Minister Grapperhaus bij herdenking Twentse razzia: ‘Ik wilde hier heel graag zijn’

VideoENSCHEDE - Minister Ferdinand Grapperhaus hoorde een half jaar geleden bij een bezoek aan Enschede voor het eerst over de Twentse razzia in 1941. Hij was zo onder de indruk van dat verhaal dat hij zichzelf uitnodigde voor de herdenking. Donderdagmiddag was hij als spreker aanwezig in de synagoge, waar 105 vermoorde Joodse mannen werden herdacht.

„De razzia in Twente is een gruwelijk voorbeeld van willekeur. Onschuldige Joodse mannen werden opgepakt, ze hebben hun leven nooit kunnen waarmaken. En dat mag nooit meer gebeuren.” Het verhaal over de razzia op 13 en 14 september 1941 in Twente heeft minister Ferdinand Grapperhaus van Justitie en Veiligheid aangegrepen. De 105 Joodse mannen werden gearresteerd als represaille voor het doorknippen van enkele telefoonkabels buiten Enschede. Per trein gingen ze naar concentratiekamp Mauthausen in Oostenrijk, waar ze allemaal op wrede wijze werden vermoord.

Sollicitatie

Deze razzia wordt sinds 1992 elk jaar herdacht in de synagoge in Enschede. Maar tot een half jaar geleden had Grapperhaus dit verhaal nog nooit gehoord. „Ik was hier een half jaar geleden om onder andere te praten over samenwerking tussen de joodse, moslim en christelijke gemeenschap. Daar werd mij het verhaal verteld van die razzia. Ik heb toen gezegd dat ik erg graag zou spreken bij de herdenking. Het was een soort sollicitatie en men heeft het goedgevonden.”

Daar was ook geen twijfel over, zegt voorzitter Bert Oude Engberink van het Comité Herdenking Razzia Twente. „We hebben hem gelijk uitgenodigd. En onze secretaris Frank Overweg heeft doorgepakt en hem als spreker gevraagd. Het is mooi om hier een minister bij te hebben.”

Twentse roots

Grapperhaus heeft Twentse roots. Dat maakte het voor hem extra speciaal om bij de herdenking te zijn. „Mijn overgrootvader werkte in de textiel hier in Twente, mijn oma is geboren in Enschede. Ik krijg altijd nog een bijzonder gevoel als ik deze kant op ga.”

Antisemitisme

In zijn toespraak sprak Grapperhaus zijn zorgen uit over antisemitisme, dat hij de kop op ziet steken. „Erger dan in de jaren hiervoor. Kennelijk denken mensen dat het weer moet kunnen. Nou, absoluut niet. Ik ga daar tegenin en ik vind dat de hele samenleving daar heel krachtig tegen in moet gaan.”

Volledig scherm
Minister Ferdinand Grapperhaus legt samen met leerlingen van de Prinseschool bloemen tijdens de herdenking van de Twentse razzia. © Annina Romita

In samenwerking met indebuurt Enschede

Enschede e.o.