Volledig scherm
Jan Houwert, eens een tukker © Jan Houwert

Jan Houwert was uitgever van deze krant: ‘Twente heeft een sterke eigen cultuur’

interviewInterview – In over ons geven wij de lezer een kijkje achter de schermen bij Tubantia. Verslaggevers en redacteuren vertellen meer over hun werk. Een interview met Jan Houwert (70), 18 jaar lang uitgever van Tubantia. “Vanaf de eerste dag vond ik het buitengewoon enerverend. Iedere dag, ieder moment was anders”. 

Volgt u de krantenwereld nog?

Ik ben niet meer betrokken, heb geen enkele functie meer, zelfs niet bij het Persmuseum. Zelf ben ik nog een conservatieve, oude krantenman. Ik lees met vreugde kranten, ook een regionale krant, De Gelderlander. Ik zie wel dat de overstap naar digitaal nu echt wordt gemaakt. Dat is volstrekt logisch. Al ben ik bang dat het het verdienmodel voor kranten aantast nu er nog steeds een papieren krant wordt gemaakt. De prijs voor een digitaal product is aanzienlijk lager, terwijl de kosten voor goede journalistiek hoog blijven. Maar voor mijn gevoel is er na alle reorganisaties niet te veel ingeboet op kwaliteit. Dat er meer eenvormigheid is, waardoor de lezer in Amersfoort hetzelfde verhaal over de brexit krijgt als de lezer in Enschede lijkt me niet zo’n ramp.

Uw vader was een leven lang verbonden met Van der Loeff, en dus met Tubantia. Wat merkte u daarvan in uw jeugd?

Niet zo bar veel. Mijn ouders zijn gescheiden toen ik 8 was. Ik ging met mijn moeder mee naar Bilthoven, kwam in Enschede alleen nog op bezoek bij mijn vader. Ik had in die periode niet veel verbondenheid met de krant. Daar ben ik pas aanzienlijk veel later weer bij terecht gekomen, rond mijn dertigste. Nadat ik mijn studies politicologie en psychologie had afgerond. Toen kwam de interesse in de krant.

Uiteindelijk werd u geen psychotherapeut maar uitgever. Hoe ontstond dat?

Dat is toch een genetische kwestie geweest, vermoed ik. Mijn opa, mijn vader, allemaal uitgevers. En er was ook wel enige druk, als ik dat zo mag zeggen. Het bedrijf was van de familie, ik was de enige beschikbare opvolger. Hart voor krant hebben, zorg dragen voor het familie-eigendom, daar werd toch wel op gehamerd. Dus ben ik op aandringen van mijn vader een keer gaan kijken, en werd er een stage-plek geregeld bij een bevriende uitgever in Haarlem. Vanaf de eerste dag vond ik het buitengewoon enerverend. Iedere dag, ieder moment was anders. Ik herinner me dat ik begon in het grafisch bedrijf en de angst voelde dat door een fout van mij die dag de krant niet uit zou komen.

U was 18 jaar de baas bij wat later Wegener ging heten, waarom wilde u dat het mediaconcern bleef groeien?

Al in de jaren tachtig was groei echt nodig. De krant is een ingewikkeld product, zeker een regionale krant met al zijn edities. Er worden hoge kosten gemaakt en er moest fors worden geïnvesteerd in nieuwe technologische ontwikkelingen. Dat vroeg om grotere oplages, om schaalvergroting. Alle familiebedrijven in die tijd zagen wel in dat ze het niet langer alleen konden. We hebben een aantal overnames gedaan, het zag er allemaal goed uit; hoewel de journalisten uiteraard niet stonden te juichen. Maar op een gegeven moment werd het onaangenaam.

Onaangenaam?

Wegener was beursgenoteerd. Dan word je toch speelbal van die hele financiële wereld, kwetsbaarder. Mecom kwam, een Engelse investeerder. Die had in een klap een stevig minderheidsbelang en zette in op een overname van het hele concern. Dat wilde ik niet graag. Waarom niet? Omdat het Engelsen waren. Die huldigen de opvatting dat zij alleen het het beste weten. Aan onze belangen lieten zij zich niet zo veel gelegen liggen. Ik heb het toen niet lang uitgehouden met die mensen. In 2008 was ik weg. Ik had mijn aandelen om laten zetten in aandelen Mecom, die zijn uiteindelijk volkomen weggevaagd. Ik had destijds liever zaken gedaan met Van Thillo, nu de eigenaar van de Persgroep-kranten. Daar had ik meer vertrouwen in.

De overname door Mecom heeft u tientallen miljoenen gekost, zei u al eens, en het betekende het einde van de uitgever Houwert. Stemt dat bitter?

Ach, gedane zaken nemen geen keer. De aandelen werden minder waard, dat gebeurt. En de uitgeversfamilie was al niet houdbaar meer. Ik had zelf nog maar een klein deel van de aandelen, alles houdt een keer op. Tien jaar geleden is de dynastie definitief ten einde gekomen, eerder dan ik had gehoopt, maar dat was toch een keer gebeurd. Ik heb één zoon, die heeft nooit die kant op gewild. Hij woont al weer jaren op Curaçao. Als we het familiebedrijf overeind hadden willen houden, hadden we zelf ervoor moeten zorgen dat we een grotere familie waren geweest, met meer kinderen. Het is wel gek: ik was directeur van de Arnhemse Courant en door VNU over te nemen is die opgegaan in De Gelderlander. De komst van Mecom betekende het einde van ons bedrijf. Je kunt zeggen: de evolutie eet zijn eigen kinderen op.

U woont al 25 jaar in Arnhem. Voelt u zich verbonden met deze regio?

Nee, die band heb ik nooit zo gevoeld. Twente heeft voor mij nooit echt betekenis gehad, al heb ik ook tussen 87 en 92 nog in Enschede gewoond. Ik kom er nu alleen nog voor premières van de Reisopera. Ik heb nergens een grondgebondenheidsgevoel, ben in mijn leven te vaak verhuisd denk ik. De afstand met Twente wordt voor mij ook steeds groter, na het overlijden van mijn vader. Maar ook letterlijk, door de files.

Geen Tukker dus, maar heeft u wel iets met Tukkers?

Dat vind ik plezierige mensen over het algemeen. Je kunt er op bouwen. Ik heb me in Twente ook altijd thuis gevoeld. Ik herinner me nog het enthousiasme toen er plannen kwamen voor de bouw van het Muziektheater. Hoe iedereen de schouders er onder wilde zetten. Twente heeft een sterke eigen cultuur in tegenstelling tot bijvoorbeeld Gelderland. Dat waardeer ik. Kortom, ik hoop dat het jullie goed gaat.

Klik hier voor ons dossier met alle verhalen van dit weekend over 175 jaar Twentse krant

  1. Zo halen we de onderste steen boven in de kwestie ‘Verzakkingen langs kanaal’
    Over Ons

    Zo halen we de onderste steen boven in de kwestie ‘Verzakkin­gen langs kanaal’

    Verzakte gevels, scheuren in muur en vloer, schimmel in de kelder en een terras als een golfslagbad. Langs het kanaal Almelo - De Haandrik, vooral in Geerdijk en Vroomshoop, zijn 260 huizen fors beschadigd sinds het kanaal geschikt is gemaakt voor grotere schepen. Nachtmerrie langs het kanaal’ kopte Tubantia deze zomer. De krant wil dat in deze kwestie de onderste steen bovenkomt en heeft een wob-verzoek ingediend.
  2. ‘We kregen op de redactie veel mails van mensen die Frits Spits sterkte wensten’

    ‘We kregen op de redactie veel mails van mensen die Frits Spits sterkte wensten’

    Het interview met radiomaker Frits Spits (71) van vorige week zaterdag raakte ontzettend veel lezers. Spits – echte naam: Frits Ritmeester – vertelde daarin openhartig over het verdriet na de dood van zijn vrouw Greetje, zijn grote liefde met wie hij 45 jaar was getrouwd. Het interview, dat ook in De Gelderlander werd gepubliceerd, werd gemaakt door Anniek van den Brand (52), chef AD Magazine. Zij vertelt waarom ze de radiomaker juist nu wilde interviewen, hoe het contact met hem tot stand kwam en wat het gesprek met haar deed.