Volledig scherm
Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken zat tijdens de troonrede in gesprek met Eurocommissaris Frans Timmermans © Ministerie van Buitenlandse Zaken

De designated survivor heeft Prinsjesdag overleefd: ‘Nederland is verrijkt met een permanent geheim’

Minister Stef Blok zat dit jaar op Prinsjesdag niet in de Ridderzaal. Hij was de designated survivor. Al wil hij dat zelf nog steeds niet bevestigen. ,,Ik vind het een eer dat u daarnaar vraagt.”

Terwijl zijn collega’s plichtsgetrouw luisterden naar koning Willem-Alexander, zat minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken in het buitenland. Hij had de hele dag afspraken in het Europees Parlement in Straatsburg en was daarom de aangewezen minister om het landsbestuur over te nemen in het geval van een ramp of aanslag. Deze site belde met de designated survivor.

Heeft u het overleefd?
,,Ik heb het allemaal overleefd. Ik bevind mij in het Europees Parlement en zit middenin een serie gesprekken.”

Met wie sprak u toen de troonrede werd uitgesproken?
,,Dat was voor een deel met Eurocommissaris Frans Timmermans en voor een deel met David Sassoli, de voorzitter van het Europees Parlement.”

Dus u heeft niks meegekregen van de troonrede?
,,Ik kan u verklappen dat een minister van tevoren weet wat er in de troonrede staat. Ik moet het vanavond op de terugweg nog even terugkijken, maar ik weet dat er een uitgebreide passage in stond over onze plek in de wereld en over het belang van Europese samenwerking en dat is precies waar ik hier vandaag mee bezig ben.”

Nu wordt er al tijden gespeculeerd over de designated survivor die de Tweede Kamer graag wilde hebben. Is het zo dat u tegen premier Rutte zei: ‘ik zit toch al in Straatsburg’ of is er een beroep op u gedaan om juist vandaag een buitenlandse reis te plannen?
,,Nee, de afspraak in Straatsburg was sowieso al gemaakt. Het is zo van belang dat ik de contacten hier onderhoud en het belang van Nederland onder de aandacht breng. Het is ook bepaald niet voor het eerst dat de minister van Buitenlandse Zaken ontbreekt op Prinsjesdag.”

Volledig scherm
Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken ontmoet David Sassoli, de voorzitter van het Europees Parlement. © Ministerie van Buitenlandse Zaken

Maar als u Prinsjesdag graag mee had willen maken, had u daar vast omheen kunnen plannen.
,,Dat had wel consequenties gehad. De agenda’s zijn ingewikkeld, ook voor de mensen hier. Ik word morgen en donderdag weer in Nederland verwacht voor de Algemene Politieke Beschouwingen en er staan nog meer reizen op mijn schema. Dit was de enige mogelijkheid waarbij we geen ingewikkelde kunstgrepen hoefden toe te passen.”

Zegt Rutte dan: ‘Nou Stef, fijn dat jij in het buitenland bent, dan hoef ik niemand anders aan te wijzen’?
,,Ik begrijp de spanning die bij u en anderen leeft over ‘is die Blok nu wel of niet de designated survivor?’, maar ik ga het antwoord niet geven.”

Volgens mij was u de enige minister die vandaag ontbrak. Dat maakt u de facto de designated survivor.
,,Dat kunt u gewoon zien. Het was een serieus en terecht punt dat door de Tweede Kamer werd opgebracht, om te zorgen dat er mensen beschikbaar zijn als er iets verschrikkelijk misgaat. Maar veiligheidsvraagstukken brengen ook met zich mee dat je niet open bent over hoe dat dan in de praktijk wordt uitgewerkt. Het leuke voor mij is dat ik u in spanning houdt.”

Quote

Nederland is nu verrijkt met een permanent geheim: wie is de designated survivor?

Stef Blok

Bij een designated survivor denken we aan iemand die in een zwaarbeveiligde bunker zit.
,,Nou, dat deel kan ik bevestigen. Het Europees Parlement is een van de best beveiligde plekken in Europa. Je moet hier voortdurend alert zijn op dreigingen, dus het veiligheidsdeel was hier in goede handen.”

Ik begrijp dat het kabinet vóór de troonrede niets wilde zeggen over de identiteit van de designated survivor. Maar waarom moet het nu nog steeds geheim blijven? U kunt toch gewoon zeggen: ik ben Stef Blok en ik was de designated survivor dit jaar?
,,Dat doen we toch niet. Als het gaat om veiligheid, is het onvermijdelijk dat je nooit kunt zeggen hoe procedures gaan. Ik heb op zich wel genoten van de discussie. Ik vind het een eer dat u daarnaar vraagt. Maar Nederland is nu verrijkt met een permanent geheim: wie is de designated survivor?”

Wilt u het nog een keer doen?
,,Ik ga er vanuit dat het kabinet nog wel een tijdje zit, dus als u bedoelt: wilt u nog een keer naar Straatsburg? Dat ga ik zeker doen.”

Uw partij, de VVD, maakte een filmpje waarin zij u trots – op z’n James Bonds – introduceren als designated survivor.
,,Ik heb het gezien. En de VVD heeft nog wel een reputatie als het gaat om prikkelende filmpjes, dus ik heb ervan genoten.”

Gaat u nu meteen weer terug naar Nederland?
,,Ik heb zo nog een afspraak met de begrotingscommissie van het Europees Parlement en daarna ga ik nog een glas drinken met Nederlandse Europarlementariërs.”

Een borrel?
,,Noem het maar gewoon een borrel. Daar kunnen we wel open over zijn.”