Een hip meisje dat de schaatswereld afstoft: ‘Kleine meisjes willen gaan schaatsen door Jutta.’

Nu Jutta Leerdam uit 's-Gravenzande doorbreekt naar de wereldtop kunnen haar ouders en zussen niet meer over straat zonder aangesproken te worden over de prestaties van de schaatsster. ,,Wij hebben altijd al geweten dat dit erin zat.''

'Een interview met ons als gezin? Ja, dat kan ik wel toezeggen zonder toestemming te vragen'', antwoordt Ruud Leerdam telefonisch. Als vader van een van de populairste én mediagenieke vrouwelijke sporters van Nederland weet hij inmiddels hoe het wereldje werkt. 

Zijn dochter Jutta Leerdam is deze maandagmiddag nog in Heerenveen, waar ze samenwoont met haar vriend, topschaatser Koen Verweij.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Volledig scherm
Jutta Leerdam © BSR Agency

Afgelopen weekend heeft ze meegedaan aan het EK afstanden. Ondanks een liesblessure kwam ze toch uit op de 1000 meter en zette daar een verpletterende tijd neer. Een tijd waarmee ze zo kan aansluiten bij de wereldtop. Ze wist zelf dat ze in vorm was. Dat ze eerder dat weekend met tegenzin de 500 meter en de teamsprint moest laten lopen, was ook voor de rest van het gezin Leerdam een klap.

Quote

Of we zenuwach­tig zijn? Ja, misselijk gewoon

Monique

,,Ja, dat was echt niet leuk. Tot zondagochtend was het echt moeilijk'', zegt Monique Leerdam. ,,Als Jutta schaatst zijn we er het liefst met het hele gezin bij. Of we zenuwachtig zijn? Ja, misselijk gewoon. Alsof je doodziek bent."

Artikel gaat verder onder foto.

Volledig scherm
Het gezin Leerdam is apetrots op hun dochter en zus Jutta. V.l.n.r. jongste zus Beaudine, vader Ruud, moeder Monique en oudere zus Merel. Haar broer woont in Italië. © Thierry Schut

Jutta Leerdam (21) begon op haar elfde met schaatsen, aangemoedigd door haar vader. Leerdam, die een tomatenkwekerij en een veredelingsbedrijf van tomatenzaden heeft, stond graag zelf op de schaats. Hij wilde het gevoel meegeven van toen hij vroeger, toen er in de winter nog natuurijs lag, als tuinder tochten maakte met andere kwekers die 'het in de winter rustig hadden.'

Zijn vier kinderen gingen op schaatsen. Zus Merel (22) bleek meer een teamsporter en koos uiteindelijk voor hockey, de sport waar Jutta ook al in uitblonk. Maar de jongere Jutta bleek ook een 'bommetje' te zijn op het ijs. Haar krachtige lijf leverde haar die bijnaam op en ze kon gaan schaatsen bij het gewest Zuid-Holland.

Quote

Het was hockey of schaatsen

Ruud

,,Een jaar lang hebben we hockey en schaatsen gecombineerd'', zegt Ruud Leerdam. ,,Het is regelmatig voorgekomen dat ik Jutta ophaalde van de ijsbaan, ze zich moest verkleden in de auto, onderweg naar hockeytraining. Maar toen werd ze voor de keuze gesteld door het gewest. Het was hockey of schaatsen."

Laatstgenoemde won en zo kwam het gezin terecht in de schaatsbubbel. Een wereld waar zij ook niets van wisten. De vader van Monique was een goede schaatser, maar dit was andere koek. Wekelijks werd er van Jutta verwacht dat ze naar skeelertrainingen ging, wielertochten maakte en core-stability training deed. ,,Dingen waar we nog nooit van hadden gehoord'', zegt Ruud.

Meer ervaring

Omdat Jutta verhoudingsgewijs 'laat' was begonnen met schaatsen, moest ze het opnemen tegen jongens en meisjes die al veel meer ervaring hadden. Maar met haar atletische lijf begon ze al snel prijzen te pakken. Ondertussen werkte ze aan haar techniek. Monique: ,,Jutta kon al haar energie in de sport kwijt. Als klein meisje was ze al zo. 'Wat gaan we doen en wat gaan we eten?' Dat waren de eerste vragen zodra ze uit bed kwam."

Ruud: ,,Wij hebben altijd het gevoel gehad dat we haar talent echt moesten stimuleren. Alleen als we er zoveel tijd en geld in zouden steken, kon het groeien. Dat het erin zat, dat wisten we allemaal zeker. Geen twijfel over mogelijk. We hebben altijd in haar geloofd."

Artikel gaat verder onder foto. 

Volledig scherm
Jutta Leerdam, Sanneke de Neeling en Patrick Roest als junioren. © Familie Leerdam

Monique: ,,Je wist dat ze iets bijzonders had. Maar dat ze zo snel de aansluiting zou vinden bij de senioren? Dat hadden wij niet verwacht."

Ruud: ,,Uiteraard heeft haar coach Gerard van Velde van de Reggeborgh-ploeg daar een groot aandeel in, maar ik denk dat haar relatie met Koen daarin ook helpt. Ze leert zoveel van hem. Op het gebied van schaatstechniek, maar ook over hoe je omgaat met die druk en de verwachtingen."

Hoge ogen

Leerdam kan in februari weer hoge ogen gooien op het WK afstanden in Salt Lake City. Een hooglandbaan waar - naar verwachting - veel wereldrecords verbroken kunnen gaan worden. De data van de volgende Olympische Winterspelen in 2022 staan ook al lange tijd genoteerd in haar agenda, zo ook bij vader Ruud.

Quote

Geen arrogantie, maar wel ambitieus

Ruud

,,Jutta heeft nooit om haar doelen heen gedraaid. Toen ze als tiener haar doelen moest opschrijven in haar schaatsteam, schreven andere meisjes op: 'Ik wil onder de 40 seconden rijden.' Jutta niet. Die schreef gewoon op dat ze olympisch kampioen wilde worden. Dat scheen niet de bedoeling te zijn van de opdracht, zeiden de coaches. Maar ze heeft het nooit aangepast, dit is wie ze is. Geen arrogantie, maar wel ambitieus. En dat helpt haar, die doelen geven haar de trigger om zo goed te presteren."

Artikel gaat verder onder foto.

Volledig scherm
Jutta (in het midden) in training. © Familie Leerdam

Los van haar prestaties is Leerdam een opvallende verschijning. Haar lange blonde haren en atletische lichaam vallen op. Haar Instagramaccount staat op 216.000 volgers. Met zulke aantallen zou je veel geld kunnen verdienen, weet ook haar zus Merel, die net als Jutta een communicatieopleiding doet. ,,Daar hebben we het zeker wel eens over en dan vraagt ze mijn advies. Als ze nog meer samenwerkingen aangaat kan ze veel geld verdienen. Maar dat wil ze niet. 'Eerst moeten mensen me kennen van mijn sportprestaties. Daarna zien we wel weer verder'." 

Mediaoptredens

Dat weerhoudt haar er trouwens niet van om goed na te denken over haar 'commerciële' waarde. Elke Instagrampost wordt zorgvuldig afgewogen en uitgekozen. Op aanraden van vader Ruud is Jutta al jong begonnen met nadenken over het merk 'Jutta Leerdam'. Met manager en ex-tennisser John van Lottum, vriend Koen Verweij en Jutta zelf is er een Whatsappgroep, waarin ze bijvoorbeeld met elkaar bespreken welke mediaoptredens ze wel en niet doen.

Quote

Dat schaatsen is leuk, maar het moet ook wat opleveren

Ruud

,,Ik vond dat ze zichzelf moest gaan verkopen. Het merk Jutta Leerdam opzetten om zo sponsordeals binnen te slepen. Dat schaatsen is leuk, maar het moet ook wat opleveren. Ze hoeft van mij niet voor een uitkering te rijden, dan kan ik via mijn netwerk veel beter betaalde banen regelen. Natuurlijk, niet alles draait om geld. De sport, de eer, wat ze heeft meegemaakt in Thialf afgelopen weekend, dat kan je niet uitdrukken in geld. Maar het kan geen kwaad om je zakelijk op te stellen."

Artikel gaat verder onder foto.

Volledig scherm
Diep zitten! Een trainer helpt de jonge Jutta met haar schaatshouding. © Familie Leerdam

Leerdam geniet ook van de aandacht, zegt haar moeder. Ze wilde graag bekend worden en kan goed omgaan met de druk en de verwachtingen die 'de roem' met zich meebrengt. Daarnaast zien de ouders het als een winst voor het schaatsen. ,,Jutta is een meisje uit het westen dat die hele schaatswereld een beetje afstoft. Ze wordt gesponsord door Nikkie Plessen (kledingontwerpster, red.) en door haar contacten in die wereld komen er ook opeens deejays naar het schaatsen kijken. Een paar jaar geleden was het publiek in Thialf nog vooral grijs. Dat is echt al aan het veranderen. Jutta spreekt een andere doelgroep aan. Kleine meisjes willen gaan schaatsen door Jutta. Dat is gaaf'', zegt Monique.

Jutta heeft ook nog een oudere broer, die bij zijn vriendin in Italië woont. Zo is het ouderlijk huis al flink uitgedund. Als ze toch bij elkaar zijn, genieten ze graag van een gezellige shopmiddag, met elkaar barbecueën of een dagje op het strand. Ze wonen immers vlakbij opgang Vlugtenburg in 's-Gravenzande. Af en toe vliegen ze met zijn allen naar schaatstoernooien, het liefst naar bestemmingen waar meer te doen is dan alleen de wedstrijd kijken.

Artikel gaat verder onder foto.

Volledig scherm
Jutta Leerdam zat op hockey tot haar elfde en ging daarna op schaatsen. © Familie Leerdam

Haar jongere zusje Beaudine (13) kan op deze maandag na het EK afstanden, niet meer anoniem door de gangen van haar school ISW Gasthuislaan lopen. Ook Jutta heeft daarop gezeten. ,,Alle leraren feliciteren me dan en vragen hoe het was. Ja, dat vind ik heel erg leuk." Ook zus Merel kan op feestjes niet om de gesprekken over haar schaatsende zus heen. ,,Vervelend? Nee, ik ben alleen maar supertrots op haar. Het is ook heel leuk om mee te maken.”

Volledig scherm
© Thierry Schut