Verkiezingskoorts gemeenten: blaas niet te hoog van de toren

De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan. Voor bestuurders van gemeenten een reden temeer om de burgers heel serieus te nemen.


Gemeenten maken zich op voor gemeenteraadsverkiezingen. Dat is te merken in de lokale politiek. Ook in de Twentse steden zien we veel initiatieven om de band met de burger te versterken. Zo gaat Almelo miljoenen investeren in een meer op de burger gerichte houding van de ambtenaren. Dat mag ook wel. Wie op de website waarstaatjegemeente.nl kijkt onder het kopje 'burgerpeiling', ziet dat de inwoners Almelo op het onderdeel 'samenwerking met burgers' slechts een magere 5,5 als rapportcijfer geven. Het gemiddelde in Nederland houdt met een 6,0 ook niet over, maar toch reden genoeg om er serieus werk van te maken. 

Dure consultants

 Wellicht is het een goede tip om de gewenste cultuurverandering niet te realiseren door het inhuren van dure consultants en trainers, maar door de ambtenaren gewoon in de avonduren de wijken in te sturen. En dan niet de wijken waar ze zelf wonen, maar de wijken waar ze gewoonlijk met een boog omheen lopen. Misschien kunnen ze dan samen met de raadsleden op pad gaan. Die besteden volgens onderzoek namelijk meer werktijd in het gemeentehuis dan aan gesprekken met hun medeburgers. Sinds de invoering van dualisme in het gemeentebestuur worden raadsleden geacht richting te geven aan het bestuur van de stad en er vervolgens op toe te zien dat het college binnen die kaders zijn werk goed doet. Dat vergt keuzes op hoofdlijnen en terughoudendheid op details, want dan blijft er tijd over om met de burgers in gesprek te gaan. 

Onderlinge verhoudingen

Had het Almelose college dan een punt toen de raadsleden hier met een brief op werd gewezen? Inhoudelijk wel, dat moesten zelfs veel raadsleden toegeven, maar in de onderlinge verhoudingen is het college wel het laatste orgaan dat de raad hierop kan aanspreken. De raad moet het college controleren en niet andersom.
Ondertussen hebben ze in Hengelo hele andere zorgen. Is het contact met de burger hier dan veel beter? Nee, de gemeente krijgt van de burger eveneens een 5,5, maar kennelijk leidt dat niet tot drastische maatregelen. In Hengelo wordt veel energie gestoken in het behoud van publieke voorzieningen zoals bijvoorbeeld een volwaardig ziekenhuis. Niemand zal betwisten dat een goede gezondheidszorg tot de kernvoorzieningen van een stad behoren. Vanuit dat perspectief is het begrijpelijk dat bestuurders voor hun eigen inwoners opkomen. 

Keuzes

De vraag is alleen op welk niveau er keuzes worden gemaakt over de spreiding van voorzieningen die voor iedere burger van belang zijn. En dan gaat het niet alleen om de inwoners van Hengelo, maar om de inwoners van heel Twente. Ooit is besloten dat gemeenten geen beslissingen nemen over waar welke gezondheidszorg wordt aangeboden. Daar kun je het mee oneens zijn, maar er is wel wat voor te zeggen, juist omdat ziekenhuizen een regionale functie vervullen. Zolang er aan inhoudelijke eisen ten aanzien van bereikbaarheid van de zorg wordt voldaan is er weinig reden de belangen van de Hengelose burger zwaarder te laten wegen dan die van Losser of Dinkelland. Uiteraard mag men in Hengelo opkomen voor de eigen bevolking, zelfs op onderwerpen waarover men geen beslissingen kan nemen, maar communiceren met burgers vergt ook dat er geen verwachtingen worden gewekt die men niet kan waarmaken. Te hoog van de toren blazen in de richting van partners waarvan men sterk afhankelijk is geeft dan geen pas.

Volledig scherm
© Annina Romita