Volledig scherm
De witte kwikstart is broedvogel van het Twentse boerenland. © Han Brinkcate

Witte kwikstaarten zijn ook ‘s winters in Twente te spotten

natuurBij een witte kwikstaart denken we vooral aan het voorjaar. In het voorjaar hippen ze bij het ploegen van het land achter de tractor aan om voedsel op te pikken. ‘s Winters trekken ze weg naar het zuiden. En toch zijn er iedere winter meer witte kwikken.

Het is klein vogeltje, zwartwit gekleurd met een lange staart, die hoort tot de vaste bewoners van het boerenland in Twente en de Achterhoek. In het voorjaar keren ze terug uit Frankrijk, Spanje, Portugal en Marokko. Overal zijn ze dan te zien, vooral bij werkzaamheden op het land. Ze broeden op boerenerven, industrieterreinen, voetbalvelden en golfbanen, kortom op een groot aantal plekken. Het nest wordt gebouw in een schuur, tussen een stapel hout of onder bruggen.

Twentse kwikstaarten vertrekken naar het zuiden

Witte kwikstaarten zijn in Oost-Nederland algemeen, ze broeden er in grote aantallen. Toch gaat het vanaf het eind van de vorige eeuw minder. Het is inderdaad een saaie boodschap, maar ook deze boerenlandvogel is de afgelopen decennia volgens onderzoek van Sovon Vogelonderzoek Nederland met zo’n 40 procent afgenomen. Na de broedtijd zien we ook in grotere roepen, langzaam maar zeker zetten ze aan het eind van de zomer koers richting zuiden.

Het is echter opmerkelijk dat er de laatste jaren steeds meer witte kwikken in de late herfst en winter worden waargenomen. Op sommige plekken zijn het er tientallen. Zo kom ik al weken steevast zo’n groep tegen op een wat natter bouwland in Winterwijk, overigens bijzonder in deze kurkdroge tijd. Ze zijn op hun hoede. Als je te dichtbij komt, vliegen ze direct een stukje verder.

Herkomst kwikstaarten in de winter onduidelijk

Het is onduidelijk waar de witte kwikstaarten die bij ons overwinteren vandaan komen. Zijn het witte kwikken die bij ons broeden en in zachte winters niet meer de moeite nemen om al die kilometers richting Zuid-Europa te vliegen? Of zijn het vogels die elders in Europa broeden en ons land als overwinteringsplek hebben ontdekt? Vast staat wel dat als de winter echt toeslaat, ze ook spoorslags naar het zuiden afreizen.

Waarnemingen: j.bengevoord@gmail.com