Volledig scherm
Wilco Louwes © Carlo ter Ellen

Blog | Tijd voor referendum over het voortbestaan van Haaksbergen

Wat is de prijs van zelfstandigheid? Is een eigen gemeente een nieuwe forse belastingverhoging waard? Of kan de gemeente maar beter werk maken van een (ambtelijke) fusie? Laat Haaksbergenaren zich maar uitspreken over waar het naartoe moet met hun gemeente.

Open deur
Komt hij aan, zult u denken. Een referendum, dat is een open deur. Maar in Haaksbergen staat die deur inmiddels wijd open. Zeker nu het gemeentebestuur [citaat uit het onderzoek van adviesbureau Necker van Naem] geen concrete en heldere toekomstvisie heeft. Een stip op de horizon.

Dat onderzoek was er niet voor de lol. Het werd op verzoek van de Commissaris van de Koning uitgevoerd om te kijken of de gemeente zichzelf nog wel kan bedruipen.

Broos
De boodschap voor Haaksbergen is niet mals. De gemeente is financieel broos, organisatorisch wankel en waarschijnlijk niet in staat om op de ingeslagen weg (stap voor stap bezuinigen en geleidelijk samenwerking zoeken met andere gemeenten) het hoofd boven water te houden.

Als mogelijke oplossingen worden genoemd: belastingen maximaal verhogen, de hele ambtelijke organisatie overdragen naar andere gemeenten of fuseren. Het slechte nieuws zat er al even aan te komen.

Al jaren
In december 2013 kwam Haaksbergen al voor het eerst onder financieel toezicht van de provincie. De begroting voldeed niet aan de eisen, al ging het volgens de toenmalige wethouder slechts om wat formaliteitjes. De ondertoezichtstelling werd gebracht als een ‘kans’ om de begroting te verbeteren.

Bij de vraag of Haaksbergen het wel alleen af kon en of de gemeente niet langzaam moest gaan denken aan misschien wel een fusie, werd er door de wethouders en burgemeester gelachen. Dat zou niet nodig zijn. Veel te voorbarig. Zo groot waren de problemen niet.

Soap
Het werd een soap. Uit mailwisselingen bleek dat ambtenaren van de provincie hun Haaksbergse collega’s al maanden eerder hadden gewaarschuwd dat er dingen niet klopten. Geluisterd werd er niet.

Een half jaar later - collegepartijen CDA en VVD hadden inmiddels plaatsgemaakt voor Leefbaar Haaksbergen, D66 en PvdA - vielen de lijken een voor een uit de kast. Er was sprake van een structureel tekort van 4,5 miljoen euro.

Puinruimen
Credits aan de huidige wethouders. Ze zijn niet te benijden. Doen hun best om er wat van te maken. Dat is een rotklus. Het vorige college (2010-2014) kan worden verweten dat er lapmiddelen zijn gebruikt en structurele problemen zijn genegeerd.

Maar die problemen komen voort uit de periode 2002-2010. De gemeente betaalde vorig jaar alleen al 5 miljoen euro aan aflossingen voor schulden uit die periode. Het theatergebouw, aanbouw van het gemeentehuis, de gemeentewerf, drukriolering in het buitengebied: alles op de pof. Tussendoor speelde de gemeente voor bank en verstrekte het zeker 12 miljoen euro aan leningen door voor hypotheken van ambtenaren.

Te laat
De beste bedoelingen ten spijt om de gemeente te redden, met halve maatregelen mag het niet meer baten. Elke nieuwe financiële tegenvaller kan de gemeente doen omvallen. Er is de laatste twee jaar waarschijnlijk niet eens tijd geweest om die concrete toekomstvisie te maken.

Die stip op de horizon. Misschien is er wat hulp bij nodig. Dus waarom Haaksbergenaren hun lot niet laten bepalen via de stembus? Aan de hand van de vier scenario’s van Necker van Naem.

Wilt u dat Haaksbergen een zelfstandige gemeente blijft? En bent u bereid om daarvoor met elkaar jaarlijks 1,1 miljoen euro (bijna 10 euro per maand per huishouden) extra belasting te betalen? Kruis aan wat voor u van toepassing is.

Blogs