Volledig scherm
De April-meistakingen begonnen bij Stork in Hengelo en verspreidden zich daarna over de rest van het land. © Fotoarchief Tubantia

Gedenkteken in Hengelo voor ‘vergeten’ stakingen 1943

HENGELO - Ruim 75 jaar na dato krijgt Hengelo een blijvende herinnering aan de ‘vergeten’ April-meistakingen van 1943. Het gedenkteken op het vernieuwde Industrieplein wordt op 4 november officieel onthuld.

De stakingen begonnen op 29 april 1943 bij Stork in Hengelo en verspreidden zich daarna over de rest van het land. Ze worden beschouwd als het grootste burgerprotest tegen de Duitse bezetter. Bijna 200 mensen vonden uiteindelijk de dood door represailles. Tientallen mensen staan nog altijd als vermist geregistreerd.

Geëxecuteerd

Het gedenkteken zal worden onthuld door vier nabestaanden van direct berokkenen bij de stakingen. Het zijn familieleden van twee stakingsleiders bij Stork (Tjitte Roorda en Jan Berend Vlam) en de kleindochter van Stork-werknemer Frits Loep, die als represaillemaatregel door de Duitsers werd geëxecuteerd. Zijn lichaam is nooit gevonden.

Storkroute

Het gedenkteken krijgt een een prominente plek tegenover het oude hoofdkantoor van Stork en bestaat uit drie platen van cortenstaal met teksten. Initiatiefnemer is de onlangs opgerichte stichting Storkiaan, die bezig is met het realiseren van een Storkroute met bijzondere objecten die verwijzen naar het Storkverleden. Voor deze gelegenheid heeft Storkiaan samenwerking gezocht met de stichting Landelijke Herdenking April-meistakingen.

Oorlogsindustrie

Aanleiding voor de stakingen destijds was de oproep dat alle Nederlandse (oud)-militairen en vrijgelaten krijgsgevangenen zich moesten melden voor werk in de Duitse oorlogsindustrie. Arbeiders van Stork zagen op 29 april 1943 de oproep tijdens de schaft en besloten spontaan tot een staking. Vanuit Stork werden andere bedrijven in het land actief benaderd om mee te doen. In totaal legden enkele honderdduizenden het werk neer.

Keerpunt

De tekst op de drie stalen platen luidt: ‘Er hoeft er maar één te beginnen. Arbeiders van Stork ontketenen op 29 april 1943 de landelijke April-meistakingen. In 1943 ontstaat hier de grootste vergeten staking uit onze geschiedenis. Honderdduizenden volgen het voorbeeld van de Storkianen. Het grootste massale volksverzet in bezet Europa. April-mei 1943 is een keerpunt in de oorlog. De bezetter slaat de stakingen bloedig neer, ten koste van vele slachtoffers en vermisten. In Nederland neemt het verzet hierdoor toe.’

In samenwerking met indebuurt Hengelo

Hengelo e.o.