Volledig scherm
Zoutproducent Nouryon in Hengelo, voorheen AkzoNobel © Annina Romita DTCT

Milieutoets steeds vaker omzeild in Overijssel

De milieueffectrapportage is uit de gratie. De toets die het milieu moet beschermen tegen effecten van grootschalige (bouw)projecten werd vorig jaar in Overijssel maar zeven keer uitgevoerd. Gebrek aan tijd en kennis bij de overheid lijkt de oorzaak. Maar ook: „Ze willen het gedoe niet.” 

De zeven milieurapportages die vorig jaar in Overijssel werden opgesteld betroffen wettelijk verplichte studies. In 46 andere gevallen mocht de provincie zelf beoordelen of er zo’n milieutoets moest volgen. In alle gevallen kwam die er niet. Hetzelfde gebeurde in de vier jaar ervoor, terwijl er toch omvangrijke projecten langskwamen zoals de uitbreiding van staalbedrijf Van Merksteijn in Almelo en de verbouwing van de rioolwaterzuivering in Hengelo tot ‘energiefabriek’.   

Het Overijsselse beeld  sluit naadloos aan op het landelijke. Het aantal milieueffectrapportages  is in tien jaar tijd meer dan gehalveerd.  Investico, platform voor onderzoeksjournalistiek, dook in samenwerking met De Groene Amsterdammer en De Twentsche Courant Tubantia in de wereld van de milieuvergunningen en ontdekte dat de overheid het milieu en de gezondheid veel minder goed beschermt dan vroeger. Terwijl milieuproblemen als klimaatverandering en luchtvervuiling alleen maar hoger op de agenda komen te staan, zijn landelijke milieunormen afgezwakt en worden verantwoordelijkheden afgeschoven op lokale overheden. Maar die lijken graag voor de makkelijke weg te kiezen. „Ze willen het gedoe niet”, zegt de Almelose milieuadviseur Marcel Middelkamp in dit verband.   

Handig gebruik

Intussen maken ondernemingen handig gebruik van de gewijzigde wetgeving. Volgens Middelkamp weten zij met succes het opstellen van MER te voorkomen door vergunningen aan te vragen die net onder de norm vallen of door bedrijven op papier op te knippen. Hij geeft een voorbeeld. „Stel dat de grens voor een verplichte milieutoets bij 40.000 kippen ligt, dan vraag je als pluimveehouder toch een vergunning aan voor 39.999 kippen.”

Opvallend is hoe zoutproducent Nouryon in Hengelo, voorheen AkzoNobel, in Hengelo met een MER-procedure omging. Het bedrijf was in 2010 omwille van de transparante besluitvorming nog van plan vrijwillig een milieueffectrapportage op laten stellen voor de zoutwinning bij Haaksbergen. Daar werd een paar jaar later weer van afgezien, omdat de wettelijke verplichting ontbrak. Verbazingwekkend vindt ook Willemijn Smal van de MER-commissie, die destijds betrokken was bij het opstellen van de richtlijnen. „Dat je zo’n procedure opstart en je de keutel  vervolgens weer intrekt...” 

Volledig scherm
© Gezienus Bruining