Gevangenkamp Erika, hier met een C gespeld. Na de oorlog fungeerde het kamp onder de nieuwe naam Erica als bewaringskamp voor opgepakte collaborateurs.
Volledig scherm
PREMIUM
Gevangenkamp Erika, hier met een C gespeld. Na de oorlog fungeerde het kamp onder de nieuwe naam Erica als bewaringskamp voor opgepakte collaborateurs. © Cultuurhistorisch Centrum Ommen

John ontdekt gruwelijkheden die zijn opa moest doorstaan: ‘Volgens ooggetuigen erger dan Auschwitz’

75 jaar bevrijdingOMMEN -  Philip Barend Kooperberg behoorde tot acht Joodse mannen die de extreemste vernederingen in kamp Erika in de bossen bij Ommen, niet ver van Den Ham, moesten doorstaan. Zijn kleinzoon John (62) uit Nieuw-Zeeland ging op onderzoek uit en ontdekte de afschuwelijke verhalen.

Nieuw-Zeelander John Kooperberg.
Volledig scherm
Nieuw-Zeelander John Kooperberg. © Alex Mulder

John Kooperberg spreek goed Nederlands, ondanks het feit dat hij opgroeide in Nieuw-Zeeland. Hij voelt zich verbonden met Nederland. Deze winter was hij nog bij een herdenking in Raamsdonksveer, de geboorteplaats van zijn opa en diens broers en zussen. 

Toch maakt John Kooperberg een gebroken indruk als hij over zijn opa en de andere zeven Joodse mannen in het gevangenenkamp Erika vertelt. Regelmatig verontschuldigt hij zich. „Sorry, het is ook zo gruwelijk.”

Het terrein van kamp Erika genoot voor de Tweede Wereldoorlog nog faam door de Sterkampen van de spiritueel leraar Jiddu Krishnamurti. Ommen was het centrum van deze theosofische beweging waar mensen uit alle windstreken op af kwamen. 

Toen de oorlog uitbrak, kwamen er werkkampen in Nederland en Erika kreeg een bestemming als strafkamp, want gevangenissen raakten overvol. Duizenden gevangenen zaten er tussen 1942 en 1945.

In september 1944 werden er drie verzetsmensen vermoord onder wie Jaap Musch, mede-oprichter van de verzetsgroep NV (hulp aan Joden) uit Amsterdam. Hij werd in Nijverdal door de Kontrolle Kommando van Kamp Erika opgepakt en na ernstige mishandeling dezelfde dag doodgeschoten en begraven.

Reggestreek