Volledig scherm
Pluto © REUTERS

Pluto misschien toch wel
een volwaardige planeet

Dwergplaneet Pluto is misschien toch wel een echte planeet. In 2006 raakte Pluto zijn planeetstatus kwijt, maar dat is volgens Amerikaanse onderzoekers niet terecht.

In 2006 stelde de International Astronomical Union (IAU) dat een planeet aan verschillende eisen moet voldoen om erkend te kunnen worden. Een hemellichaam mag alleen een planeet worden genoemd als deze in een baan rond een ster draait, voldoende zwaartekracht heeft om een ronde vorm aan te nemen, zelf geen maan of ster is en de omgeving rondom zijn baan om de ster schoonveegt.

Pluto voldoet niet aan het laatste criterium en raakte hierdoor zijn planeetstatus kwijt. De planeet degradeerde naar een dwergplaneet. Pluto deelt zijn baan om de zon namelijk met meerdere bevroren gassen en objecten uit de zogeheten Kuipergordel, een strook van komeetachtige, uit steen en ijs bestaande objecten.

Commotie

Toen Pluto in 2006 van zijn planeetstatus werd ontdaan, volgden er heftige reacties op het nieuws. Dit gebeurde nog een keer toen in 2015 de ruimtesonde New Horizons bij Pluto aankwam. Op onder andere Twitter spraken mensen hun onvrede uit over degradatie van Pluto. Er werd ontdekt dat de planeet een ondergrondse oceaan had, oeroude wateren, bergen en organische stoffen.

Volledig scherm
Pluto's oppervlak © AFP

Onderzoek

Toch kan dat nu zomaar veranderen. Onderzoekers van de Universiteit in Florida hebben een nieuw onderzoek gepubliceerd waarin Pluto's dwergplaneetstatus in twijfel wordt getrokken.

Voor het onderzoek zijn wetenschappers de literatuur ingedoken. Philip Metzger, hoofdonderzoeker van de studie, heeft meer dan tweehonderd wetenschappelijke documenten bestudeerd en vond maar één artikel, uit 1802, waarin het criterium dat een planeet zijn baan moet hebben schoongeveegd, wordt gebruikt. Volgens Metzger is de redenering voor het criterium die in het artikel gebruikt wordt ook nog eens achterhaald. 

De onderzoekers vonden ook ruim honderd gevallen waarin planetaire onderzoekers de term planeet gebruikten, terwijl dit in strijd was met de door de IAU opgestelde definitie. Volgens het onderzoek is de definitie van de IAU gebaseerd op foutieve informatie en daarom zou Pluto gewoon als een planeet moeten worden bestempeld. 

Nieuwe definitie

De onderzoekers pleiten nu voor een nieuwe definitie van de term planeet. De huidige definitie van de IAU is, volgens Metzger, veel te slordig. Metzger stelt dat er helemaal geen planeten meer zijn als je het criterium 'schoonvegen van de omgeving rondom zijn baan' letterlijk neemt: geen enkele planeet maakt zijn omgeving schoon. 

Er moet een nieuwe definitie komen, vindt Metzger. Een die niet gebaseerd is op de dynamische aspecten van een planeet, zoals zijn baan rondom een ster - die is immers veranderlijk. Als het aan Metzger ligt zou ieder hemellichaam dat genoeg zwaartekracht heeft om een ronde vorm te krijgen, moeten worden bestempeld als planeet.