Volledig scherm
Parende kleine wintervlinders. Het vrouwtje is donker en heeft geen vleugels maar stompjes. © Leo Hassing

Wintervlindertjes dwarrelen
nu massaal in de duisternis

NatuurWie in het donker met de auto of fiets onderweg is, ziet in het licht van de lampen een heleboel vlindertjes. Vooral op wegen langs houtwallen en bossen zijn het er heel veel.

De kleine wintervlinder is massaal aan het verpoppen van rups naar vlinder. Het is een nachtvlindersoort die in Twente en de Achterhoek overal in meer bosrijke gebieden in grote aantallen leeft. Dat kunnen grotere bossen zijn, maar ook houtwallen, erfbosjes, parken, laanbomen en boomgaarden vormen het leefgebied. Ze vliegen ‘s nachts, het zijn nachtvlinders en vallen op omdat er maar weinig vlindersoorten in de wintermaanden rondvliegen. En het zijn er veel.

Na de paring sterven ze

Al ruim een week vliegen de wintervlinders rond, zo blijkt uit talloze waarnemingen in Oost-Nederland. En dat zal de komende tijd nog wel doorgaan. Het is een jaarlijks terugkerend verschijnsel. In het licht van de autolampen zien we alleen mannetjes. De vrouwtjes van de kleine wintervliegen hebben geen vleugels. Ze zitten op de bomen en wachten tot een mannetje voorbijkomt. Na de paring worden de eitjes op takjes of bij bladknoppen afgezet. Als vlinder eten de kleine wintervlinders niet, na de paring sterven ze.

Het tijdstip van de ei-afzetting luistert nauw. Want de rupsen hebben in het voorjaar jonge blad nodig. Rupsen die te vroeg zijn, treffen een nog kale boom aan. Late rupsen vinden dikke, taaie bladeren. De rupsen zijn massaal te vinden op eiken en kunnen deze in het voorjaar flink kaal vreten. Maar de rupsen knabbelen ook aan de prille blaadjes van andere soorten loofbomen en struiken. In het voorjaar vormen de rupsen een belangrijke voedselbron voor tal van vogels. Van koolmezen is bekend dat ze in de broedtijd grote hoeveelheden wintervlinder-rups verorberen.

Waarnemingen: j.bengevoord

Volledig scherm
Kleine wintervlinders paren massaal op de stam van een eik. De vlindertjes met vleugels zijn de mannetjes op zoek naar vleugelloze vrouwtjes. © Leo Hassing