa het bos af. Hof Espelo was een paradijs voor mij.”

“Als ik ouder word en in volle omvang ga begrijpen wat er gebeurd is, blijft het drama als een rode draad door mijn leven lopen. Nooit een vader op vaderdag.”

Soortgelijk verhaal
“In 1953 trof mijn moeder een man met een soortgelijk verhaal. Zijn verloofde Aaltje was bij een bombardement in Enschede voor zijn ogen omgekomen. Ze trouwden in 1954 en ik kreeg nog een zusje in 1955. Tussen mij en mijn stiefvader ging het niet zo goed. Ik ging dus al jong de deur uit en we praatten er nooit meer over.”

“Ik ben nu 72 en erg ziek. Daarom wil ik het verhaal delen, omdat er nergens aandacht aan wordt besteed. Van de mensen met wie ik er over kon praten, leeft niemand meer en ik zou graag meer details weten. Het neerstorten van het vliegtuig, waarbij de bemanningsleden John Henry Skelly, Peter James Lin en James William George van het 409 Squadron Royal Canadian Airforce omkwamen, staat wel vermeld. Er wordt niet gerept over burgerslachtoffers en de pijn die het veroorzaakte.”

Reageren
Het verhaal van Jan Rothman is één van de vele inzendingen die De Twentsche Courant Tubantia ontving naar aanleiding van een oproep over het 800-jarig bestaan van Hof Espelo. De uitslag van de lezersstrijd wordt volgende week in de krant gepubliceerd. Wie wil reageren op het relaas én de vragen van Jan Rothman, kan contact opnemen met de krant. Wij zorgen dat de informatie bij de betrokkene(n) komt.

Reageren kan per mail via d.ruesink@tctubantia.nl of per post:

TC Tubantia
t.a.v. Dolf Ruesink
Postbus 183
7500 AD Enschede

Volledig scherm
Jan Rothman met pony bij de boerderij op Hof Espelo. Deze foto - met zijn moeder en tante op de achtergrond - werd enkele jaren na de crash gemaakt. © Familiearchief Rothman
Tubantia gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement