Volledig scherm
Ferdinand Grapperhaus, minister van Justitie en Veiligheid. © ANP

Weg naar Nederland open voor jihadvrouwen uit Syrië

Irak gaat niet over tot arrestatie en vervolging van tien Nederlandse vrouwen, als zij door dat land heen reizen naar het Nederlandse consulaat. Dat zegt minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid in een brief aan de Tweede Kamer.

Onderhandelingen tussen Nederland en Irak over het onderwerp zijn afgesloten. Afgelopen weekend ontstond nog grote commotie, toen deze site onthulde dat de gesprekken in een eindstadium zijn. Zo lieten de regeringspartijen VVD en CDA duidelijk merken tegen het terughalen van IS-vrouwen te zijn. 

Nu blijken de gesprekken te zijn afgerond, waardoor de weg naar Nederland - of tenminste een Nederlands consulaat - voor tien vrouwen en hun kinderen vrij komt te liggen. Op dit moment verblijven zij in een detentiekamp in Noord-Syrië. In Nederland wacht hen vervolging. De rechter heeft een bevel tot gevangenneming uitgevaardigd en er is aan minister Grapperhaus gevraagd daar gevolg aan te geven. Om te voorkomen dat de vrouwen tijdens hun gang naar Nederland door Irak worden gearresteerd en de doodstraf krijgen, zijn de onderhandelingen gevoerd.

Niet terughalen

Grapperhaus benadrukt dat het afronden van de onderhandelingen niet betekent dat er een besluit is genomen om de vrouwen terug te halen naar Nederland. Het verandert dus ook niets aan het eerdere standpunt van het kabinet, dat zegt dat uitreizigers naar het kalifaat van IS zelf een consulaat moeten zien te bereiken, om van daaruit naar Nederland te kunnen. 

Toch is het afronden van de onderhandelingen wel een belangrijke stap in terugkeer. De Koerden in Syrië, die de baas zijn in de detentiekampen, gaven eerder al aan dat ze graag van de vrouwen en kinderen af willen; ook zij zijn niet van plan ze zelf te berechten. In de kampen zitten zo’n 35 Nederlandse vrouwen met hun kinderen.

Als de vrouwen in Nederland komen, worden zij vastgezet en worden hun kinderen ondergebracht bij bijvoorbeeld familie. Daarvoor zijn al voorbereidingen getroffen. De families zien de onderhandelingen als hoopgevend. Advocaat Seebregts benadrukt dat vooral de situatie voor de jonge kinderen in de kampen nijpend is. “De hygiëne laat te wensen over. Veel vrouwen en kinderen zijn daardoor ziek. Er zijn echter geen medicijnen of adequate medische voorzieningen.”

Inmiddels staat een Belgisch team van vrijwilligers wel klaar om af te reizen, om de vrouwen en kinderen te helpen. Zij zullen aan zowel hun eigen landgenoten als aan Nederlandse kinderen hulp verlenen, met kinderartsen, psychologen en een chirurg, die kleine ingrepen uit kan voeren. Zodra het veilig genoeg is, zal het team vertrekken. Dat is vermoedelijk begin juni.