Volledig scherm
Joost Dijkgraaf © Emiel Muijderman

Verkiezingsblog | De merkwaardige tegenstelling bij de UT-debatten

Gehoord op de Universiteit Twente: "Tsja, nu weet ik helemaal niet meer wat ik moet stemmen." De reeks debatten van deze krant in samenwerking met de UT moet orde scheppen in de politieke chaos. Maar lukt dat wel?

Als journalist en sidekick tijdens de debatten heb ik het voorrecht gehad alle 11 debatten tot nu toe live gezien te hebben. Zo kon ik van dichtbij mijn oordeel vellen over de visie, inhoud en persoonlijkheid van de lijsttrekker. En degene uitkiezen die mij het meest aanspreekt.

Toch is dat zo makkelijk nog niet. Rutte, Buma, Pechtold, Asscher, Roemer, Klaver: alle kopstukken waren ruim een uur in Enschede om uit te leggen waarom wij Tukkers juist voor hun partij moeten kiezen. Deze mannen beheersen de kunst van het gesproken woord zo goed, dat er vooral veel geknikt werd in de zaal bij het verklaren van de stand- en pijnpunten.

Ik had hetzelfde: vrijwel alle politiek leiders begrijp ik een beetje wel en een beetje niet. Rutte herhaalt bijvoorbeeld graag dat we milieuproblemen moeten oplossen met de kracht van innovatie, Klaver wil juist direct extra maatregelen door een hele reeks aan mileu-belastingen in te voeren. Voor beiden vind ik iets te zeggen, met voor- en nadelen.

De afgelopen week sprak ik ook medewerkers en bezoekers die veel debatten bijgewoond hebben. Zij zeiden: nu weten we het al helemáál niet meer. Hoewel dat juist niet de bedoeling is van onze debatserie, is het wel begrijpelijk.

De race tussen de lijsttrekkers deze editie is er geen van grote verschillen, van winnaars en verliezers. Alleen Lodewijk Asscher valt een beetje buiten de boot, de rest trekt gelijk op. Ook veel standpunten komen overeen of wijken slechts in detail af. Alle partijen vinden milieu, zorg en onderwijs belangrijk.

Het resultaat is te zien in de peilingen: de verschillen worden niet groter, maar juist kleiner. En dus kunnen we wel eens een historische verkiezingsuitslag krijgen waarbij de winnaar slechts een zeteltje of 23 heeft.

De 11 debatten in Enschede (maandag volgt Thieme nog) waren stuk voor stuk onderhoudend, soms goed voor een glimlach, altijd gespekt met gefundeerde kritiek en gericht op de inhoud. Het waren spoedcursussen politieke partijen van een uur.

De meest gehoorde kritiek op lijsttrekkers is dat ze in verkiezingstijd een boel beloven, maar dat er toch niks van terecht komt. En dat klopt, het is een van de tegenstellingen aan campagnetijd. De mannen in pak leggen uit wat ze willen, niet hoe het precies gaat worden.

Ook in de snelheid en gevatheid van de debatten zit een tegenstelling. Want eigenlijk is politiek helemaal geen flitsende business van strakke oneliners. Het citaat van de week kwam wat mij betreft van columnist Rob Wijnberg. Hij schreef: “Politiek is precies het omgekeerde van wat we als consument gewend zijn: traag, bureaucratisch en zonder niet-goed-geld-terug-garanties. Politiek is een belangenstrijd met ongewisse uitkomst, met als doel iedereen een beetje en niemand alles te geven wat hij wil." Wat mij betreft hoeft dat zo verkeerd nog niet te zijn.