Volledig scherm
Jitse Groen. © Roland J. Reinders

Hoe voormalig UT-student de grootste thuisbezorger van de wereld wordt

Het voornemen van maaltijdbezorgers TakeAway (moederbedrijf van Thuisbezorgd.nl) en de Britse concurrent Just Eat om samen te gaan, levert een van de grootste bestelsites voor maaltijden ter wereld op. Aan het roer staat Jitse Groen (41), de man die in 2000 Thuisbezorgd.nl lanceerde. 

Pizza's spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van Thuisbezorgd. Jitse Groen had in 1999 tijdens een familiefeestje in de kop van Noord-Holland trek in een vette hap, maar al snel bleek dat de pizza die hij wilde bestellen, niet was te leveren op zijn tijdelijke adres. Het bracht de student Bedrijfsinformatietechnologie aan de Universiteit Twente op een idee: een website met zoveel mogelijk restaurants maken voor het online bestellen van eten. Groen liet de domeinnaam Thuisbezorgd.nl vastleggen en kocht een handboek voor beginnende programmeurs. 

Inbelverbinding

In 2000 begon de student aan zijn ondernemersavontuur dat moeizaam begon, (internet ging toen nog via een langzame inbelverbinding) maar na de introductie van breedbandinternet in 2003 ging het rap met de groei van de besteldienst. Groen liet de domeinnaam Takeaway.com registreren, als basis voor internationale groei. 

Die groei krijgt een (voorlopig) hoogtepunt met het plan samen te gaan met het Engelse Just Eat. Als de samensmelting doorgaat -aandeelhouders en mededingingsautoriteiten moeten nog akkoord gaan met de fusieplannen- is het bedrijf van Jitse Groen in één klap het dubbele waard: 10 miljard euro tegenover de huidige 5 miljard.

Het samengaan creëert een van de grootste maaltijdenbezorgdiensten ter wereld. Groen zelf wil zolang de deal nog niet rond is, geen commentaar geven. Het is in ieder geval de bedoeling dat hij de grote baas wordt van de nieuwe organisatie, de financiële topman van Just Eat, Paul Harrison, behoudt deze functie bij het fusiebedrijf.

(Lees verder onder de foto)

Volledig scherm
© ANP

Marktleider

Quote

Een flink deel van de horecaon­der­ne­mers voelt zich door de macht van grote internet­plat­forms niet meer vrij om te ondernemen

Woordvoerder Koninklijke Horeca Nederland (KHN)

TakeAway is ondanks forse concurrentie van onder meer Deliveroo en Uber Eats al jarenlang marktleider in Nederland. In december nam het bedrijf de Duitse bezorgservice Delivery Hero over, waarmee het ook marktleider werd bij de oosterburen.

Ook in België, Luxemburg, de Alpenlanden, Polen, Portugal, Israël, Bulgarije en Roemenië staat TakeAway op nummer één. De Britten van Just Eat zijn juist groot in onder meer het Verenigd Koninkrijk,  Canada, Noorwegen, Denemarken en Spanje en vullen elkaar dus vooral aan. Voorgestelde fusienaam is Just Eat Takeaway.com. 

Bij TakeAway zijn 44.000 restaurants aangesloten, waaronder 8000 in Nederland. Per bestelling betaalt een restaurant 13 procent commissie aan TakeAway, een percentage waar veel kritiek op is. In veel steden ontstonden afgelopen jaren alternatieve platforms van horeca-ondernemers die Thuisbezorgd zat zijn.

‘Volledig scheef gegroeid’

Koninklijke Horeca Nederland (HKN) reageert fel op de voorgenomen fusie tussen de bezorggiganten. ,,Online platforms hebben horecaondernemers de afgelopen jaren veel gebracht. Steeds meer mensen bestellen een maaltijd of boeken een hotelkamer via online platforms. Maar de machtsverhouding in de digitale wereld is volledig scheef gegroeid. Een flink deel van de horecaondernemers voelt zich door de macht van de grote, internationale internetplatforms niet meer vrij om te ondernemen. Dit gaat vaak om kleine ondernemers. De snackbar om de hoek of de pizzeria bij jou in de straat. Ondernemers die Nederland kleur geven’’, aldus een woordvoerder.

Weinig concurrentie

Een fusie van Just Eat en TakeAway bevestigt volgens KHN het beeld dat er op de platformmarkt te weinig concurrentie tussen platforms is. ,,Er zijn slechts een paar grote internationale platforms actief die de spelregels in de markt bepalen. Horecaondernemers kunnen nagenoeg niet meer om dit soort grote platforms heen om de consument online op deze markt te bereiken. En daar maken de platforms fors gebruik van. Nu al zien we een situatie ontstaan waarbij de marktmacht van de online platforms zodanig toeneemt dat een horecaondernemer niet meer volledig vrij is om over zijn eigen aanbod en prijzen te beschikken.’’

Als voorbeeld noemt de horecabond clausules die de besteldiensten hanteren; een contractuele bepaling die het de ondernemer verbiedt zijn eigen maaltijden via de eigen kanalen goedkoper aan te bieden dan via het platform. ,,Als een ondernemer dus besluit met een platform in zee te gaan verliest hij dus een belangrijk middel om zijn eigen website concurrerend te houden. Hiermee wordt de horeca ondernemer dus in een nog afhankelijkere positie gedrukt. Ook voor de consument is deze clausule slecht omdat hij hierdoor niet kan profiteren van de veel lagere kostprijs die zo’n aanbod via de eigen website van de onderneming met zich meebrengt.’’

Quote

We hebben geen machtsposi­tie, we hebben in Nederland meerdere concurren­ten

Jitse Groen

Machtsmisbruik

KHN vindt dat er niet minder maar juist meer concurrentie op de platformmarkt moet ontstaan en vragen aan de politiek te zorgen voor een eerlijkere positie van de horecaondernemers ten opzichte van de grote internetplatforms. ,,Dat kan door via wetgeving eerlijke contracten af te dwingen en daarmee het machtsmisbruik te stoppen.’’ De Autoriteit Consument en Markt (ACM) houdt ondertussen in de gaten of TakeAway niet te veel macht krijgt in de wereld van maaltijdbestellingen. 

Jitse Groen reageerde eerder op deze kritiek door te stellen dat restaurants niet verplicht zijn zich aan te sluiten bij zijn onderneming. Volgens hem is een contract met TakeAway per maand opzegbaar. ,,We hebben geen machtspositie, we hebben in Nederland meerdere concurrenten, waarvan drie internationale miljardenbedrijven. Ik durf te stellen dat een restaurant dat bij ons is aangesloten, meer omzet maakt tegen lagere kosten dan een een restaurant dat niet bij ons is aangesloten’’, aldus Groen in een interview met Misset Horeca. 

Eind augustus wordt bekend of de samensmelting groen licht krijgt.  

Volledig scherm
Logo van de Britse maaltijdbezorger Just Eat. Het bedrijf was nog niet actief in Nederland. © AFP