Volledig scherm
Balengebouw aan Lonnekerspoorlaan, waar de redactie van De Twentsche Courant Tubantia zetelt. © Carlo ter Ellen DTCT

De regio: waar het verhaal begint

Voor een regiokrant ligt het nieuws op straat. Zowel online als offline. Je moet het alleen wel zien, hoe klein ook. Journalist zijn betekent 24 uur per dag een antenne uit hebben, voorzichtig zijn, spitten, checken en bij alles vragen: waarom?

Het is niet voor niets dat groot landelijk nieuws vaak in de regio begint. „Heel veel onderwerpen ontstaan hier. Lokaal zelfs”, vertelt Jeroen de Kleine, verslaggever op de redactie in Almelo. „Zeker de wat emotionelere verhalen.” Want wat hier speelt, blijkt soms aan de andere kant van het land ook te spelen. Angelique Kunst is verslaggever op de nieuwsdienst en duikt in die hoedanigheid vaak de diepte in. Kleine onderwerpen uitvergroten, vragen waarom. „Het gaat om dingen die heel dichtbij gebeuren. Een windmolen in de achtertuin, nieuwe woningen in het dorp, de ozb omhoog. Dingen die het dagelijks leven raken.”

Verjaardag

Nieuws stopt nooit, vertelt Kunst. Dat maakt een dag voor een journalist onvoorspelbaar. „We maken een dagproduct, het is aan bederf onderhevig. Als er nieuws tussendoor komt gaat dat voor, de krant moet morgen vol.” Dat betekent dus altijd die antenne uit, en niet alleen online. ,,Het zit in je. Als je boodschappen doet, op een verjaardag bent, als je door de stad fietst.” Het zijn de kleinste dingen, vertelt ze. ,,Als je bijvoorbeeld ziet dat alle groentetonnen zijn omgegooid. Een ander zou denken: wie gaat dat opruimen? Wij denken: daar kan ik een stukje over schrijven.”

Quote

Het gaat om dingen die heel dichtbij gebeuren. Een windmolen in de achtertuin, nieuwe woningen in het dorp.

Angelique Kunst, Tubantia

Dat geldt zelfs voor vrije dagen. Sportverslaggever Fardau Wagenaar bekent dat ze het zelfs dan moeilijk vindt om haar telefoon met het scherm naar de beneden te laten liggen. ,,Dan draai ik hem toch om de tien minuten even om, om te kijken of er nieuws is.” 

Als Heracleswatcher kreeg ze vorige week de tip van een collega uit Groningen dat technisch manager Mark-Jan Fledderus naar FC Groningen zou vertrekken om daar Ron Jans te vervangen als technisch directeur. Op haar vrije dag. Doorschuiven naar een collega dan maar? Geen denken aan. ,,Dan rol ik mijn bed uit, heel vroeg, om rond te gaan bellen, om te vragen of het klopt. Daar ben ik dan van 's ochtends tot 's avonds mee bezig.”

Uitzoeken

In de regio gebeurt het geregeld dat een nieuwtje, een gebeurtenis, klein lijkt. Er is ergens een brand, iemand wordt ziek. Dat kan een begin zijn van iets veel groters, vertelt Kunst. Een constructiefout die in veel huizen is gemaakt bijvoorbeeld, of een fout in de voedselketen. ,,Mensen denken vaak dat journalist zijn inhoudt dat je een nieuwtje hoort, je dat in de krant zet. Maar daar begint het pas. Je gaat het uitzoeken, vragen waarom.” 

En zo kan iets wat klein lijkt, zomaar ineens groot worden. Voorpaginanieuws, nieuws dat door alle media wordt opgepakt. Zelfs door de politiek. ,,Dat is wel waar je het voor doet”, vertelt Pim Lindeman, verslaggever op de nieuwsdienst. ,,Belangrijk nieuws naar boven halen.” De viervoudige moord in Enschede was zo'n onderwerp dat hem wakker hield. Op een goede manier. Samen met collega Frank Timmers was hij zowat dag en nacht aan het werk onder grote druk. Niet alleen van de lezers, maar ook vanuit de redactie. Daar kwam nog bij dat Lindeman en Timmers zo veel wisten te melden, dat er zelfs een rijksrecherche-onderzoek werd ingesteld naar het lekken van informatie binnen het onderzoeksteam.  Wat ervoor zorgde dat ze des te zorgvuldiger moesten zijn.

Lees verder onder de foto.

Volledig scherm
De plaats delict viervoudige moord aan de Van Leeuwenhoekstraat in Enschede, medio november 2018. © Emiel Muijderman

Hoge druk

De stress die hij ervoer sloopte hem, en toch zijn dit de verhalen waarvoor hij het doet, vertelt Lindeman. ,,Niet dat ik daarop kick ofzo, een viervoudige moord, maar vraag een rechercheur of een journalist en ze antwoorden hetzelfde. Dat zijn de krenten uit de pap. Dan slaap ik niet. Dan lig ik om één uur, half twee in bed - want tot zo laat ben je dan bezig - en in plaats van dat ik meteen in slaap val omdat ik doodmoe ben, denk ik: wat kan ik nog meer doen? Welke invalshoek heb ik nog niet gehad?”

Op zo'n moment is Lindeman zich erg bewust van het landelijke podium dat hij dan heeft. ,,Je weet dat mensen zitten te wachten op informatie, het is iets wat enorme impact en urgentie heeft. Je wil de eerste zijn. Dat is een tic.” Een week na de moord was hij nergens anders mee bezig. Ook privé niet. Ieder feitje, iedere invalshoek, ieder detail, het kreeg een plaats in het grote plaatje. Want juist dat was zo intrigerend. ,,Je krijgt een inkijkje in een wereld die niet eens de rafelrand is, maar een wereld waar je echt nooit iets over hoort of leest. Je brengt zoiets tot leven.” 

Pijnlijk

Quote

Je wil de eerste zijn. Dat is een tic.

Pim Lindeman, Tubantia

Dat hij weet dat mensen erop wachten is niet alleen een gevoel. Waar het pakweg dertig jaar geleden haast nattevingerwerk was om een voorpagina samen te stellen, kunnen we nu specifiek meten welk nieuws het beste ‘scoort’ via de bezoekerscijfers op de website. En dat is soms best pijnlijk. Want dan blijken de meest marginale berichten - een ongeluk op A1, een hondje dat na lange tijd vermist geweest te zijn weer terug is, een interview met een deelneemster van Temptation Island - het beter te doen dan onderwerpen met maatschappelijke impact, zoals de degradatie van FC Twente of het aftreden van een wethouder. 

De redactie moet dan ook constant een balans zoeken in het brengen wat mensen willen lezen en wat mensen moeten lezen. Want gedegen journalistiek blijft belangrijk, ook al is er zo'n enorme hoeveelheid informatie beschikbaar, benadrukt Kunst. ,,Zeker vandaag de dag met alle onzin die op social media wordt verkondigd. Journalistiek is een vak, en ongelofelijk belangrijk voor het functioneren van de democratie. Nu meer dan ooit.”

Scoren

Volledig scherm
© Carlo ter Ellen DTCT

Maar soms moeten berichten ook leuk zijn. En moet je lezers naar je website trekken met berichten die wat luchtiger zijn. De verslaggevers op de online redactie ontwikkelen daar een gevoel voor, vertelt Bjorn Weinreder.  Hij werkt op de online redactie, daar schrijft hij de ene dag verhalen en de andere dag maakt hij de indeling van de website op basis van prioriteit. De ‘voorpagina’, zogezegd. ,,Je weet vaak wel wat goed gaat scoren, omdat je weet wat er speelt in de regio. Zo hadden we laatst een jongen die een Rubiks kubus kon oplossen met zijn voeten. Dat is iets lichts, luchtigs. Maar het moet wel afwijken en opmerkelijk zijn.”

Daar ga je natuurlijk geen tegel mee winnen, realiseert Weinreder zich. ,,Maar mensen willen dat zien, en komen ervoor naar je site toe.” Of iets wel groot gaat worden, weet een journalist vaak wel van tevoren. Maar hoe, dat kunnen ze niet omschrijven. Voor De Kleine is het een ‘enthousiasme’ dat hij voelt als hij met een verhaal bezig is. ,,Dat is een soort prikkel. Als ik ergens echt enthousiast van word weet ik vaak dat het wel groter wordt. En soms loop je er ook tegenaan. Dan ga je ergens met mindere gedachten naartoe, en dan blijkt het ineens heel bijzonder te zijn. Zo kwam ik een keer in een oude cassettefabriek. Dat bleek de laatste in de Benelux te zijn. Toen wist ik wel dat ik iets groters had.”

Vergrootglas

Impact betekent in de sportjournalistiek soms ook persoonlijk leed. Vooral voor spelers, omdat die onder een vergrootglas liggen. Zeggen of doen zij iets ‘verkeerds’, dan worden ze overspoeld met negatieve reacties. En dat gaat heel ver: via hun persoonlijke profielen op Instagram of Facebook worden ze dan belaagd, vertelt Wagenaar. Daar moet je mee oppassen, vindt ze. ,,Ik volg mijn journalistieke gevoel. Er zit rechtvaardigheid in, ik weeg dingen af. Ik schrijf niet zomaar dingen op om er lekker in te knallen.” 

Daarbij hoort ook grondig checken. Helemaal als een verhaal gevoelig ligt. Het nieuws dat het Enschedese model Lotte van der Zee in coma lag bijvoorbeeld. Op de online redactie kwam een tip binnen van een collega die haar volgt op Instagram. Daar deden haar ouders de mededeling dat de 20-jarige Lotte, die twee jaar geleden nog tot mooiste tiener van de wereld werd verkozen, op skivakantie een hartstilstand had gekregen en twee dagen in coma lag. Bjorn Weinreder: ,,Het duurde nog zeker twee uur voordat we het hebben gemeld, want we wilden 100 procent zeker zijn dat het klopte. Dus dan ga je rondbellen, met mensen die haar kennen. Ze kan ook zomaar gehackt zijn, dat weet je niet.”

Nieuwsbron

Nieuwe media maken het werk sowieso heel anders. Op de sportredactie in het bijzonder. ,,Het verandert je vak”, zegt Wagenaar. Naast het liveblog dat ze op onze website bijhoudt, twittert ze, plaatst ze Instagram-updates via stories, en houdt ze via tweetdeck de reacties van haar volgers bij. ,,Ik denk dat ik geen wedstrijd meer kan kijken zonder tweetdeck”, zegt ze. ,,Je bent makkelijker in contact en je kunt je verhalen makkelijker delen. Mensen kunnen op je reageren. Soms is dat ook intimiderend en vervelend, maar het blijft een enorme toevoeging.”

Quote

Mensen kunnen op je reageren. Soms is dat ook intimide­rend en vervelend, maar het blijft een enorme toevoeging.

Fardau Wagenaar, Tubantia

En ook video wordt steeds meer omarmd, zelfs door krantenjournalisten. Verslaggevers die het gewend waren om te schrijven filmen nu ook, waarna editors op de redactie hun vastgelegde beelden monteren. Die verrijken hun geschreven artikelen, Maar het gebeurt ook steeds vaker dat collega's met camera's op pad worden gestuurd voor echte video-verhalen, de zogenoemde camjo's - camerajournalisten. 

Op welke manier dan ook, iedereen op de redactie heeft een passie om verhalen te vertellen, benadrukt Kunst. ,,Het is een heel belangrijke aanvulling, want de nieuwe generatie kijkt veel meer naar video's, ze lezen geen kranten. Het belang van goede journalistiek blijft gewoon, dus je moet op een andere manier uitleggen hoe de wereld in elkaar zit.”

Dat blijft geld kosten, want het is mensenwerk. Lindeman ergert zich weleens aan de berichten die op Facebook verschijnen als een verhaal achter onze betaalmuur staan onder Premium. ,,Mensen vergeten soms dat hier echte arbeid verricht wordt. We vinden het heel normaal dat we voor Spotify en Netflix betalen, want we snappen dat er voor een serie camera's moeten draaien en dat dat geld kost. Dat is in de journalistiek niet anders. Hier is een hele redactie van tientallen mensen aan het werk om elke dag verhalen te maken. Dat kost ook geld. En als wij het niet doen, doet niemand het.”

Volledig scherm
© Carlo ter Ellen DTCT

Biografieën

Pim Lindeman (31)

Verslaggever op de nieuwsdienst, vooral – maar niet alleen - misdaad. Woont in Borne, is bijna even gek van Amerika als van Twente. Luistert vooral americana- en countrymuziek. Rijdt met vriendin en schoonouders met een campertje door Amerika. Is geen grote snoeper, maar eet wel graag eerst de chocola van zijn Bounty.

Volledig scherm
Pim Lindeman © Carlo ter Ellen DTCT

Fardau Wagenaar (42)

Voetbaljournalist uit Groenlo. Neemt samen met haar collega wekelijks het filmpje ‘de ballen verstand’ op. Volgt Heracles (80%) en FC Twente (20%). Is tennisfanaat en doet daarover verslag voor AD Sportwereld. Woont samen met vriend en adoptiehond Humpie. Haar ‘harde’ sportkant compenseert ze met de modezaak die ze met drie vriendinnen heeft. Mode zit in haar genen: haar opa en oma bestierden Modehuis Wagenaar in Hengelo.

Volledig scherm
Fardau Wagenaar © Carlo ter Ellen DTCT

Angelique Kunst (55)

Verslaggever op de nieuwsdienst, vooral economie, schrijft ook veel over natuur, milieu en boeren. Woont in Hengelo met haar man. Zag de kinderen uit huis gaan, maar dochter weer intrek nemen op de redactie van Tubantia – besmet met hetzelfde virus. Dochter vertelt verhalen in videovorm. Angelique speelt in haar vrije tijd golf, wat op zich niet bijzonder is, maar wel voor een journalist.

Volledig scherm
Angelique Kunst © Carlo ter Ellen DTCT

Bjorn Weinreder (31)

Online nieuwsjager en samensteller. Werkt én woont sinds kort in Enschede, oorspronkelijk uit Goor. Geen huisdieren, is al blij als de planten in leven blijven. Is gek op muziek en films, speelde zelf in het verleden gitaar in een rockbandje, en trad ook weleens op in Metropool. Geen carnavalvierder, wel te vinden op de betere Twentse tentfeesten.

Volledig scherm
Bjorn Weinreder © Carlo ter Ellen DTCT

Jeroen de Kleine (32)

Regioverslaggever in Almelo. Weet ook veel van Wierden, want daar komt hij vandaan. Inmiddels neergestreken in Nijverdal met zijn vriendin. Jeroen houdt van hardlopen, ging ook weleens naar de sportschool, maar liep daar alleen maar hard. Luistert veel muziek. Is een enorme metalfan en schrijft ook voor metalfan.nl recensies van optredens en cd’s. Kan headbangen, ook zonder lang haar.

Volledig scherm
Jeroen de Kleine van redactie Almelo. © Lars Smook