Heino Falcke on Twitter

The launch of #Queqiao with @Radboud_Uni @RadRadioLab experiment #NCLE is now officially a success. First step to human exploration of the far side of the moon. Keep it radio quiet for astronomy please! https://t.co/9xdOoeO23l https://t.co/sAP1Jii8kA

Chinese satelliet met Nederlandse antenne onderweg naar donkere kant maan

China heeft afgelopen nacht een communicatiesatelliet met de naam Queqiao gelanceerd, die een verbinding tot stand moet brengen tussen een sonde op de donkere kant van de maan en de aarde. De bijbehorende antenne is van Nederlandse makelij.

China is met de lancering het eerste land dat een sonde heeft op de onbekende kant van de maan en die plek uitgebreid gaat onderzoeken. De radioantenne op de sonde is ontwikkeld en gebouwd door een team van wetenschappers en ingenieurs van het Radboud Radio Lab van de Nijmeegse Radboud Universiteit, ASTRON, het Nederlands instituut voor radioastronomie in Dwingeloo en het Delftse bedrijf ISIS. Deze gaat de zwakke radiosignalen uit het zeer vroege heelal detecteren.

Het is het eerste Nederlandse wetenschappelijke instrument ooit dat meereist op een Chinese ruimtemissie. Bijzonder aan de Nederlandse radioantenne is dat hij laagfrequente radiogolven gaat opvangen met een groot frequentiebereik. ,,In het verleden kon dat niet en werd een ontvanger met een smalle frequentieband gebruikt, om zo elektromagnetische storing van de satelliet zelf te vermijden", legt Albert-Jan Boonstra van ASTRON uit. ,,Het is ons nu gelukt om en de elektromagnetische storing te vermijden en een breedbandontvanger te maken."

Volledig scherm
De Nederlandse antenne © Radboud Radio Lab/ ASTRON/ Albert-Jan Boonstra

Na de oerknal

Het bestuderen van de radiogolven aan de achterkant van de maan heeft als voordeel dat daar een deel van de radiostraling uit het heelal die niet door de dampkring heen komt toch kan worden gedetecteerd. Hoofdonderzoeker Heino Falcke van de Radboud Universiteit en ASTRON: ,,Hier op aarde kunnen we bijna alle radiostraling uit het heelal ontvangen, maar het deel onder de 10 tot 30 MHz wordt geblokkeerd door de dampkring. Juist in die frequenties zit informatie over het vroege heelal: de periode direct na de oerknal, waarin de eerste sterren en sterrenstelsels werden gevormd."

De satelliet zweeft in een baan op een gemiddelde afstand van 455.000 kilometer van de aarde. 
Het project past in de ambitie van China om in 2030 een toonaangevende ruimtevaartmacht op de wereld te zijn. Volgend jaar begint China met de bouw van een bemand ruimtestation.

Quote

Juist in die lage frequen­ties zit informatie over het vroege heelal: de periode direct na de oerknal, waarin de eerste sterren en sterren­stel­sels werden gevormd

Heino Falcke
  1. Zoektocht naar buitenaards leven: zo vind je een alien
    Video

    Zoektocht naar buiten­aards leven: zo vind je een alien

    Al jaren fantaseren ze in Hollywood over de mogelijkheid dat er buitenaards leven bestaat. En wij fantaseren natuurlijk uitbundig met ze mee! Want het kan toch bijna niet dat er in die oneindige hoeveelheid planeten en sterren in ons heelal maar één intelligent soort wezen bestaat? De vraag is alleen: waar begin je met zoeken? Sterrenkundige Lucas Ellerbroek (Universiteit van Amsterdam) neemt je in zijn college mee op zoektocht.