Volledig scherm
© Carlo ter Ellen

Blog | Mythe van de Elfstedentocht zal altijd blijven

Ik heb de stempelkaart nog maar eens opgezocht. Vertrek uit Leeuwarden: 07.30 uur. Aankomst in Leeuwarden: 23.33 uur.

Zestien uur schaatsen over 200 kilometer. Dat is wel heel erg lang, als je bedenkt dat Henk Angenent na zes uur en 49 minuten als eerste over de streep kwam op de Bonkevaart. Het verschil tussen de beste marathonschaatser van Nederland en een eenvoudige recreant die toen nog niet zo goed kon schaatsen maar slechts een ding voor ogen had: op tijd finishen en het zo felbegeerde elftstedenkruisje veilig stellen.

Weemoed
Het is vandaag 20 jaar geleden dat de vijftiende en laatste Elfstedentocht werd gehouden. En dus staat het beeld op nos.nl waar de 19 uur durende uitzending volledig wordt herhaald. Kriebelend bloed, kippenvel, weemoed, nostalgie, sentimentele trots maar ook de vrees dat de Elfstedentocht definitief wordt verpakt tot cultureel erfgoed uit vervlogen tijden. Komt het er ooit nog van? Is Koning Winter voorgoed ingeslapen? Of komt er nog een keer de kans om die barre eindtijd van 16 uur en drie minuten te verbeteren?

Schuurpapier
Wat herinner ik me van die 4e januari 1997. Een straffe tegenwind van Sloten tot Dokkum. Dat is ongeveer 140 kilometer. Onbegaanbaar ijs in de hel van het noorden tussen Franeker en Barthlehiem, waar de duisternis al meedogenloos was ingevallen. Schaatsen op de tast over gescheurd schuurpapier. Ongeveer twintig keer onderuit gegaan. En het ultieme geluk op de laatste kilometers als in de verte de schijnwerpers van de finish op de Bonkevaart opdoemen en de klok nog net voldoende ruimte biedt om voor 24.00 uur binnen te komen. Een half uur langer ploeteren en de ellende was niet te overzien geweest.

Virtueel evenement
Voor de identiteit van ons land zou het goed zijn als de 16e Elfstedentocht niet te lang meer op zich laat wachten. De jongere generaties zien het bizarre fenomeen in Friesland als een virtueel evenement en begrijpen weinig van de aandacht die wordt besteed aan de 20e verjaardag van de 15e Elfstedentocht. Vorig jaar waren we heel druk met de 30e verjaardag van de 14e Elfstedentocht, die op 26 februari 1986 werd verreden. En jawel, twee jaar geleden, pakten de media uit met de 30 verjaardag van de 13e Elfstedentocht van 21 januari 1985.

Historische impact
Hoe lang moeten we deze Hollandse schaatshistorie levend houden door de jubilea van de tochten uit het verleden uitbundig te herbeleven? Er is nog hoop: tussen de 12e Elfstedentocht (18 januari 1963) en de 13e editie zat 22 jaar. Het grootste gat ooit heeft de historische impact van de tocht der tochten alleen maar verstevigd, zo heeft de tijd ons geleerd. Over twee jaar wordt dat tijdsrecord verbroken. Maar ook al duurt het nog honderd jaar, de mythe van de Elfstedentocht blijft altijd bestaan.

Henk van Schuppen

  1. Hoe profclubs jacht maken op talentjes van 10 jaar en jonger
    PREMIUM
    De Bankzitter

    Hoe profclubs jacht maken op talentjes van 10 jaar en jonger

    Toen ik me vorige week zaterdag in alle vroegte langs de lijn meldde - de aftrap van de topper was om 08.30 uur - zag ik de scout van FC Twente al met met pen en papier rondlopen. Iets verderop stond zijn collega van De Graafschap. Voor de goede orde: ik was bij een wedstrijd van voetballertjes onder 10 jaar in het grensgebied van Tukkers en Superboeren. De scout van FC Twente vroeg netjes naar de naam van een spelertje, nadat er een bal in de kruising was geschoten.