Volledig scherm
Door werkzaamheden aan het kanaal hebben huizen in Geerdijk en Vroomshoop schade. © Reinier van Willigen

Zo halen we de onderste steen boven in de kwestie ‘Verzakkingen langs kanaal’

Over OnsVerzakte gevels, scheuren in muur en vloer, schimmel in de kelder en een terras als een golfslagbad. Langs het kanaal Almelo - De Haandrik, vooral in Geerdijk en Vroomshoop, zijn 260 huizen fors beschadigd sinds het kanaal geschikt is gemaakt voor grotere schepen. Nachtmerrie langs het kanaal’ kopte Tubantia deze zomer. De krant wil dat in deze kwestie de onderste steen bovenkomt en heeft een wob-verzoek ingediend.

Volledig scherm
Kelly Lubbers © Carlo ter Ellen

De eerste schademelding van een verzakte woning langs het kanaal Almelo-De Haandrik kwam binnen in 2012. De schade aan een paar huizen in Geerdijk leek destijds een incident . Maar vlak voor de zomer van 2019 werd in een vergadering van de Provinciale Staten bekendgemaakt dat het aantal schademeldingen inmiddels opgelopen was tot liefst 170! Het journalistieke bloed van Tubantia-verslaggever Kelly Adams, die de vergadering in Zwolle volgde, ging stromen. Alle alarmbellen gingen af.  

Wat was je eerste reactie op die mededeling van de Provincie?
‘Ik schrok. Hoooo……., dacht ik, wat is dit nou?! Dit is een grote zaak! Dat wist ik meteen. Tubantia had al wel vaker geschreven over problemen in enkele huizen langs het kanaal Almelo - De Haandrik, na de werkzaamheden aan het kanaal in de periode 2011-2017. Maar omdat het om een enkele schademelding ging, leek het eerst een zaak van geringe omvang. De meeste artikelen die regioverslaggever Ferry de Goeijen maakte, verschenen bij Tubantia op de editiepagina’s van Twenterand.

Maar dat veranderde dus na deze zomer?

‘Ja. De Provincie meldde in die bewuste vergadering dat er een permanente inloopplek voor gedupeerden werd ingericht. Een bijzonder besluit, dat doe je niet zomaar. Ik heb meteen contact gezocht met de Chef In van Tubantia om te overleggen. We waren geschokt. ‘Wat is hier aan de hand? Hoe kan dit? Het lijkt Groningen wel!’, zeiden we op de redactie tegen elkaar. Al snel volgde overleg over hoe we dit nieuws gingen brengen. We maakten een nieuwsopening voor de krant van de volgende dag en dachten alvast na over een achtergrondverhaal. Ik besloot om een hele dag met een fotograaf in het dorp rond te lopen om informatie op te halen en reacties te verzamelen.’

En? Wilden mensen hun verhaal kwijt?

Volledig scherm
Adriaan en Berend Jan Drenthen hebben schade aan huis door werkzaamheden aan het kanaal © Reinier van Willigen

‘Heel moeizaam. De kwestie lag heel gevoelig. Ik ben huis aan huis gaan aanbellen, maar mensen waren bepaald niet happig om hun verhaal te vertellen. Men was bang om verkeerde dingen te zeggen, die slecht uit konden pakken voor hun zaak. Een slechte verhouding met de Provincie zou zomaar gevolgen kunnen hebben voor hun eventuele schadevergoeding. Ook de stichting die de belangen van de gedupeerden behartigt, wilde niet in gesprek.

Na een paar afwijzingen zag ik dat twee mannen foto’s maakten van de gevel van hun huis. De gevel stond helemaal los van hun woning en werd door planken bij elkaar gehouden. Hun kelder stond onder water. Vader en zoon Drenthen vertelden over de ellendige staat van hun huis. Vader Berend Jan was 26 jaar brugwachter en vertelde dat er eerst altijd schepen van maximaal 300 ton door het kanaal Almelo – De Haandrik voeren. Maar na werkzaamheden aan het kanaal, waarbij de bodem was uitgediept, kwamen er dagelijks gigantische schepen van 700 ton voorbij. Soms wel tien per dag.

We zijn nu een paar maand verder. Wat weten we nu over de oorzaak?

Baggerwerkzaamheden bij het uitdiepen van het kanaal en het intrillen van de damwanden is waarschijnlijk de oorzaak van de problemen. Maar dat moet eerst grondig onderzocht worden. De Provincie is vóór de zomer al begonnen met het onderzoek naar de toedracht. Dat onderzoek loopt nog. De uitkomsten worden rond de kerst of in januari verwacht. Er hangt heel wat vanaf. De Provincie heeft de gedupeerde bewoners langs het kanaal toegezegd alle schadekosten te vergoeden als blijkt dat het hun schuld is. Inmiddels is het aantal schademeldingen vanaf deze zomer toegenomen, van 170 naar 260.

En de krant ook?

Nee. De krant wil niet wachten. We blijven actief zoeken of we kunnen achterhalen wat er precies is gebeurd, of er fouten zijn gemaakt en wie er verantwoordelijk is. Er leven bij ons tal van vragen waar we een antwoord op willen hebben. Waardoor is de schade aan de 260 woningen ontstaan? Wat is er precies gebeurd? Zijn er fouten gemaakt? Wie heeft die fouten gemaakt en wie wordt daar verantwoordelijk voor gesteld? Welke afspraken zijn er vooraf gemaakt in het bestek en de aanbesteding? Is er door de aannemer die het werk uitvoerde vooraf gewezen op de risico’s? Heeft de provincie in het bestek al opgenomen wie er verantwoordelijk wordt gesteld bij eventuele schade? Hoe kan het dat de schade zich jaren na de werkzaamheden pas openbaarde? Is er in 2011 grondwater weggelekt? Hoe kan het dat alle huizen dezelfde soort schade hebben?

Er leven zoveel vragen waar antwoorden op moeten komen. De krant wil de regie houden en zoekt actief naar antwoorden. Op 23 september hebben we een wob-verzoek ingediend bij de Provincie.

Wat is dat precies, een wob-verzoek?

Wob staat voor Wet Openbaarheid Bestuur. Elke instantie, maar ook iedere individuele burger kan daar een beroep op doen. De krant doet regelmatig een wob-verzoek. Recent nog als het gaat om het afvaldossier Enschede en de affaire rond Lithium Werks.

Uitpluizen zodat we lezers goed kunnen informeren

De krant heeft bij de Provincie alle documenten rond de werkzaamheden aan het kanaal Almelo – De Haandrik en de schademeldingen daarna opgevraagd. Het gaat om: aanbestedingen, tussentijdse rapportages, rapporten van externen, alle correspondentie die er in de loop der jaren over de kwestie is geweest. Voorafgaand aan het wob-verzoek heb ik als verslaggever twee uur lang met de projectleider gepraat. Hij heeft vragen van de krant beantwoord, duiding en openheid gegeven.

Recent heb ik een usb-stick gekregen waarop heel veel achtergrondinformatie op over de kwestie staat. Dat wordt nu allemaal uitgeplozen. Heel veel werk. Maar voor de krant is dat geen reden om dit uitpluiswerk niét te doen. We moeten deze informatie achterhalen om onze lezers goed te kunnen informeren. En journalist wil de juiste feiten boven tafel tillen. Dat is de taak van de journalistiek. We doen dat voor de bewoners in Geerdijk en Vroomshoop, die elke dag met de gevolgen van deze kwestie opgescheept zitten. Zij leven met een onveilig gevoel in hun eigen huis en wachten met smart op antwoorden.

  1. ‘We kregen op de redactie veel mails van mensen die Frits Spits sterkte wensten’

    ‘We kregen op de redactie veel mails van mensen die Frits Spits sterkte wensten’

    Het interview met radiomaker Frits Spits (71) van vorige week zaterdag raakte ontzettend veel lezers. Spits – echte naam: Frits Ritmeester – vertelde daarin openhartig over het verdriet na de dood van zijn vrouw Greetje, zijn grote liefde met wie hij 45 jaar was getrouwd. Het interview, dat ook in De Gelderlander werd gepubliceerd, werd gemaakt door Anniek van den Brand (52), chef AD Magazine. Zij vertelt waarom ze de radiomaker juist nu wilde interviewen, hoe het contact met hem tot stand kwam en wat het gesprek met haar deed.