Volledig scherm
© Carlo ter Ellen

Het einde van de diftar-bubbel

'Inwoners van Enschede zijn enthousiast aan het scheiden geslagen, wat goed nieuws is voor het milieu en de portemonnee. Naast deze positieve signalen, komen er soms ook signalen binnen over toegenomen hoeveelheden zwerfafval en verrommeling van de openbare ruimte.'

Dit is de uitnodiging van de gemeente voor de stadsdeelvergadering Noord op dinsdag 26 september. Politici gaan het er hebben over diftar, het grote succes van Enschede.

Een groot succes omdat er volgens de wethouder 120 procent meer plastic is opgehaald dan vorig jaar. 120 procent! Geen stad die het zo goed doet als Enschede en daar mogen we best trots op zijn. 

Troep

Nu blijkt uit onderzoek van het Centraal Planbureau dat we met ons allen heel enthousiast 120 procent meer troep van andere troep hebben gescheiden.

Diftar - het product van een gelukkig huwelijk tussen afvalminnend en circulair Nederland - was bedoeld om de ecologische voetafdruk van de mens in onze aarde te verminderen maar blijkt in praktijk een perverse financiële prikkel om zo veel mogelijk kunststof, blik en verpakkingen binnen te halen. 

Dat heet goed te zijn voor het milieu, omdat we het recyclen,  ofwel zuinig zijn op schaarse grondstoffen (aardolie). Bovendien stoten we minder CO2 uit en wordt de aarde minder snel warm. Als je hier wat anders over denkt dan weet je het wel. De criticaster staat al gauw in de hoek van de klimaatontkenners.

Volledig scherm
Twee teddyberen aan hun lot overgelaten bij een ondergrondse afvalcontainer. Lezersfoto bij Meldpunt Diftar Enschede © Meldpunt Diftar

Critici verkeren er in het goede gezelschap van wetenschappers als Gradus en Dijkgraaf. En nu veegt ook het onberispelijk klimaatneutrale CPB de vloer aan met alle argumenten die voor diftar of omgekeerd inzamelen worden aangehaald. 

Milieu

De knappe koppen van het CPB hebben ontdekt dat door burgers te stimuleren zo min mogelijk restafval over te houden, plasticafval zo smerig is dat slechts een deel hoogwaardig herbruikbaar is. Een groot deel gaat de verbrandingsoven in. 

Al doende hebben we een mooie bijdrage geleverd aan een schone stad en een beter milieu. Zou je zeggen. Maar slechts een ietsiepietsie van de aardolievoorraad wordt gebruikt bij de productie van kunststoffen. We kunnen honderden jaren vooruit. 

Door een op het onderwerp ingelezen gesprekspartner heb ik me laten vertellen dat de vermindering van de CO2-uitstoot (250.000 ton op jaarbasis) ongeveer gelijk is aan het idee dat we allemaal een keer per jaar een ritje Amsterdam niet met de auto, maar met de trein afleggen.

Volledig scherm
© Wilco Louwes

Maar wacht,  recycling van het bruikbare deel ingezameld kunststof levert geld op. Toch? Maar liefst 300 euro per ton kunststof gemiddeld. Mooi bedrag, al staan er wat kosten tegenover. Voor inzamelen, sorteren en verwerken van het afval is er een subsidie van 860 euro per ton (alweer gemiddeld).  Geld uit het Afvalfonds van de verpakkingsindustrie. En die rekent de kosten door naar de klant: u en ik. 

Dumping

Welbeschouwd is de conclusie na lezing van het CPB-rapport dat diftar een administratief gedrocht is, dat een wig drijft in de samenleving en de kloof tussen burger en lokale overheid alleen maar vergroot. 

Afvaldumping heeft een toevlucht genomen sinds invoering van diftar. Niet voor niets kwamen al meer dan 250 foto's binnen bij het Meldpunt Diftar van TC Tubantia en TV Enschede FM. Het straatbeeld frustreert de stad. Saillant is dat het vooral gaat om de zakken met grotendeels onbruikbaar kunststof.

Volledig scherm
© Nout Peper

Dus neemt de gemeente maatregel op maatregel. Zoals het her en der plaatsen van oranje containers om plasticdump te voorkomen. Als dat niet werkt zijn er nog altijd studieclubjes 'gedragsbeïnvloeding en ombuigen van weerstanden' of bijstandsgerechtigden die afvalcoach kunnen worden. 

Dienstbaar?

Het kan anders. Zo rijdt in Weert elke week een vuilniswagen door het dorp. Die haalt restafval op, papier en gft. Het restafval (inclusief plastic) gaat naar een fabriek waar een machine staat die de herbruikbare materialen eruit filtert. 

In Weert stelt de gemeente zich in dienst van de Weertenaar.  Ze haalt het vuil op, scheidt het, composteert het en verwerkt alles wat bruikbaar is. En dat tegen een vast tarief. O ja, het oud papier halen de Weerter verenigingen op. De opbrengst mogen ze houden. Alles.   

Verhip... zo'n soort systeem hadden wij hier een paar jaar geleden ook. Toen de stad Enschede nog dienstbaar was aan haar burgers. 

Blogs