Volledig scherm
Jonge vrouwen worden in hun salarisontwikkeling het hardst getroffen na een kankerdiagnose. Ook kankerpatiënte Kathi Künnen (29) worstelde om aan het werk te blijven. © privéarchief

Na kankerdiagnose verliezen jonge vrouwen 1900 euro aan loon

Na een kankerdiagnose blijven jonge vrouwen achter in hun salarisontwikkeling, zo blijkt uit onderzoek van Deloitte en het Amsterdam UMC. Vergeleken met andere patiëntengroepen verliezen zij bijna het dubbele aan jaarloon. Ze lopen zo een achterstand op die moeilijk is te overbruggen.

Voor het onderzoek is gekeken naar de inkomensgegevens van alle Nederlanders die in 2013 een eerste ziekenhuisbehandeling ondergingen na een kankerdiagnose, bijna 65.000 mensen. Onderzoeksleider Martijn Ludwig: ,,Het is voor het eerst dat er in Nederland op zo’n grote schaal onderzoek is gedaan naar dit onderwerp. Ook hebben we voor het eerst naar de uitkomst van alle soorten kanker gekeken.’’

Wat blijkt? Gemiddeld gaat een patiënt na een kankerdiagnose er niet heel veel op achteruit in de loonontwikkeling. In vijf jaar leveren Nederlanders na een kankerdiagnose gemiddeld 1.002 aan jaarloon ten opzichte van een controlegroep gezonde Nederlanders. Het gemiddeld jaarlijks bruto inkomen van de patiëntengroep groeit maar 225 euro minder dan dat van de controlegroep over een periode van 4 jaar. Ludwig: ,,We hadden verwacht dat het verschil groter zou zijn. Dat laat wel zien dat het Nederlandse sociale vangnet gemiddeld gezien goed werkt.’’

Maar dat gaat helaas niet altijd op. Vooral jonge vrouwen tussen de 18 en 35 jaar gaan er in inkomen veel meer op achteruit dan gemiddeld: in vijf jaar leveren ze gemiddeld 1905 euro aan jaarloon in. Ludwig: ,,Dat is verrassend. Ook bij jongere mannen zie je een groter verschil dan gemiddeld, maar lang niet zo groot als bij de vrouwen in deze leeftijdsgroep.’'

Kankerpatiënte Kathi Künnen (29) kan erover meepraten. ,,Als ik mijn partner niet had zou ik het niet redden. Ik zou terug moeten verhuizen naar mijn ouders in Duitsland. Dan zou ook nog mijn sociale leven compleet instorten.’’

Ambitieus

Volledig scherm
Kathi Künnen © Privé archief

Op haar zestiende werd ze voor het eerst behandeld aan darmkanker. Na de behandeling werd de Duitse schoon verklaard en kon ze haar middelbare school afmaken. ,,Ik was ambitieus en wist wat ik wilde. Ik verhuisde naar Nederland voor een studie organisatiepsychologie.’’ Maar toen ze eenmaal aan het werk was, werd opnieuw kanker geconstateerd. ,,In 2016 bleek dat de kanker was uitgezaaid. Ik zat toen in mijn eerste tijdelijke contract. Op de intensive care heb ik het tweede tijdelijke contract getekend. Daarin stond de intentie om mij daarna vast in dienst te nemen.’’

Dat haalde ze echter niet. ,,Mijn behandeling was heftig - ik moest een grote operatie ondergaan - en kon niet re-integreren voor het tijdelijke contract afliep. Toen was ik mijn baan kwijt.’’

Op basis van het onderzoek valt volgens Ludwig niet te zeggen waarom jonge vrouwen harder getroffen worden. ,,Wat wel geldt voor jongere mannen en vrouwen is dat zij vaker in een tijdelijk contract zitten als ze de diagnose krijgen. Ook hebben ze minder opgebouwde sociale zekerheden dan oudere patiënten die al langer werken’’, legt hij uit.

Wat ook nog mee kan spelen, is de soort kanker die vrouwen vaak krijgen. Ludwig: ,,Zij worden veelal getroffen door borstkanker. De behandeling daarvoor kost meer tijd dan bij sommige andere vormen van kanker. Ook speelt het in de gegevens mee dat je bij sommige kankersoorten een grotere kans op herstel hebt dan van andere. Patiënten die als gevolg van hun ziekte in die vijf jaar zijn overleden, komen niet terug in de gegevens.’’

Verlies

Voor Kathi was het verlies van haar baan moeilijk te verwerken. ,,Het verlies van mijn werk was voor mij een van de verdrietigste dingen om mee om te moeten gaan. Als starter wil je groeien en jezelf ontwikkelen. Je ziet leeftijdsgenoten om je heen dat ook doen. Nu moest ik er al uit voordat ik voor mijn gevoel ook maar begonnen was.’’

Dat vooral jongeren het verst achterop raken, is iets wat de initiatiefneemster van het onderzoek, Isabelle Lebrocquy, maar al te goed herkent. Na haar eigen kankerdiagnose zet Lebrocquy zich nu in om kankerpatiënten aan het werk te helpen. ,,Mensen kunnen het zich niet voorstellen, maar toch is het zo. Ik ken gevallen waarin het zo erg is dat ze zelfs dakloos dreigen te worden.’’

Ook bij Kathi zijn schrijnende gevallen bekend bij lotgenoten. ,,Als hun tijdelijke contract is afgelopen, is er geen werkgever meer in beeld die de plicht heeft om ze te helpen. Veel jongeren moeten dus bijvoorbeeld de weg naar het UWV zelf uitzoeken, maar ze weten niet wat de regels zijn en waar ze recht op hebben.’’

Stabiel

Kathi is intussen haar eigen adviesbureau begonnen. ,,Ik word zelf niet meer beter, maar met immunotherapie proberen de artsen de ziekte stabiel te houden. Ik heb niet altijd de energie om te werken, maar als het kan, wil ik wel iets doen wat betekenis heeft en me blijven ontwikkelen.’’

Met een team van de Hogeschool Nijmegen heeft ze een lesprogramma ontwikkeld voor werkgevers over de omgang met personeel met kanker. ,,Werkgevers schrikken vaak als ze horen dat hun werknemer kanker heeft. Een levensbedreigende ziekte is confronterend. Men wil niets verkeerd doen, maar door die terughoudendheid wordt men onhandig in de communicatie. Het helpt al als er openlijk met elkaar gecommuniceerd wordt. Samen kun je kijken wat iemand na een diagnose nog wel kan doen en vooral wil doen.’’

Lebrocuy hoopt dat het onderzoek het lot van werknemers met kanker beter onder de aandacht brengt. ,,Werk is voor veel mensen, dus ook voor kankerpatiënten, een deel van hun identiteit. Het kan een houvast bieden in een toch al moeilijke periode in hun leven. Wat mij betreft is er rol weggelegd voor de overheid om hen hierbij te helpen.’’  

Kijk hier naar een aflevering van Sophia zoekt verder waarin Sabine haar baan kwijt raakte door borstkanker:

Lees de beste artikelen op het gebied van werk en carrière via onze wekelijkse nieuwsbrief