Volledig scherm
© ThinkStock

Met helikopter over Twents textielverleden

ENSCHEDE - Altijd de Twentse textielvilla’s al eens vanuit de lucht willen aanschouwen? Vandaag en morgen kan dat. Opmerkelijk onderdeel van het programma van de Open Monumentendag Special ‘Textiel in Twente’ is mogelijkheid om een helikoptervlucht over Twente te maken.

Beroepspiloot Jeroen Peddemors uit Tubbergen, in het dagelijks leven werkzaam bij Helicenter Lelystad, noemt het een buitenkans. Normaliter houdt hij zich in de winter vooral bezig met piloten opleiden of dijken en rivieren inspecteren. Vandaag en morgen laat hij passagiers zijn eigen Twente zien. Bij voldoende belangstelling stijgen Peddemors en een collega vanaf tien uur elke zes minuten op voor een nieuwe vlucht vanaf parkeerplaats 3 van Het Rutbeek.

Niet telkens zelfde rondjes
"We bereizen een straal van vijftien kilometer. Afhankelijk van wind en weer zullen dat niet telkens dezelfde rondjes zijn. We laten interessante landhuizen en gebouwen zien, met uiteraard wortels in de textielhistorie. Het leukste eraan? Het is bekend terrein en ik kan gewoon Twents praten", lacht de piloot en mede-eigenaar van het Helicenter.

De helikoptervlucht (à 45 euro per persoon) is een opmerkelijk programmaonderdeel van de derde ‘special’ van de landelijke organisatie Open Monumentendag met de titel Textiel in Twente. Twee keer eerder waren er specials, in Utrecht en Drenthe. Twente is dus de derde en tegelijkertijd ook de special met het meest uitgebreide programma.

25 monumenten
Zo’n 25 monumenten, musea en andere bezienswaardigheden zijn open. Enkele zijn Rijksmuseum Twenthe, Textielschool De Maere, Villa Van Heek, Palthemuseum in Oldenzaal en de oude stoomweverijen van de Smidse in Nijverdal. Behalve dat locaties de deuren wijd open zetten, zijn er allerlei activiteiten. In de Yunus Emre-moskee in Almelo vertelt een gids over Turkse arbeiders die in de Almelose textiel gingen werken. Werkgever Ten Cate betaalde mee aan de bouw van de moskee.

Pathmos
In de Enschedese volkswijk Pathmos zijn rondleidingen met Peter Reinders. De vrijwillige gids vertelt dat de wijk is ontstaan vanuit de textiel. "Van Heek was naamgever. Pathmos is een afgeleide van zijn favoriete vakantie-eiland Patmos. Hij frommelde de letter h ertussen, vanwege de verwijzing naar zijn achternaam.’’ Speciaal voor deze winterse editie van monumentendag bezichtigt het gezelschap het oudste huisje in de wijk. "Mensen kunnen zien hoe textielarbeiders woonden. De woning uit 1923 is nooit gerenoveerd. Elektrische bedrading is van ijzer. Er wordt gestookt op gas", vertelt Reinders.

Zonnebeek
In villa Zonnebeek in Enschede verzorgt uitgever Paul Abels vanmorgen een lezing over textielhistorische monumenten op basis van Jaap Scholtens boek Horizon City. De landelijke stichting Mobiele Collectie Nederland verleent medewerking met historische voertuigen. Bussen van de Twentsche Autobusdienst TAD worden ingezet voor excursies vanuit onder meer Enschede en Goor.

Het programma is hier te downloaden.